Wieke – Orde houden – voor de klas en thuis

Orde Houden in het vmbo: René Kneyber schreef er een boek over. Hij beperkt zich tot de klas, maar het is ook voor ouders prima kost.

Martine Delfos, kinderpsychologe, zegt: “In de moderne opvoeding draait alles om het ego van het kind. Grenzen stellen is taboe, ‘ontplooiing’ is heilig.”

Ik ken ‘de klas’ vanuit drie richtingen: als leerling, als juf en als moeder. Ik was een drukke leerling en ik ging naar school omdat je daar lol kon maken. Als juf heb ik het vak in de leeuwenkuil moeten leren, niet gehinderd door enige onderwijskundige kennis. Daar deden ze niet aan bij de mo-opleidingen. Met veertig uurtjes slaapverwekkende onderwijskunde van een saaie meneer, waarmee je voor de klas niets kon, hadden we dat wel gehad.


De omslag van het boek: Orde Houden in het vmbo is leuk gekozen: gekleurde propjes. Die willen de onervaren docent nogal eens om de oren vliegen en natuurlijk heeft niemand dat gedaan: “Ik?? Echnie!”

Een van de zaken die Kneyber in zijn boek aan de orde stelt: straf geven. Strafregels schrijven, vindt hij. Dat is volgens leerlingen de irritantste straf die er bestaat. Er zijn deskundigen die zeggen: “Zinloos. Van straf moet je iets leren. Dus leer ze iets nuttigs.”
Nee, vindt Kneyber, dan zou leren als een straf gezien worden en dat moet niet. Nablijven, strafregels schrijven. Na zes weken werpt het zijn vruchten af.

De opleidingen, zegt Kneyber, besteden te weinig aandacht voor het omgaan met gedragsproblemen op het vmbo. Ze hebben niet door wat daar gebeurt.

Toen ik zelf in 1970 begon als juf bij wat nu vmbo heet, maakte ik dezelfde fouten als Kneyber in zijn eerste jaar. Ik gaf ze te veel vrijheid, liet me bij mijn voornaam noemen. Huiswerk niet af? Moet je zelf weten!
Het tweede jaar pakte ik het anders aan. Onze toenmalige directrice gaf me college en zei: volhouden en nog eens volhouden, altijd consequent blijven. En ik probeerde er voor te zorgen dat de les leuk was. Je goed voorbereiden was het halve werk. Zoals Jaap van Zweeden gisteravond bij Zomergasten zei: “Discipline is alles. Als je wat je doet tot in de puntjes beheerst, schept dat vrijheid en ruimte voor heel mooie dingen.”

Consequent zijn is razend moeilijk. Het is verleidelijk om vanwege de (schijn)vrede een kind zijn zin te geven. Ik weet van onderwijsgevenden dat ouders tegenwoordig behoorlijk vervelend kunnen doen, net als hun kinderen. Vroeger kreeg je thuis ook nog eens op je donder als je de beest had uitgehangen op school.

Zou je met een gesloten front van ouders en leerkrachten een beter te hanteren jeugd in de klas krijgen? Dat moet ook thuis de vruchten kunnen afwerpen.

x

Tineke Nijenhuis 2009-09-23 00:36:48

Ouders zijn het heel vaak niet eens met de desbetreffende leraar/lerares als hun kind straf krijgt. Respect is een woord dat vele scholieren allang uit hun woordenboek hebben geschrapt, mits ze er al ooit in hebben gekeken. Strafregels als ze zich hebben misdragen vind ik een uitstekend idee, klinkt kinderachtig, maar het werkt wel!.Niks zo vervelend als 100 keer hetzelfde zinnetje opschrijven en geconfronteerd worden met datgene wat je zelf verziekt hebt en geen printje van de computer!. Toen mijn kids op de middelbare school zaten brak er een gekte van merkkleding los, wij konden dat toen niet betalen, de kinderen werden met de nek aangekeken. En nu is het helemaal terug, ik heb toen vaak verzucht dat ze schooluniformen ala China moesten invoeren, dat gaat niet op anno 2009. Pubers zijn jonge mensen op zoek naar hun eigen identiteit en dat beseffen ze vaak zelf niet. Ze zijn soms helemaal losgeslagen, beginnen met roken en blowen. Dicipline op school is heel belangrijk, ouders werken vaak beiden, hebben totaal geen zicht op wat hun kroost uitspookt. En als school een keer aan de bel trekt, dan hebben de jonge godjes niks verkeerds gedaan, het ligt aan school. Te veel uitval, geen lesrooster, etc. Inderdaad zijn de regels thuis heel anders dan op school, maar dat is een heel andere wereld!. Op school moet er dicipline, beleefdheid, respect en tolerantie heersen. Leerkrachten die nu voor de klas staan, hebben een hele zware job. Ze moeten idd vaak ümdenken en anders gaan les geven omdat de regering weer een ander stelsel heeft bepaald. Of de school komt met een heel andere benadering van het lesgeven. Zoals Monica al zei: echte technische vakken worden op het vmbo niet meer gegeven. Beetje handleiding, we hebben straks vakmensen nodig, niet alleen die doorgeleerde studenten met een studieschuld en geen baan.Bovendien vind ik dat er behoorlijk minachtend word neergekeken op het VMBO. En dat weten de leerlingen zelf ook en misschien is hun gedrag daardoor wel bepalend. Van een dubbeltje wordt je nooit een kwartje zeiden ze vroeger. VMBO-ers zijn slim en hard nodig in deze maatschappij, als ze een goed vak leren!. Misschien dat een leraar/ lerares ooit een exleerling treft die moeiteloos ff vloerbedekking op de trap legt of verteld hoe je je huis kunt verbouwen inclusief vloerverwarming. Trouwens, elkaar bij de voornaam noemen vind ik best wel belangrijk, dat schept een band, maar trek de relatie leraar, leerling niet uit het verband!.

