Libelle home » Columns » Online netwerken? Waarom zo populair?

Online netwerken? Waarom zo populair?

Er zijn inmiddels 3 miljoen twitteraars, 6,6 miljoen mensen zitten op Facebook en Hyves heeft 7,6 miljoen bezoekers per maand. Maar euh…Twitter, Hyves en Facebook, wat is er zo leuk aan?

Janneke de Groot (37) heeft een Facebookprofiel waar ze iedere dag op kijkt.”Ik check of mijn vrienden iets geplaatst hebben, geef hier en daar een reactie en zet eventueel zelf iets op mijn prikbord. Meestal wat grappigs over kleine dagelijkse dingen, of een foto of filmpje van mijn dochter. Binnen mijn familie en vrienden- en kennissenkring zit bijna iedereen op Facebook. Zoals anderen mailen en bellen, gebruik ik Facebook als communicatiemiddel.”

En Janneke is niet de enige. Het aantal gebruikers van sociale netwerken als Facebook, LinkedIn en Twitter groeit met de dag. Volgens onderzoeksbureau Forrester gebruikt zelfs 78% van alle Nederlanders gemiddeld één keer per maand zo’n internetnetwerk. Hyves staat in ons land nog steeds bovenaan met tien miljoen gebruikers. Maar het internationale Facebook heeft op dit moment de snelst groeiende gebruikersgroep. In 2009 waren er nog 1,5 miljoen Facebook-gangers, inmiddels zijn dat er al vier miljoen. Ook LinkedIn, het meer zakelijk georiënteerde netwerk, heeft in Nederland zo’n twee miljoen gebruikers. Twitter ten slotte, groeit ook erg hard. In minder dan een jaar tijd is het aantal Nederlandse twitteraars verdubbeld, men schat dat dat er inmiddels 400.000 zijn.

Kijken en bekeken worden
Wat is er toch zo leuk aan deze sociale netwerken? Waarom zijn we zo massaal bezig met onszelf en onze ‘vrienden’ op internet? Jaap van ’t Kruis van internetconceptenbureau Ventanaz geeft workshops en lezingen over social media. Volgens hem is nou juist het ‘sociale aspect’ de grote aantrekkingskracht:”Een Facebookprofiel kun je vergelijken met de voorpagina van je eigen krant. Hier schrijf je op hoe je je voelt, wat je hebt gedaan of welke muziek je mooi vindt. Daarop krijg je reacties of tips, soms wel tientallen of honderden. Die interactie, het feit dat je iets de wereld in stuurt en daar weer iets voor terugkrijgt, dat maakt het zo verslavend.”

Ook speelt volgens Van ‘t Kruis het ‘kijken en bekeken’ worden een grote rol.”Je profiel is je uithangbord: je zet er mooie foto’s op en laat zien dat je leuke en interessante dingen hebt gedaan. Het is een beetje exhibitionistisch, en tegelijkertijd ook voyeuristisch. Want je kunt ook ongestoord andere mensen bekijken.” Janneke de Groot zegt daarover: ”Je wilt natuurlijk wel dat iedereen ziet hoe goed het met je gaat, daarom zet ik er eigenlijk alleen positieve dingen op. Als ik een rotdag heb, zet ik dat niet op Facebook, dat hoeft niemand te weten.”

Het einde van Hyves
Een steeds groter deel van ons leven speelt zich af op het web. Volgens de meeste deskundigen zullen social media dan ook nooit meer verdwijnen. Wel zullen de media zelf waarschijnlijk veranderen. Zo voorspellen kenners nu al het einde van Hyves, vanwege de massale overstap van gebruikers naar Facebook. Van ’t Kruis: ”Het lijkt logisch dat er mettertijd ook voor Facebook weer een alternatief komt.” Vooralsnog loggen internetgebruikers gemiddeld twee keer per dag in op Hyves, Facebook, Twitter of LinkedIn. Vermoedelijk ligt dit getal een stuk hoger sinds de opkomst van mobiel internet. Sanne Vroom (30), fervent twitteraar, bevestigt dit. ”Ik check mijn sociale netwerken in de trein, in de rij voor de kassa of in mijn pauze, eigenlijk de hele dag door. Op mijn iPhone heb ik Twitter en Facebook aan elkaar verbonden. Zo kan ik alles makkelijk bijhouden. Facebook gebruik ik voor mijn vrienden, dat is echt persoonlijk. Twitter is oppervlakkiger omdat het snel, kort en vluchtig is. Die snelheid is verslavend en effectief: je stuurt iets de wereld in en voor je het weet, ben je ‘in gesprek’ met iemand die je normaal niet zou ontmoeten. Hierdoor heb ik een enorm netwerk opgebouwd, zowel zakelijk als privé.”

Door de populariteit van sociale netwerken verplaatst een groot deel van ons sociale leven zich van de echte wereld naar internet. Nu al spreekt 57% van de mensen op een dag al meer mensen ‘online’ dan ‘face to face’. Heeft dat gevolgen voor hoe we in de toekomst met elkaar om zullen gaan? Jan van Dijk, mediasocioloog aan de Universiteit van Twente denkt van wel. ”Social media zullen nooit de fysieke contacten tussen mensen vervangen. Bestaande vriendschappen worden juist intensiever, en contacten die anders zouden verwateren, vanwege afstand of tijd, houden langer stand. Maar, de ‘echte contacten’ zullen wel minder spontaan worden. Zomaar bij iemand langsgaan, zal bijvoorbeeld minder voorkomen, want je agenda is al volgeboekt via je netwerk.”

Dat netwerk wordt dus steeds belangrijker. Zo belangrijk dat mensen hun profiel een stuk mooier maken dan dat het in werkelijkheid is. Van Dijk: ”De keerzijde daarvan is dat het de eenzaamheid en minderwaardigheidsgevoelens van anderen kan vergroten. Omdat ze bijvoorbeeld denken dat ze te weinig vrienden hebben. In de moderne netwerksamenleving moet je daarom heel sterk in je schoenen staan. Let wel, die vereenzaming is niet de schuld van internet, maar van de individualisering van de samenleving. Door social media wordt dat gevoel uitvergroot.”

Toch hoeven de mensen die niet deelnemen aan Facebook of Twitter zich geen zorgen te maken over of ze buiten de boot zullen vallen. Jan van Dijk: ”Het gebruik van social media wordt vaak overdreven, omdat een groot deel Hyves en Facebook maar eens in de zoveel tijd gebruikt. Daarnaast doet vooralsnog 40% van de bevolking niet mee aan social media, voor Twitter is dat zelfs 88%.” Van Dijk voorspelt dat een groep gaan krijgen die hij ‘de puristen’ noemt. ”Zij keren zich bewust af van de ontwikkelingen op internet en willen niks met (nieuwe) media te maken hebben. Ze willen alleen fysiek mensen ontmoeten.”

Alles weten over Facebook, Twitter en LinkedIn? Volg dan nu de spoedcursus online netwerken bij de Libelle Academy. Het boekje Get Social geeft ook een heleboel informatie over social media.