Na een week kreeg ik twijfels, want met het geld dat in benzine, wegenbelasting en verzekeringen gaat zitten, kunnen we heel wat treinen en taxi’s bekostigen. Maar voor mijn man was dat plotseling geen optie meer. Volgens hem hadden we dringend een auto nodig. Ik verzuchtte: ‘Oké, maar dan wel een kleintje, een Ford Ka of zo, liefst een zwarte’ en verwachtte dat het project ‘aanschaf auto’ nog maanden en maanden zou duren. Zo gaat het namelijk meestal bij ons.

Een week later stond er een zwarte Ford Ka voor de deur. Compleet met apk-keuring, verzekering en parkeervergunning. Prioriteiten stellen, heet dat geloof ik. Maar goed, we hadden een auto en waren er opgetogen over. Ein-de-lijk volwassen. Echt zelfstandig. Stoer, met één hand op het stuur en de andere op de pook. Na ons eerste ritje konden we het kleine zwarte autootje maar moeilijk buiten laten staan. Ik zei: “Het is net een Mini, maar dan goedkoper.” Reinier zei: “Ik vind ’m zo schattig. Hij lijkt Sam wel.” (Sam is onze zwarte kat.)

Och, we hadden geen idee wat we in de dagen die volgden over ons heen zouden krijgen. Vooral Reinier werd nogal onder vuur genomen door vrienden, collega’s en familieleden als hij vertelde over onze aankoop. De reacties varieerden van: “Een Ford Ka? Mag je in de auto van je vrouwtje?” tot “Een Ford Ka? Wat zielig dat je in zo’n Libelle-karretje moet rijden!” En de ergste was wel de ik-heb-een-mening-maar-ik-zeg-niks-reactie: “O, een Ford Ka… oké, hmm, ja ja.”

Na jarenlang met de trein gereisd te hebben, had zowel mijn man als ik niet door dat er zozeer een status wordt verbonden aan een auto. Ik vond mijn oom in zijn Mercedes altijd een aansteller en dacht dat we mannen met Porsches niet serieus nemen. Maar dat blijkt dus een enorme misvatting. Natuurlijk recht ik mijn rug en zeg ik ferm dat het me niks uitmaakt wat de wereld van ons autootje vindt, maar ik moet bekennen dat als ik onze Ford Ka zie staan, mij een gevoel bekruipt van vertedering en… schaamte.[rectangle]

Ik dacht iets in de trant van: alweer een dronken zwerver! en fietste door. Honderd meter verderop zag ik een jongen en een meisje op een bankje zitten. Het stelletje tuurde naar de man die apathisch bleef liggen. Een ongemakkelijk gevoel bekroop me. Ik haalde het beeld op mijn netvlies terug en besefte dat ‘de zwerver’ nette leren schoenen aan had, geschoren was en wel in een heel vreemde houding had gelegen. Was het wel dronkenschap wat ik gezien had? Moest ik terugfietsen om te kijken hoe het met de man ging? Straks had hij een hartaanval? Of een epileptische aanval? Waarom was ik niet gestopt?
Ik herinnerde me een film waarin een luguber beeld geschetst werd van onze westerse toekomst. Er was materiële rijkdom in overvloed, maar de emoties waren enorm afgevlakt. Mensen stierven op straat en de levenden stapten zonder blikken of blozen over hen heen. Ik weet nog dat ik helemaal koud om mijn hart werd bij het zien van deze beelden en dat ik me niet kon voorstellen dat ik ooit tot zoiets in staat zou zijn.

En nu was ik misschien wel aan een mens in nood voorbijgereden. Waarom eigenlijk? Ik besefte al snel dat het er vooral mee te maken had dat NIEMAND iets deed. Men aanschouwde de situatie, maar klaarblijkelijk was een liggende man op de stoep zo weinig opzienbarend dat in actie komen geen optie was. De Groep besloot de man te laten liggen en ik liet mij leiden door het gedrag van De Groep. Omdat ik er vanuit ging dat De Groep daar goede redenen voor had. Onzin natuurlijk. Ik had zelf na moeten denken. Zelf moeten handelen. Maar klaarblijkelijk neemt mijn gevoel voor mijn onbekende medemens af. Ben ik een onverschillige Amsterdammer geworden.
Want ik reed niet terug.[rectangle]

Toch merkte ik dat er verschillende niveaus zijn in de verwerking. Twee weken na mijn miskraam sprak ik met een vriend af om koffie te drinken. Hij gedroeg zich een beetje onhandig, maar aangezien dat wel vaker gebeurt, hechtte ik er niet te veel aandacht aan. Na een tijdje over ditjes en datjes te hebben gepraat – de miskraam werd angstvallig vermeden – ging zijn telefoon. Het was zijn vriendin. Ze was in de buurt en wilde eventjes langskomen. Ik vond het prima. Niet veel later stapte ze het café binnen en, alsof ik er een oog voor ontwikkeld heb, ik zag het meteen: ze was zwanger. Dus ik vroeg het ook maar: “Ben je zwanger?” Vriend en zijn vriendin kregen beiden een rood hoofd toen ze dit moesten bevestigen. En daar baalde ik weer van.

Alsof ik door één miskraam een soort patiënt was geworden. Iemand die je met fluwelen handschoentjes moet aanpakken omdat ze (‘och, zo zielig!’) een miskraam heeft gehad. Ik reageerde dus heel enthousiast en benadrukte dat ze me vooral niet anders moesten behandelen dan vóór de miskraam. Natuurlijk vond ik het “heeeeel errug leuk” voor ze. De rest van het koffie-uurtje ging als een roes aan me voorbij. Er bleef een onbehaaglijk gevoel hangen en ik wilde eigenlijk alleen maar weg. Op de fiets terug probeerde ik het gevoel te duiden dat me ineens was overvallen. Gunde ik het mijn vrienden niet dat ze een kind krijgen? Natuurlijk wel, maar och, wat had ik zelf graag… Een gevoel van jaloezie overspoelde me. En ik verachtte mezelf erom.

Thuis probeerde ik het eruit te huilen. Maar dat lukte niet.[rectangle]

Met een vrijgezelle vriendin ging ik op stap. We hadden een ontmoeting in een café met een man die haar de laatste weken nogal fascineerde. Ik begreep het wel. Het was een kunstenaar en dat zijn meestal interessante mensen. Ze zijn ook vaak nogal met zichzelf bezig en laten weinig ruimte voor de ander, maar dat is iets wat meestal pas opvalt wanneer je al lang en breed voor ze gevallen bent. De avond verliep mooi. Er werd goed gepraat en gedronken en af en toe stonden we buiten een sigaretje te roken. Het werd later en terwijl vriendin en ik het gezellig hadden, sloeg er in het hoofd van de kunstenaar iets om. Hij begon zich vreemd te gedragen, wilde flipperen op de flipperkast, kwam na drie minuten weer terug, ging naar het toilet, kwam terug, wilde even naar buiten. En kwam heel lang niet meer terug.

Vriendin ging kijken wat er was en rapporteerde terug: “Het gaat niet goed met hem. Hij kijkt paniekerig. We moeten naar huis. Hij wil dat jij meegaat.” Ineens besefte ik dat ik in een situatie was beland, die ik herkende van tien jaar geleden. Of eigenlijk: mijn vriendin zat in zo’n situatie. Ik bekeek het van buitenaf en besefte plotseling dat haar niets te benijden viel. Ze bevond zich in de klauwen van zo’n man, die zeker iets bijzonders heeft, maar die bovenal worstelt met het leven. Het leek erop dat ze gemanipuleerd werd door deze man, van wie ze heel even hoopte dat hij het grote geluk zou meebrengen, terwijl hij alleen maar was gekomen om iets te nemen. Een wiebelige man, die hoogstwaarschijnlijk de rest van zijn leven applaus wil hebben van zijn vrouw. De klassieke foute man. Een gevoel van vermoeidheid overviel me bij de herinnering aan de strijd die de zoektocht naar liefde ook kan zijn. En ik besefte dat er eigenlijk geen enkele reden is om door te gaan met verlangen naar iets, wat ik al heb.[rectangle]

