Turkije, Europees of niet?

Jessica Lutz is Turkije-expert en correspondent voor het NOS-journaal. Ze woont in Istanbul.

Vorige maand was ik in Alanya aan de Turkse zuidkust om voor de televisie een serie verhalen te maken over de Nederlandse kolonie daar. Duizenden overwinteraars zijn er inmiddels neergestreken. Die heb ik natuurlijk niet allemaal gesproken, maar degenen die ik wel sprak, waren het erover eens: het Turkse lidmaatschap van de EU is gewoon een kwestie van tijd. Op een dag draait de anti-Turkse wind in Europa en dan zal het zo gepiept zijn. Als je in het hippe Alanya rondflaneert of klaverjassende Hollanders en Turken bitterballen ziet eten bij Bistro Floyd, moet je het daar wel mee eens zijn.

Afgelopen week daarentegen haalde Turkije wereldwijd het nieuws met een gruwelijke moordpartij. Geen dolgedraaide tiener, nee, wrekers van een bloedvete in het oosten van het land schoten in koelen bloede op biddende bruiloftsgasten en doodden 45 van hen, meer dan de helft vrouwen en kinderen. In het hele dorp woonden maar 300 zielen. Bloedveten, o ja en eerwraak, dat heb je hier ook. Hmmm. Dus toch maar niet in de EU?

Dat is wat al te kort door de bocht. Want in de twintig jaar dat ik nu hier woon, heb ik dit land een gedaantewisseling zien ondergaan. Destijds liepen bijvoorbeeld in dorpen, maar ook op de chicste winkelstraat van Istanbul de meeste mannen hand in hand, kameraadschappelijk als kinderen. De straat lag ook vol rochels die overal om je heen luidruchtig uitgespuugd werden. Mijn billen werden bont en blauw geknepen en geroosterde lamskoppen – met ogen – waren uitgestald als lekkernij. Vrouwen die in bierhuizen of restaurants zaten, waren hoeren of toeristen en in de ogen van veel mannen was dat hetzelfde. En in Alanya? Daar gooiden ze 25 jaar geleden stenen naar buitenlanders. Het leven was keihard, maar de meeste mensen waren ronduit lief, ontwapenend, en enorm gastvrij. Het land zinderde van een oosterse mystiek, die ik onweerstaanbaar vond.

Turkije is inmiddels veel westerser dan toen. De als paddestoelen uit de grond schietende kroegjes doen niet onder voor die in Europa, de danspaleizen overtreffen ze zelfs. Voor de duidelijkheid: beide worden bevolkt door Turken. Steeds meer Europese bedrijven openen hier vestigingen en brengen hun zakelijke werkethiek mee, waardoor werknemers en consumenten netter behandeld worden. En waar tot een paar jaar geleden bij moord de krenking van je eer – net als bij de Franse crime passionel overigens – een reden tot strafvermindering was, heeft Ankara unaniem zijn afschuw geuit over het drama van afgelopen week. De wetswijzigingen die Turkije doorvoert om aan de Europese standaard te voldoen, worden door burgers verwelkomd. Zij krijgen er meer rechten door. Wanneer in Ankara het animo voor hervormingen laag is, betreft het veelal de transparantie van besturen: nieuwe wetten op dat gebied zullen vriendjespolitiek en zakken vullen moeilijker maken.

Veel Turken smeken Europa dan ook om de deur niet dicht te gooien. Zelfs als het lidmaatschap uiteindelijk niet doorgaat, zeggen ze, is blijven doen alsof essentieel om een beter leefbaar Turkije te scheppen. En daar kan Europa toch niks op tegen hebben?

x

fauve03 2009-06-01 18:40:02

Nee, te ouderwets en totaal niet europees

ramadan 2009-05-28 21:39:10

een beetje europese hulp zou heel veel verandering teweeg brengen.sluit het niet uit anders gaat Turkije richting oost. ze zijn nu al bezig om de banden met de arabische landen aan te halen en met de oude sowjet landen.

Lie 2009-05-20 17:12:43

Ik heb een tijdje gedacht dat het strategisch gezien een goede zet zou zijn om Turkije toe te laten, juist omdat het mij toch een vrij moderne staat leek. Immers, beter een land in je kamp met hoofdzakelijk molims dan nog een potentiële vijand in je Europese balboekje.
Maar dat is alweer langgeleden en inmiddels alweer een hoop informatie wijzer.

Inmiddels sta ik ambivalent ten opzichte van toetreding omdat er inderdaad veel mis is in dit land, het hier toch een bevolking betreft met een totaal andere mentaliteit en geloofsovertuiging.
We mogen echter niet vergeten dat in Nederland nog niet zo heel lang geleden ook sprake was van grote misstanden op het gebied van mensenrechten. Wat te denken van de toestanden in de psychiatrie bijvoorbeeld.

Ik ben een tijdje in Turkije geweest en heb vele gesprekken gevoerd met Turkse jongeren die niets liever willen dan zo snel mogelijk mede Europeaan worden. En inderdaad er wordt gezopen dat het een aard heeft door de turken,en niet alleen in trendy cafeetjes, er zijn in de meer ontwikkelde gebieden geen hoofddoekjes meer te ontdekken, behalve bij oude vrouwtjes, en men is inderdaad erg vriendelijk over het algemeen.
Maar aan de andere kant ben ik in een klein winkeltje opgelicht, en heb ik een klein vermogen neergeteld voor een fles bronwater omdat ik stierf van de dorst, lands wijs lands eer zullen we maar denken.

Moeten wij Turkije niet het voordeel van de twijfel gunnen? Nee, dat is de verkeerde weg. Eerst huis opruimen en de norm halen die van toepassing is om toe te mogen treden tot de EU.
Net doen alsof; dat vind ik badinerend en weinig respectvol voor de Turkse bevolking en dat men dit van Turkse zijde oppert zegt eigenlijk ook veel.
Ik weet niet wie dit dan zou willen maar als dit vanuit de besturing komt vind ik dit een kwalijke zaak en wordt Europa misbruikt voor eigen doeleinden en dit kan dat tegelijkertijd weer aanleiding zijn voor veel ellende.

LEES MEER REACTIES OP DIT ARTIKEL

Reageer:

Om te reageren dient u ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen.

x
x
x