Monica7 2009-09-06 19:10:22

Kitty, reken maar dat mijn echtgenoot duidelijk maakt wat hij wel en niet tolereert. Maar zo\'n akkefietje als vorige week is er al als je nog niet eens de kans hebt om uit te leggen wat je wel en niet wilt. En wat doe je dan? Je kan zo\'n kind niet dwingen om die papieren uit te delen.
Ik ben het beslist niet met je eens dat de veranderingen die de laatste jaren zijn doorgevoerd allemaal goed zijn. Het vertrouwen in die ministers en dat kundige team dat erachter zou staan ben ik inmiddels aardig kwijt. Als je teamleiders kunt aanstellen die nog nooit voor de klas hebben gestaan, maar dan docenten moeten vertellen hoe ze les moeten geven doe je voor mijn gevoel iets niet goed.Mijn kinderen hebben de jaren die achter mij liggen het voortgezet onderwijs doorlopen en ik heb mij heel regelmatig zeer geërgerd aan de mentaliteit en de kwaliteit van de school.
Een andere school kiezen is er helaas niet bij, want in onze stad heeft een fusie plaats gevonden en er is nog maar een middelbare school. Bovendien zijn die in de omliggende gemeenten niet veel beter.
Ik vind het niet goed dat het onderwijs zich aanpast aan het feit dat de spanningsboog van leerlingen in de loop der jaren korter is geworden en dat school vooral \'leuk\' moet zijn. Dat ouders het onzin vinden dat hun kinderen thuis ook nog iets moeten doen. Dat ze alles geloven wat de leerling zegt. (Leerling is gereedschap kwijt. Boze vader: \'ja dat ligt aan de school. Hij zegt dat iedereen zo maar zijn kluisje kan openmaken, geen wonder dat dat gereedschap weg is.\' Het kluisje is gecontroleerd, het kan alleen met een sleutel open, is niet kapot, maar vaderlief wenst niet te komen kijken en houdt voet bij stuk. Daar snap ik niks van.) Dat betekent dat je de lat lager gaat leggen, omdat de maatschappij dat wil. Het Nederland onderwijs stond ooit goed aangeschreven, maar dat is nu - helaas - niet meer zo.
Natuurlijk moet een school zich aanpassen aan veranderingen in de maatschappij, dat gebeurt ook. Ik moet er niet aan denken dat het onderwijs nooit zou veranderen. Maar betekent dat dat we kinderen dan niet meer moeten leren hoe je spelt en rekent? Want dat is wat er gebeurt: een HAVO-leerling die naar de PABO wil zakt in de helft van de gevallen voor de taal- en rekentoets, waar vaardigheden worden gevraagd die hij in groep 8 onder de knie had moeten hebben. Lees een scriptie van een HBO\'er en met een beetje pech staat er niet een foutloze zin in.
Mijn oudste dochter heeft een HAVO-diploma. Maar ze spreekt en schrijft amper Engels. Wel geslaagd voor het eindexamen. En leren kan ze, ze is inmiddels aan de universiteit afgestudeerd als sociologe en heeft daarvoor een HBO-diploma gehaald met prachtige cijfers. Ze heeft een of twee boekjes moeten lezen voor Engels en spreekvaardigheid en grammatica waren niet belangrijk.
Nee, hoe vervelend ik het ook vind: ons onderwijs is er echt niet beter op geworden de laatste jaren.
En ik vind het prima als kinderen een leuke schooltijd hebben, maar er moet ook gewoon geleerd worden en gewerkt. Dat dat soms niet zo leuk is, geeft niks, het leven is soms even niet leuk.
Op de school van mijn man worden helemaal geen technische vakken meer gegeven: te moeilijk (en te duur). Hij geeft technologie, vindt het een leuk vak en legt er zijn ziel en zaligheid in. Maar wat zou hij weer graag echt les geven les geven: leerlingen leren hoe je de basis legt om een goed elektromonteur te worden. Gewoon door te vertellen en voor te doen. Lesgeven dus, niet alleen begeleiden.
En...een tikje strenger was ook niet verkeerd. Geen rommel op de grond gooien is geen rommel op de grond gooien. Geen grote mond is geen grote mond. Maar als een aantal van je collega\'s het ook wel goed vind (net als veel opvoeders) en het te lastig en te vermoeiend vind om de strijd aan te gaan, heb je als enkele docent weinig in te brengen. Dan ben je ouderwets. Perfectionistisch. En blijkbaar deugt dat niet meer. Maar ons onderwijs wordt daar niet beter van.