Ik kon er niet bij. Moest niet huilen en ook niet lachen­ en zei, nuchterder dan ik me voelde, tegen Reinier:­ “Nou, ik ga douchen!” Hoewel ik bedacht had dat ik in het geval van een zwangerschap drie maanden zwijgen niet zou volhouden, voelde ik meteen dat ik het niet met de wereld wilde delen. Het was iets van Reinier en mij, waarmee de rest van de mensheid nog helemaal niets te maken had. Dus ik hield mijn mond. Iets in mij zei: eerst maar eens afwachten, het is nog niets, het kan nog alle kanten op.

In de weken die volgden, rookte ik niet, dronk ik niet en at voor het eerst in mijn leven twee stuks fruit en twee ons groente. Voor de ‘pixel’, zoals Reinier en ik het noemden. Er kwam een enorme rust over me. Niets kon me van mijn stuk brengen. Deadlines voor stukken, moeilijke gesprekken… Ik was zwanger, dus wat zou het? In de negende week maakte ik mijn eerste afspraak met de verloskundige. Ik voelde me op-en-top vrouw en durfde langzaamaan iets blijer te worden met de grote onzichtbare verande­ring. Natuurlijk hadden Reinier en ik de namen al bedacht en in gedachten was het kamertje al klaar Naturel­tinten, natuurlijke materialen en ik zou mijn moeder vragen het wiegje, waarin ik zelf heb gelegen, te bekleden.

En toen. Stekende buikpijn. Door mijn hoofd schoot de gedachte: ik moet zeker ongesteld worden, maar ik besefte dat dat niet kon. Op de wc viel de droom in duigen. Minutenlang keek ik naar het lege vruchtzakje. Ik kon er niet bij. Reinier aaide me over mijn hoofd en rug. De man die nooit huilt, had tranen in zijn ogen. Vanaf een afstandje keek ik naar mezelf en voelde me lamgeslagen. Reinier trok de wc door en ging naar de drogist om maandverband te halen. Toen hij terugkwam, zei hij: “Ik vind het wel erg dat ons kind nu in het riool ligt.” Geïrriteerd wees ik hem erop dat een vrucht van negen weken nog geen kind is. Maar toch. 
Terwijl er niets was veranderd, was alles veranderd.[rectangle]

Het sterkst uitte zich dat afgelopen woensdag toen ik met twee vrienden had afgesproken om een fictief radio-programma in elkaar te timmeren voor een vriendin die binnenkort gaat bevallen. Het idee was om een paar nummertjes aan elkaar te praten, jingles te maken en humoristische reclames te bedenken. De hele middag voelde ik me ongemakkelijk. Er kwam geen idee of leuke grap over mijn lippen en ik voelde me kleiner en kleiner worden. In mijn ogen zat ik ontzettend te falen tegenover supercreatieve mensen en moest ik me schamen. Wat ik dus ook deed. Minder wordt het niet. Eerder erger. Soms lig ik uren wakker en bedenk ik dat ik gewoon jarenlang bezig geweest ben met het zorgvuldig ontwijken van alle dingen in het leven die ik niet kan. Straks breekt er nog eens een keer oorlog uit. Wat moet ik dan? Ik kan eigenlijk niks om geld mee te verdienen. Ik kan niet broodbakken, geen kleding naaien, geen groente telen. Niks. Toen ik mijn nuchtere moeder mijn penibele situatie uitlegde, reageerde zij met de enigszins ontluisterende opmerking: “Als het ooit oorlog wordt, dan wordt er meteen een atoombom gegooid en zijn we allemaal dood.”

