Libelle home » Columns » Wieke – Homo? Dan ben je ziek

Wieke – Homo? Dan ben je ziek

Een Gay Pride Parade in Lusaka, zoals in Amsterdam? Wishful thinking. Homo of lesbienne zijn in Zambia kost je niet je kop, zoals in andere Afrikaanse landen nog steeds het geval is, maar het is illegaal. Uit je in het openbaar gevoelens voor iemand van hetzelfde geslacht, dan kan er gevangenisstraf volgen. Veel mensen zeggen: “dat bestaat bij ons niet.”

Je moet het onderwerp hier nooit zelf ter sprake brengen. Men denkt dat het ‘probleem’, want zo ziet de bevolking de homofiele medemens, is meegenomen door de blanken. Men vindt het een ziekte. Zambia is overwegend christelijk. Nou is dat iets dat zeker wel door blanken is meegenomen naar dit continent en het is de bevolking in het verleden maar al te vaak met geweld opgedrongen.

Het christelijke geloof vermengde zich door de eeuwen heen met eigen tradities en opvattingen en mijn buurvrouw, een hoogopgeleide vrouw met een assertieve levenshouding, gelooft nog steeds in geesten en hekserij. Maar datzelfde christelijke geloof is blijven steken in de letterlijke vertaling van de bijbel, destijds meegenomen door zendelingen. “ Het is de Heere een gruwel…”etc.

Voor homo’s is geen plaats in de Zambiaanse herberg. Veel Zambiaanse mannen dragen kleurige kledij en raken elkaar veelvuldig aan. Dat is echter geen maatstaf om te denken: “daar heb je er eentje!”

Wij kennen een man die altijd dronken over straat loopt. Getrouwd, twee kinderen. Hij lakt zijn teennagels en is gek op mooie, glimmende kleren. Zijn vrouw zegt: “Ga je gang, als je maar geld inbrengt voor mij en de kinderen.” Zij heeft een vriend, zo vertelt hij ons. Hij is meestal te dronken om iets klaar te stoven in bed. We zien hem altijd in het gezelschap van mannen. Dat is hier in de kroegen niet gek, maar hij is er altijd. En is hij een keertje nuchter, dan zien we een doodongelukkig mens, dat zegt: “I am not a complete man”. Meer wil hij er niet over kwijt. Dat is vragen om moeilijkheden. Hij heeft het homofiel zijn zo ongeveer uitgevonden, het druipt er aan alle kanten af.

Een Gay Pride hoeft niet. Maar wat zou een brokje tolerantie welkom zijn. Hier in ons ziekenhuis brengt iemand het bij Frank z’n operatietafel wel eens heel voorzichtig ter sprake. Eveneens voorzichtig vertelt hij dan hoe wij er in Nederland tegenaan kijken. Ook, dat wereldwijd ongeveer 10% van de mensheid homo of lesbienne is. Dat dit in de dierenwereld ook bestaat, dus dat het niet abnormaal is. Het gaat om een minderheid. Maar is iets abnormaal omdat het niet zo vaak voorkomt? Er zijn meer mensen in Zambia dan olifanten. Maakt dat de olifanten abnormaal? Dan is het personeel stil, niemand zegt wat terug. Waarschijnlijk vinden ze ons stapelgek. Maar wie weet valt het kwartje ooit.

Op de foto’s, voor alle duidelijkheid: geen homo’s, slechts mannen.

Tekst en beeld: Wieke Biesheuvel