kittyhouwen 2009-09-06 18:03:14

Ikzelf ben fulltime docent in de bovenbouw van het VMBO. Monica als je man er zo tegenop ziet en hij geen steun krijgt van zijn directie is het misschien verstandig als hij eens naar een andere school uitkijkt. Ik sta al jaren met plezier voor de klas. En het zijn vaker klassen van 30 leerlingen of meer dan kleine klassen. Doordat ik zowel bevoegd ben voor biologie, scheikunde en technologie zie ik leerlingen soms wel 15 uur per week. Ja ik ben heel erg consequent. Ik geef altijd aan het begin van het jaar aan wat ik tollereer en wat niet, waar ik straf voor geef en waarom. En dat schept duidelijkheid en geeft rust in de klas. Ook veranderingen horen erbij in het onderwijs op zijn tijd. De maatschappij verandert en school zal daar op moeten inspelen. Je gaat toch ook niet naar een tandarts die werkt volgens de inzichten van 25 jaar terug? Die ministers van onderwijs hebben vaak een heel kundig team achter zich die met hulp van academisch onderzoek tot de conclusie zijn gekomen dat het huidige onderwijs veranderd dient te worden. Pas de laatste jaren is een nieuwe theorie is leren duidelijk naar voren gekomen in de onderzoeken en deze thoerie wordt langzaam \"vertaald\" naar het lesgeven in de klas. En veranderingen gaan altijd gepaard met strubbelingen, maar veranderingen in je werkomgeving gebeuren in iedere baan, ook in het onderwijs. Misschien een idee om veranderingen niet te zien als belemmeringen maar als een uitdaging waarbij je opnieuw kan ontdekken waar jij en je leerlingen enthousiast van raken. Want als ik iets weet uit ervaring is dat het enthousiasme dat jij als docent uitstraalt zijn weerslag heeft op de leerlingen. Kortom docent vrolijk aan het werk, grotere kans dat de leerlingen ook vrolijk aan het werk gaan. En nee ik heb geen brugpiepertjes, alleen maar leerlingen van 14,15,16,17 jaar. En ook niet alle maal witte kopjes voor me, ik kan zo al snel 12 nationaliteiten opnoemen die ik in mijn klassen heb. Ik kan alleen maar zeggen duidelijkheid werkt, zeker bij pubers in het vmbo. Gewoon vanaf het begin op vriendelijke toon aangeven wat je wel en niet wil, hier naar handelen en ook met vriendelijke toon straffen. Vriendelijke toon straffen? Ja als ik een boete krijg voor te hard rijden zegt een agent toch ook netjes en vriendelijk: mevrouw u reeed te hard daar staat boete op, dat is de regel. Zo werkt het ook in de klas, overtreed je een regel dan krijg je straf. Straf gemaakt, schone lei en opnieuw beginnen. Fouten maken is niet erg, als je de consequentie van die fout maar draagt.Zoals je zelf behandeld wilt worden behandel je de leerling ook zonder de regels te laten vervallen. En die ouders? Simpel ik bepaal de regels in hun huis niet, dat zijn hun regels en ik bemoei me er niet mee. Ouders bepalen de regels in de klas niet, dat zijn schoolregels en hebben zich hier niet mee te bemoeien. Ik leg telefonisch rustig uit wat de regels zijn, wat de overtreding en wat de straf, maar er valt niet aan te torren. Zijn ouders niet eens met de schoolregels en de straf, dat kan maar het verandert niet. Kunnen ze echt niet door een deur met de regels, dan helpen we de ouders graag zoeken naar een school met regels die wel bij hun aansluiten.

Dus ik ben het met de schrijver van het boek eens: stel die grenzen. Houd voet bij stuk, zonder in schreeuw of scheldpartijen te vervallen. Blijf vriendelijk zeggen wat je ongewenst vond van gedrag, straf dat gedrag maar respecteer de persoon.
Het leuke is dat leerlingen mij enorm waarderen door dit consequent en duidelijk gedrag. Ik ben voorspelbaar en dat voelt vijlig voor pubers die zichzelf en de wereld rondom hun heen aan het ontdekken zijn als volwassene in wording.

LEES MEER REACTIES OP DIT ARTIKEL

Reageer:

Om te reageren dient u ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen.

x
x
x
x
x
x