Bedankt mam! Een vriend, die me ook niet serieus nam, zei me dat ik ‘altijd nog mijn lichaam kon verkopen’ om aan voedsel te komen in de hongerwinter van WO III. Ontzettend grappig allemaal, maar ondertussen kamp ik nog steeds met minderwaardige gevoelens. Wat is het toch, dat tegen­slagen er altijd tien keer meer inhakken dan voorspoed? Dat complimenten als zandkorrels van me afglijden en kritiek steekt en knauwt? Ik kan nog zo goedgemutst zijn, zodra er een golf negativiteit mijn kant op komt, verdrink ik erin.[rectangle]

Recentelijk is er echter een ommekeer gekomen in hoe ik mijn man behandel als hij ziek is. Het was na een nacht waarin de temperatuur tot -15 0C was gedaald. Ik wilde douchen, maar de leidingen waren bevroren en dus trommelde ik mijn mannetje uit zijn bed. ‘Schat, er hangen druppels ijs aan de kraan en ik moet douchen, wat nu?’ Reinier stond morrend op uit zijn bed, trok een trainingsbroek en een warme trui aan en toog naar het balkon, alwaar onze geiser in een kast hangt. Na een minuut of tien vroeg hij om een handdoek, die ik hem gaf, en daarna vertrok ik, ongedoucht, naar de redactie.

In de trein, halverwege Amsterdam en Hoofddorp, zag ik dat ik gebeld was. Op mijn voicemail stond de achterbuurvrouw en ze zei dat ‘mijn man zichzelf had buitengesloten op het balkon en niet meer naar binnen kon.’ Ik schrok verschrikkelijk. Hoe kon dit nu? Gelukkig bleek snel dat Reiniers ouders, die ook in Amsterdam wonen, al op weg waren om hem te redden.

Na een eeuwigheid belde mijn echtgenoot me met de woorden: “Ik ben zó boos op jou!” Ik begreep hem niet helemaal. Wat had ik hier nu mee te maken? “Jíj hebt mij buitengesloten met alleen een trainingsbroek en een trui aan terwijl het -15 was”, spuwde Reinier door de telefoon. En ineens kreeg ik een flashback. Nadat ik hem de handdoek had gegeven, had IK de balkondeur op slot gedaan. Automatisch. Wat erg! Die lieve Reinier had wel een half uur staan roepen naar de boven- en bovenbovenbuurman om erachter te komen dat ze beiden niet thuis waren. Uiteindelijk had het oude vrouwtje aan de overkant hem gehoord en zelfs toen duurde het nog een half uur voordat hij weer in ons warme huis stond.
U begrijpt dat ik de enorme griep die na de balkonscène kwam met poezelige handjes heb aangepakt. Elk kopje thee en elk beschuitje werd vol liefde gegeven. Niets was te veel. Afwas, was, kruikje maken. Boetedoening bleek dé manier om van mij een zorgzame partner te maken.[rectangle]

Ja, echt. Dat autorijden gaat regelrecht tegen mijn natuur in. Ik voel me niet wendbaar in zo’n ding, het gaat me véél te snel en ik kan de logica niet ontdekken. Sowieso is rijden natuurlijk een enorme opgave voor iemand die al 32 jaar ­probeert uit te vogelen wat links is en wat rechts en die het nog nooit gelukt is te begrijpen wat een koppeling precies doet. De afgelopen veertien dagen stonden bol van confron­taties met werkelijk al mijn angsten, fobieën en andere problemen: mijn controledwang (want geen enkele controle over die Opel), mijn perfectionisme (want Ik Kan Het Dus Niet) en mijn negatieve inborst (want na 103 keer vergeten terug te schakelen begonnen de tranen te branden en gaf ik elke hoop op). Ik had het natuurlijk van tevoren kunnen bedenken. Als je twee weken alleen maar bezig bent met rijden, krimpt je wereld ook tot die ene auto. Ik reed vier uur per dag en door de concentratie die ik daarvoor nodig had, was ik na afloop zo uitgeteld dat ik de rest van de dag niet meer van de bank afkwam. En dan die altijd teleurgestelde blik van mijn instructeur. Zo’n man die al 40 jaar achter het stuur zit, al 34 jaar in het vak en die maar blijft zeggen: “Stop nou toch eens met denken. Doe het gewoon!” En die, ­wanneer je rücksichtslos een rotonde op rijdt (omdat hij bij de vorige drie zei dat je niet zo lang moest twijfelen) ferm moet ingrijpen omdat je een auto over het hoofd hebt ­gezien. Het dieptepunt was wel toen we ook nog aangereden werden. Een scooter zag ons over het hoofd en reed op onze achterkant in. Maar toch, ik dacht natuurlijk dat het mijn schuld was en moest wederom mijn tranen verbijten. Wat een gruwelijke ellende. Elke nacht wenste ik dat ik zware griep zou krijgen, zodat ik aan het bed gekluisterd moest blijven. Maar nee, ik bleef zo gezond als een vis. En reed op mijn tandvlees de snelcursus uit. Zonder rijbewijs uiteraard. Maar met een factuur van € 1050,-. Voor twintig extra lessen.

En nu. Nu sta ik aan de andere kant. En dat voelt vreemd. Want stiekem dacht ik toch dat ieder zaadje zich  zonder tussenkomst van een condoom, pil of spiraaltje zo hupsakee op een eitje zou storten. Want waarom zijn we anders met zijn allen zo aan het anticonceptieën? Maar nee, zo werkt het dus niet. Het is niet: u vraagt, wij draaien. Het is niet sex zonder anticonceptie staat gelijk aan zwangerschap. Dat idee krijg je wel eens als je die verhalen hoort van zestienjarige meisjes die zwanger worden door de pil heen, maar over het algemeen gaat het niet zo. Tenminste, niet bij mij. Want we zijn nu één, twee, drie maanden en een heleboel hysterische zwangerschapstesten verder en geen zwangerschap.
En ondanks het feit dat ik ook weet dat er stellen zijn bij wie het jaren duurt of het helemaal niet lukt, voel ik toch een soort verbazing. Of nee, verontwaardiging. Om ál die hormonen die ik mijn lijf heb gepompt. Omdat ik nu nog geen bewijs heb dat het ergens goed voor was.

Op een dinsdagmorgen om negen uur in de trein, ging de telefoon weer. Omdat ik in een opmerkelijk vrolijke bui was, nam ik op. Tegen al mijn principes in. Ik móest weten wat er nu toch aan de hand was. Een juichende stem juichte juichend: “Hoi Femke, ik heb een heel leuke boodschap voor je. Je hebt gewonnen!” Hoe stom ook, want ik weet dat ik nergens aan meedoe, was mijn eerste reactie: Blijdschap met een grote B. Het einde van het liedje was dat deze loterij gratis loten aan mij wilde opsturen. Als ik dan maar wel zelf de boel weer op zou zeggen. Ik probeerde de juichende juicher zeker vijf keer aan zijn verstand te brengen dat hij van alles mocht opsturen, maar dat ik nergens aan vast wilde zitten. En elke keer probeerde hij een andere gesprekstechniek om me in de val te lokken. Ik werd ont-zet-tend boos. Vanbinnen. Wekenlang was dit bedrijf me aan het stalken voor iets wat ik niet eens wilde hebben. En dan ook nog listig als een slang blijven volharden. Beleefd als ik ben, pingpongde ik nog een tijdje met de juichende jongen, totdat hij opgaf en zei: “Nou, dan kan ik je dus niets sturen, maar blijf nog wel even aan de lijn dan kun je aangeven of je in het vervolg wel of niet meer gebeld wilt worden.” Dat was nu echt een buitenkansje, maar wat deed deze eend? Hij hing op. Ik ook, boos en gefrustreerd. Het is dus wachten op het volgende geblokkeerde nummer. [rectangle]