Het hele gezin bloeide op van een paar dagen Veluwe. Toen we bij het huisje arriveerden en uit de auto stapten, was Neils eerste reactie: “Mama, GRAS!”. En daar waren hij en zijn voetbal een week lang niet vanaf te krijgen. Kate is in een week vast twee centimeter gegroeid van de buitenlucht.

Op de Veluwe besloten we vastberaden dat we ons ooit – ooit – misschien wel eens hier zouden willen vestigen. Misschien zouden we het zelfs aandurven om hélemaal naar Drenthe of de Achterhoek te verhuizen. Ons toekomstige optrekje hoeft echt niet groot te zijn: als het maar uitkijkt op groen. En er moet een NS-station nabij zijn. Want zullen onze OV-ende vrienden uit Haarlem en Amsterdam nog wel bij ons langskomen als ze meer dan twee keer moeten overstappen? En o ja, we moeten natuurlijk ook supersnel internet tot onze beschikking hebben. Want als door de afstand vriendschappen toch verwateren, sluiten we net zo makkelijk nieuwe vriendschappen op internet, waar geografische afstand geen belemmering vormt. Online vrienden zijn ook vrienden, toch?

Ja, met snel internet zouden we het best in de outback kunnen uithouden. Vereenzamen zullen we niet. We zullen überhaupt te druk zijn om vrienden te ontvangen en te bezoeken. Want er moeten kippen gevoerd worden, geiten gemolken, sokken gebreid, kazen gemaakt, rabarbertaarten gebakken, kruidentuintjes geschoffeld en hectaren gras gemaaid. Als de zon ondergaat en het buiten fris wordt, trekken we naar binnen en kruipen we achter de laptop om in te loggen op Twitter, Hyves en andere gezellige netwerksites. Eén probleem: wie helpt ons van al die rabarbertaart af?

Dit was mijn laatste Gesprek van de Dag. Dank jullie wel voor het lezen en reageren. Ik wens jullie veel online vriendschap en gezelligheid toe, met elkaar op Libelle.nl.

In mijn kindertijd was het veel duidelijker, tot op zekere hoogte. Toen deed mijn moeder boodschappen met het geld dat mijn vader meenam als hij thuiskwam van zijn werk. Mijn vader werkte bij de bank. Dat kwam goed uit, vond ik, want daar was het geld nooit op. Heel plausibel allemaal.

Ook het principe van sparen was mij helder. Het hoogtepunt van het jaar was de Spaarweek, in de herfstvakantie. Dan gingen we onze spaarpot legen bij de bank. Achter de balie mochten we kijken hoe een telmachine onze muntjes sorteerde op kleur en grootte. Dat geld werd dan in een kokertje omhoog geschoten, naar de afdeling die het geld voor mij ging beheren. Die afdeling leende het geld dan aan mensen die het harder nodig hadden dan ik. En als beloning kreeg ik dan ‘rente’. Sparen voelde als welzijnswerk.

Ik vind het niet gek dat veel peuters en kleuters van nu zo weinig benul hebben van geld. Geld pinnen, betalen met een kaart en online bankieren maken het betaalproces er niet inzichtelijker op. Ik moet maar vaak ‘bankje’ gaan spelen met mijn zoon. Zijn speelgoedkassa doen we voorlopig ook nog niet weg. En als hij groot is, krijgt hij zakgeld, kleedgeld, een baantje als vakkenvuller en al die andere dingen waar ik vroeger niet altijd even blij mee was, maar die wel erg leerzaam zijn. Zal dat genoeg zijn om hem geldbewust (nee, niet geldbelust) en financieel zelfstandig te maken?

Toch denk ik ook vaak met een tikje weemoed terug aan de tijd dat we nog geen kinderen hadden. We voelden ons thuis in onze kindonvriendelijke etage in Amsterdam. We hadden alleen twee katten om ons verantwoordelijk voor te voelen. We konden zo hard werken als we wilden. We waren zelden geveld door griep of een ander in crèches op te lopen virus. We konden tot diep in de nacht in de kroeg zitten omdat de volgende ochtend niet al om zes uur een jongetje van drie naast ons bed stond. Toen was ik volgens mij ook heel gelukkig, ik denk: nét zo gelukkig. Ik durf het bijna niet op te schrijven. Mag een moeder dat wel denken?

Ja, het mag! Het is namelijk helemaal geen idiote gedachte. Het ouderschap maakt mensen niet gelukkiger, zeggen Britse sociologen. Een verband tussen ouderschap en geluk is er niet. Het eerste hapje fruit dat kinderen binnenhouden, hun eerste woordje, de eerste stapjes en alle mijlpalen die nog volgen, wegen niet op tegen de mindere kanten van het ouderschap. Dat is iets wat bewust kindlozen allang weten, maar waar de meeste ouders niets van willen horen.

