Hermien – Soweto

‘Vergeet Soweto niet’, mailde een Afrika kenner voor wij vertrokken. Wij boekten een excursie en toerden met een gids rond in the SouthWest Townships. Hij liet ons eerst de buitenwijken zien en dat zag er alleraardigst uit. Ik zou er zo kunnen wonen. Zelfs de grijze container ontbrak niet in het straatbeeld. Naarmate we verder reden, werd de bebouwing armoediger, tot we daadwerkelijk bij de golfplaten huisjes aankwamen. Onze gids wees ons op nieuwbouwprojecten die met behulp van o.a. Nelson Mandela Foundation gebouwd zijn. De ontwikkelingen zijn volop gaande. Er is tegenwoordig elektriciteit, stromend water en ieder huisje – er wonen mensen in, dus is het iemands thuis – heeft een buitentoilet. Ergens midden in Soweto mogen we met een andere gids een stukje de townships in. Het is armoedig, maar opgeruimd.
‘We mogen dan wel arm zijn, onze waardigheid hebben we niet verloren’, zegt de gids.
‘Stom, ik had pennen en schriftjes mee moeten nemen’, fluister ik. ‘Had je veel aan gehad als je ze in je koffer had gestopt’, hoor ik naast me. Fijn om me daar aan te herinneren, maar wat stelt een verloren koffer voor als je dit ziet. Aan het eind van de wandeling vraagt de gids geld voor de organisatie die zorgt voor eten en onderwijs. Natuurlijk geven wij en ik hoop dat alle tweeduizend bezoekers, die dit – natuurlijk speciaal voor de toerist opgepoetste – deel van de townships bezoeken, ook geven.
We rijden verder langs de huizen van Nelson Mandela, Desmond Tutu en het grote huis van Winnie en we mogen in een Shebeen- een in de tijd van de apartheid illegale kroeg – Joburgs bier proeven. We zien de Declaration of Freedom en ondertussen vertelt de gids gepassioneerd over de geschiedenis van Soweto, de geschiedenis die wij kennen, maar tot op heden ‘ver van ons bed’ was. Hij wijst de plekken aan waar in ’76 de opstand uitbrak. Massaal vluchten de mensen de Regina Mundi kerk in, waar ze veilig voor de apartheidspolitie dachten te zijn. De kogel gaten zitten als stille getuigen nog in het plafond van de kerk.
In het Hector Petersonmuseum, vernoemd naar een 13 jarige jongen die tijdens deze opstand om het leven kwam en wiens foto wereldwijd de kranten haalde, zien we tot slot beelden uit die tijd. Beelden die, nu we hier zijn, veel meer indruk maken als destijds toen deze via het journaal vertoond werden en wij vanaf onze comfortabele bank er naar zaten te kijken. De man, Mbuyisa, die het lichaam van Hector door de straten droeg, werd – omdat de buitenlandse pers om hen vroeg – door de apartheidspolitie gezocht. Hij hoorde dat de politie achter hem aan zat en sloeg op de vlucht. Later is hij nog in buurlanden gesignaleerd, maar hij keerde nooit terug naar Soweto. Buiten het Hector Petersonmuseum staat de volgende tekst in marmer gegraveerd.
Mbuyisa is or was my son. But he is not a hero in my culture.
Picking up Hector is not an act of heroism. It was his job as a brother.
If he left him on the ground and somebody saw him jumping over Hector, he would never
be able to live here - Ma’makhubo, Mbuyisa’s mother°
Daar was ik even stil van!
°Mbuyiasa is of was mijn zoon, maar in onze cultuur is hij geen held. Het oppakken van Hector is geen heldendaad. Het was zijn taak als een broeder. Als hij hem op de grond had laten liggen en iemand had gezien hoe hij over Hector heen was gestapt, had hij hier niet meer kunnen leven. Ma´makhubo, de moeder van Mbuyisa


hermienstok 2012-01-25 14:00:45
En jouw man, die is toch zo handig, die komt vast wel weer aan de bak. Eerst moet die huizenmarkt uit het slob getrokken worden. Je pakt het positief op, maar ik hoop toch voor jullie dat deze situatie niet lang duurt.
Maartje 44 2012-01-25 11:08:45
Je snapt mn insteek vast wel,en hier leef je ook heel anders toch?!!
Tis crisis dat ga ik binnenkort ook voelen met man zonder werk...maar ooit de echte armoe gezien maakt wel dat je positief blijft en er toch het beste van maakt.
Ik klaag niet met warm huis en gezond zijn.
hermienstok 2012-01-25 09:50:06
LEES MEER REACTIES OP DIT ARTIKEL
Reageer:
Om te reageren dient u ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen.