Wieke – Water en vuur

In Nederland raak ik met mijn wijsvinger de keramische kookplaat aan en tadaa: ik heb vuur. Wil ik water, dan draai ik de kraan open en het water komt er schoon en klaar voor consumptie uit. Slechts twee seconden ‘werk’ en ik ben voorzien van de twee belangrijkste levensbehoeften.
Rijden we in Zambia door de bush, dan zien we hoeveel tijd het mensen kost om zowel water als vuur te bemachtigen. Als er al elektriciteit is, dan kunnen veel mensen dat niet betalen. Zambianen zijn geen zeurpieten.
We komen in een bosbrand terecht en aanvankelijk schrikken we. Niet nodig, de velden met afgemaaid gras (voor dakbedekking en omheiningen) worden opzettelijk in brand gestoken. Staan er nog wat bomen, dan hebben die pech gehad. Ze eindigen als houtskool in grote zakken, die overal langs de weg staan voor de verkoop. Regelmatig zien we fietsers tegen heuvels oplopen, met de zware zakken achterop de bagagedrager. Met een zak kun je weer een paar weken vooruit.
Officieel moeten mensen een vergunning hebben om een boom te mogen kappen. Omdat de ambtenaren hier bijna nooit komen, hakt iedereen hout naar believen. Soms duikt er wel eens een meneer van het ministerie op en dat nieuwtje verspreidt zich razendsnel. In de bush kent iedereen elkaar en een vreemde snoeshaan is zo gespot. Gauw maken dat je wegkomt en je houtskool uit het zicht zetten. Met een gezicht van ‘ik heb niks gedaan’ ga je voor je hut zitten en je biedt de ambtenaar water aan. En weg is hij weer, voor zeker een jaar.
Het afbranden van de velden is goed voor de grond, zegt men. Dit is het steek-in-de-fikseizoen en je merkt het aan de lucht. De waaimaand is begonnen en de rook is soms verstikkend. Het is heiig en minuscule snippertjes as dwarrelen overal rond. Een periode van longaandoeningen en vaak ernstige brandwonden.
In de wat grotere dorpen zijn boreholes (waterputten) en het water zit diep onder de grond. Het moet omhoog worden gepompt en het is beregezellig bij de putten. Het vee komt er drinken, vrouwen bespreken er vrouwendingen en kinderen wassen hun voetjes. Woon je ver van een borehole, dan moet je elke dag met jerrycans heen en weer lopen. Op je hoofd. Ook kinderen. Laatst las ik een verzuchting van een Nederlandse moeder op Facebook: hoe krijg ik mijn vijftienjarige puberzoon aan het afdrogen??
Laat hem hier maar eens een paar weken buffelen en zien hoe zijn leeftijdgenoten zonder discussie met alles meehelpen wat het leven voor de hele familie gemakkelijker kan maken. En terwijl ze dat doen, zingen en lachen ze.
Tekst en beeld: Wieke Biesheuvel








wiekebiesheuvel 2012-08-02 07:47:43
dimormar 2012-07-31 18:59:31
marijke1 2012-07-31 13:22:01
LEES MEER REACTIES OP DIT ARTIKEL
Reageer:
Om te reageren dient u ingelogd te zijn. Klik hier om in te loggen.