Bij het ouderschap hebben mensen de neiging meer op de goede dan de slechte dingen te focussen, zegt de professor die het onderzoek leidde. We verwachten dat die enkele bijzondere momenten een lang effect op ons geluk zullen hebben, maar dat is dus niet zo. Ouders worden op een dag echter minstens zo veel tijd beziggehouden door opvoedingsperikelen, zorgen, gebrek aan bewegingsvrijheid en afgepeigerd zijn.

Mijn kinderen zijn nog te jong voor comazuipen en coke snuiven. Alles is nog pais en vree in ons huis. Met Kate op schoot, Neil tegen me aan en mijn echtgenoot aan mijn andere zij, ben ik de gelukkigste vrouw op aarde. Dan kunnen die Britse sociologen de boom in met hun onderzoek. Ik hoop dat dit gevoel nog heel lang blijft.

Ik wist niet wat ik hoorde. Hoe haal je het in je hoofd? Wat een financiële grootheidswaanzin. We hebben het goed, maar in onzekere tijden kunnen investeringen als een compleet nieuwe badkamer beter even wachten, vind ik. Een leninkje is zo afgesloten, dat is waar. Dat doet heel Nederland, zegt mijn echtgenoot, dus waarom wij niet? Maar ik ben opgevoed met: geld dat je niet hebt, kun je ook niet uitgeven.

De badkamercrisis is exemplarisch voor hoe verschillend wij hier in huis reageren op slecht financieel nieuws. Toen ik deze week hoorde dat ik door de crisis een grote opdrachtgever was kwijtgeraakt, stelde mijn echtgenoot me gerust met: “Je bent goed in je werk, dus je vindt zo weer een nieuwe”. Maar ik was ik in alle staten. Direct de schoonheidsspecialist afgebeld (met een rotsmoes: ‘mijn kinderen zijn ziek’), winkelmandje volgeladen met Euroshopper-spullen, bijna onze vakantie geannuleerd en nog net niet mijn nieuwe laarzen op Marktplaats gezet. Ik kon die dag aan niets anders denken aan die vermaledijde opdrachtgever, dreigend omzetverlies en de bedelstaf waartoe we zijn gedoemd te vervallen.

Wij zijn vast niet het enige huishouden in Nederland waar in de kredietcrisis een potentiële relatiecrisis schuilt. Mannen en vrouwen gaan nu eenmaal verschillend om met geld. Mannen geven makkelijker grote bedragen uit dan vrouwen dat doen, nemen meer risico en raken minder snel in paniek bij acute of dreigende geldnood.

Daarbij heb ik de indruk dat mannen minder snel erkennen dat ze krap zitten, en dus langer volhouden dat ze geld zat hebben, voor zichzelf en voor de buitenwereld. Wat denken jullie?

Zingen werkt heilzaam. Een muziektherapeut vertelde me eens dat zingen voor een baby een gevoel van veiligheid en geborgenheid teweegbrengt, ook als het nog niet geboren is. Als je als aanstaande moeder deze muziek ontspannen over je heen laat komen en het kindje via de buikwand teder aanraakt, dan krijgt de muziek een rustgevende lading. En als je deze liedjes vaak genoeg herhaalt, zingend voor je dikke buik, zal de baby ze herkennen als hij eenmaal ter wereld is gekomen. Voor die ongein had ik natuurlijk helemaal geen tijd, maar die schade haal ik nu in.

Het liefst zing ik als er niemand bij is, bijvoorbeeld in de auto. Dan galm ik mee met alles wat ik op de radio hoor. Zeker sinds ik weet dat zingen goed is tegen stress, een gemoedstoestand die mij niet vreemd is als ik achter het stuur zit. Zingen stimuleert de ademhaling en dus ook je bloedsomloop en dat werkt reinigend en stressverlagend. Hoe harder, hoe beter, denk ik dan. En dat principe breng ik ook in praktijk. In plaats van hyperventilerend in te voegen op de snelweg of achteruit inparkerend zonder adem komen te zitten, zing ik nu mee met Johnny Cash of andere automuziek. Zo blijf ik kalm. Echt, het werkt! Gisteren zong ik alleen zo hard dat ik niet hoorde dat de brandstofmeter begon te piepen. De paniek die toen ontstond – nieuwe auto, nieuw piepje en nergens een pomp te bekennen – daar was geen aria tegen opgewassen.

