Elk gezin heeft een eigen plek. De regentijd nadert en het is een race tegen de klok om alle stenen af te bakken en uit het gebied weg te halen.
Ik ga weer eens bij ze kijken, op een namiddag. Het is ook de plek waar de zon bloedrood en schitterend ondergaat en ik kom er graag, omdat ik me er zo verbonden voel met de aarde.
De mannen graven diepe kuilen, op zoek naar water. Ze vullen houten mallen met klei, kruipen uit de kuil en storten de aanstaande steen bij de andere stenen die liggen te drogen in de zon. Zijn ze droog, dan stapelen de vrouwen en oudere kinderen ze op. Onderin worden gaten opengelaten. Daarin wordt brandhout gelegd. Is de stapel klaar, dan smeren de vrouwen deze dicht met klei. Het vuur gaat aan en er ontstaat een natuurlijke oven. Twee dagen en nachten later zijn de stenen keihard en klaar voor gebruik.
’s Nachts blijven de mannen waken bij de stapels, want een kruiwagen stenen is zo gestolen en daarvoor hebben ze zich niet in het zweet gewerkt. Een beetje sterke kerel maakt er 600 per dag. Een kant en klare steen kost 300 kwacha’s. Een paar eurocenten. 600 keer die kuil in en uit klauteren, logisch dat ze goddelijke lichamen hebben.
Het hele gebied is doorkliefd met diepe geulen en kuilen. Je breekt je benen als je hier in het donker loopt en de weg niet kent. Gebruikte kuilen groeien weer dicht en dan zie je ze niet meer. Reptielen maken dankbaar gebruik van het water en het wemelt er van de hagedissen, padden, kikkers en dus ook van slangen, want er is genoeg te eten voor ze. Zou hier het woord ‘slangenkuil’ zijn ontstaan?
Iedereen wil graag in een stenen huis wonen. Met een dak van golfplaat. Een hut heeft het eeuwige leven niet, een huis van steen is beter. “Waarom maken jullie je huizen niet wat groter, er is toch ruimte genoeg?” vraag ik. Het zijn poppenhuisjes, met kamers waarin net een bed past.
Nergens voor nodig, vindt men. Het enige wat ze binnen doen is slapen en schuilen voor de regen. En een keuken dan? Welnee, koken doe je buiten, onder een afdakje. Binnen gaan je ogen tranen. In de meeste dorpjes is geen stroom en het fenomeen afzuigkap is onbekend.
Kijkend naar de stenenmakers, besef ik hoe ver ik ben afgedreven van de aarde die ons van zoveel zaken voorziet. Wat moet het een voldoening geven om in een huis te wonen dat je letterlijk met je eigen handen hebt gebouwd. En er dan ook nog zo’n beeldschoon figuur aan over te houden…
Tekst en beeld: Wieke Biesheuvel
