Merel – Kinderen en lekker lezen
Merel Roze heeft al sinds 2001 een zeer succesvol weblog. Ze is freelance tekstschrijver. In 2006 schreef ze de roman Fantastica. In 2008 volgde De weekenden waren voor haar. Merel schrijft elke donderdag een column op Libelle.nl.
“Ik wil dat boek zo graag lezen”, zegt Jantje. “Dat mag niet”, zegt de juf. “Je zit nog niet op dat niveau.” Het klinkt gek, maar dat is dagelijkse praktijk op basisscholen in Nederland. Zolang je nog niet bij een bepaald AVI-niveau bent aanbeland, mag je ook niet op dat niveau lezen. Een groep kinderboekenschrijvers ging daarom deze week in protest. Bekende schrijvers als Jacques Vriens, Selma Noort en Ted van Lieshout pleiten voor afschaffing van het AVI-systeem. Zij denken dat het systeem de kinderen het plezier om te lezen ontneemt.
Het systeem is eind jaren zeventig ingevoerd. Als kind heb ik er ook mee gewerkt. Bij ons op school, en volgens mij was dat destijds gewoon, ging je een niveau hoger als je de boekjes van het lage niveau beu was, en mocht je zeker ook buiten je niveau om lezen. Gelukkig.
Ik vind dat ieder kind dat aangeeft te willen lezen, daar vooral toe moet worden aangezet. Die beperking van het niveau zorgt ervoor dat het kind ook beperkt wordt. De inhoud van de boekjes met een laag AVI-niveau is knullig door de beperking van het aantal woorden in een zin en het aantal letters in een woord. Prima als je bij de kleinsten hoort. Maar als je er wat langer over doet om te leren lezen, blijf je dus ook inhoudelijk vastzitten. Een verkoopster van de Kinderboekenwinkel zei het dinsdag in de Volkskrant als volgt: “In de onderste AVI-niveaus is de juf altijd boos, want de ij van ‘blij’ hebben ze nog niet gehad.”
Als kind verslond ik minstens tien boeken per maand. Op school las ik al vroeg de hoge AVI-niveaus, ook al was ik er qua leeftijd niet aan toe. Maar die boeken waren veel spannender, leuker en dikker. Ik begreep misschien niet alles, maar dat was niet erg. Het was gewoon heerlijk om mijn fantasie de vrije loop te laten. En veel van die boeken heb ik later gewoon nog eens gelezen.
Het onbekende, de vragen die je ervan krijgt, is toch juist een van de fijnste dingen van lezen? Niet alleen bij kinderboeken kan dat zo werken. Toen ik zeventien was heb ik De ontdekking van de hemel gelezen en ik vond het verhaal prachtig. Geen idee waar dat gedoe met die engelen en Griekse oudheid over ging. Mulisch is nu vast heel teleurgesteld, maar ik vond het echt een heerlijk boek. Soms hoef je dingen niet helemaal te begrijpen om ervan te genieten.
Wat zijn uw ervaringen met het AVI-systeem? En las u als kind ook veel meer boeken dan nu?
Merel Roze