Zingen is zonder meer goed voor de mens. Er zou meer gezongen moeten worden, vindt u niet? Drie maal daags een lied en iedereen vaart er wel bij. Op welke momenten van de dag heft u het liefst een lied aan?

Doemdenkers als ik zijn dus nog niet ten dode opgeschreven. En gelukkig zijn er altijd nog tal van andere manieren om de honderd te halen, zeggen andere onderzoeken. Door je aan de schijf van vijf te houden. Door niet meer dan zeven uur per etmaal te slapen. Door voorzichtig te leven – check altijd de houdbaarheidsdatum op verpakkingen, pik geen lifters op in afgelegen gebieden en blijf uit de buurt van schrikdraad. Door een huisdier te nemen, dat zin aan het leven geeft en voor lichaamsbeweging zorgt. Of neem kinderen. Die kunnen je later verzorgen als je hulpbehoevend wordt.

Andersom is een hechte band met je moeder ook levensduurbevorderend, zeggen wéér andere Amerikaanse onderzoekers. De kans op een hoge bloeddruk, alcoholverslaving of hartaandoening is 91% als je geen goed contact met je moeder hebt, terwijl bij moederskindjes minder dan de helft deze gezondheidsrisico’s loopt. Ook ontspanning, fysiek en mentaal, is goed voor een mens. Daarom is seks, mits veilig, zo bevorderlijk voor de gezondheid. Net als lachen, mediteren en religie, mits met mate. En anders kun je altijd nog verhuizen naar het platteland, waar de levensverwachting hoger is dan in de uitlaatgassen en hectiek van de grote stad.

Door al die onderzoeken zou je bijna gaan denken dat je je levensverwachting grotendeels in eigen hand hebt. Doe dit, laat dat, en je leeft nog lang en gelukkig. Wat doet u met dit soort informatie? Neemt u het ter harte en denkt u optimistisch: op naar de honderd? Of bent u pessimistischer van aard en denkt u: ik kan alleen maar hópen dat ik gezond oud word?

De systeembeheerder arriveerde. “Ik denk dat het iets te maken heeft met het toewijzen van IP-adressen door de router”, zei ik, nog voor hij zich een beeld van de situatie had kunnen vormen. Die diagnose had ik natuurlijk beter voor me kunnen houden. Als je bij de huisarts bent met een ontstoken oog, moet je ook niet zeggen: “Dokter, ik heb even zitten googelen op ‘rood oog’ en ik denk dat ik suiker heb.” Laat de deskundige het denkwerk doen.

De systeembeheerder negeerde mijn opmerking en ging toen moeilijke vragen stellen. Bijvoorbeeld of ik soms werkte met een FBH. Of was het een OPD, ik weet het niet meer. Hij had ook kunnen vragen: “Heb jij soms een beveiligde internetverbinding met je werkplek thuis?” Dan had ik begrepen wat hij bedoelde. Maar ik verdenk hem ervan dat hij expres moeilijke afkortingen gebruikte om mij weer even mijn plaats te wijzen. Wie is hier de expert? Juist, ik. (Hij dus.)

Van de drie hulpvaardige mannen was het uiteindelijk de systeembeheerder die het probleem oploste. Dat moet ik hem nageven. De hoofdletter F in het wachtwoord moest een kleine letter f zijn. Dat had ik inderdaad zélf kunnen bedenken. Maar dat heeft me gesterkt in mijn overtuiging dat computers en internet eigenlijk best logisch in elkaar zitten, maar dat het de systeembeheerders van deze wereld zijn die het zo moeilijk maken.

Mannen kunnen een vrouw in nood op drie manieren te hulp schieten. Met deskundige hulp, psychische bijstand en chocoladekoekjes. Welke hulp krijgt u het liefst?

Toch wil de Universiteit van Tilburg hier voor alle zekerheid onderzoek naar doen, las ik. Wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van quizzen op onze hersenen. Worden we slimmer als we een quiz spelen? Is het goed voor ons geheugen? En welke invloed heeft het goed of fout beantwoorden van quizvragen op het zelfvertrouwen?

Vooral die laatste vraag vind ik interessant. Ik denk dat ik het antwoord al wel weet. Je laat je meevoeren door Tien voor taal – ik noem maar een quiz – en je roept naar het beeldscherm: ‘B! Het is antwoord B!’ Wat er door je heen gaat op het moment dat Anita Witzier zegt: ‘Het goede antwoord is natuurlijk A. Dit was een makkelijke vraag om er even in te komen’, dat wil je niet te vaak voelen. Zeker niet als er mensen naast je op de bank zitten die het antwoord telkens wél weten. Daarom kijk ik niet te vaak naar Twee voor twaalf (daar is mijn gemiddelde score twee úit twaalf), Met het mes op tafel (alleen die ingewikkelde spelregels al) en de Achmea Kennisquiz (verliezen van een brugklasser wil je niet). Meedoen aan kennisquizzen ga ik pas weer doen als wetenschappelijk wordt bewezen en het honderd procent zeker is dat je er inderdaad slimmer van wordt, hoe goed of slecht je ook scoort.

Zijn quizzen IQ-verhogend, vindt u? En wat doen ze met úw zelfvertrouwen? Of wordt u van al dat gequiz niet veel wijzer?

Van BBC-kooktelevisie heeft hij geleerd hoe je met één hand eieren splitst, wortels julienne snijdt zonder je vingertoppen te verminken en soufflés maakt die niet inzakken. Ikzelf wacht nog steeds op een keukenmachine die dit alles kan. Ook heeft hij een betere timing dan ik.
Ik prik telkens toch weer net te laat in de broccoli om te zien of deze al gaar is. Mijn echtgenoot dresseert gerust vier pannen tegelijkertijd, en drinkt daar dan ook nog twee glazen wijn bij.

Goed kookgerei is het halve werk, zegt hij. Twee keukenkastjes moesten plaatsmaken voor een enorme Smeg-oven. Zijn koksmessen van € 75,-, zijn aanzetstaal, zijn zesteur, zijn vlammenwerper waarmee hij het suiker op de crème brûlée brandt en niet te vergeten zijn laatste aanwinst, een slacentrifuge, zijn hem heilig.

Mijn echtgenoot kookt het liefst met veel spektakel en natuurgeweld. Flamberen, roeren in enorme braadpannen en grote stukken vlees aan het spit rijgen, maken de neanderthaler in hem los. En een slagveld dat hij achterlaat. Maar dat is mannen niet vreemd, las ik deze week in NRC Next. Koken is het nieuwe jagen, zegt Igor Sorko van Cheffen.nl, een weblog voor mannen die graag koken. Vroeger kwam de man met een beest thuis dat vervolgens werd verscheurd. Maar ergens in de geschiedenis is het misgegaan, zegt hij. De vrouw nam het over, terwijl de keuken van oorsprong niet haar terrein is. Het maakt mij niet zo veel uit waarom mijn echtgenoot zich zo graag laat gelden achter het fornuis. Als het eindresultaat er maar naar is. En dat is het.

Wat is het beste gerecht dat ú ooit voorgeschoteld hebt gekregen door een man, chef-koks niet meegerekend? Wie heeft bij u thuis het schort aan?

Iedereen heeft tegenwoordig maar een passie. Een snelle google levert 610.000 voorbeelden op van mensen die zo’n onstuimige drang hebben, zo’n hartstochtelijke genegenheid. Voor kaas, bouwkundige constructies, breien, rookvlees, korstmos, metaaldectoren, rubber, het ongrijpbare, de medemens, je kunt het zo gek niet bedenken. Passie, passie, één en al passie.

En dan die mensen die beweren hun werk hun passie is, hoe saai dat werk ook is. Daar snap ik al helemaal niets van. Als je maar vaak genoeg zegt dat je werk je passie is, dan ga je het nog geloven ook, vermoed ik.

Ik gun iedereen zijn pleziertjes. Pret hebben, alles om je heen vergeten, is goed voor een mens. Wie van het leven geniet, heeft minder stress, is gezonder en leeft langer, blijkt uit onderzoek. Maar laten we dan alsjeblieft gewoon zeggen dat we een leuke hobby hebben, of een leuke baan. Als iedereen zijn liefhebberijen maar passies gaat noemen, waar blijven we dan, mensen? Begripsinflatie is het.

Wat ik pas echt ergerlijk vind, is dat je door al die passie om ons heen bijna medelijden met jezelf moet hebben als je passieloos door het leven gaat. En ook op de arbeidsmarkt ben je kansloos zonder passies. Lees maar eens wat personeelsadvertenties. Gezocht: projectleider met passie voor vastgoed, assistent met passie voor cardiologie. Waarom moeten we per se passie hebben? Wat is er mis met een gemiddelde hoeveelheid werkplezier en een gemiddelde dosis inzet? Al die hartstocht en bezieling op de werkvloer, dat gaat een keer mis.

Het moet maar eens over zijn met al die passie. Laten we het woord bewaren voor die dingen die ons echt gelukkig maken. En laten we dat dan lekker voor onszelf houden. Passie is passé, leve gewoon plezier hebben.