De dag doornemen terwijl je naast elkaar kruipt, lepeltje-lepeltje in zijn armen in slaap vallen. Tijdenlang kon ik me niets fijners voorstellen dan dat. De laatste maanden kom ik er echter steeds meer achter dat er ook wel duidelijk keerzijdes zijn aan het gezamenlijke woelen op de vierkante meter. Zoals zijn gesnurk, het feit dat we soms heel verschillende ritmes hebben en het gebrek aan ruimte.

Laatst, toen ik griep had, ging Reinier op het kleine kamertje liggen, zodat hij niet wakker gehouden zou worden door mijn gehoest en mijn ziektekiemen kon vermijden. Ik vond het een verademing. Niet alleen tijdens mijn ziektedagen, maar ook toen ik weer begon op te knappen. Ik moet toegeven dat ik het zelfs een paar daagjes uitstelde: de terugkeer van mijn man in ons bed. Want laten we eerlijk zijn, het is toch ook wel eens fijn om met niemand rekening te hoeven houden.

Dus gewoon net zolang lezen als je wilt (en geen gezeur over het bedlampje dat uit moet), nachtelijk telefoongesprekken met een vrijgezelle vriendin (zonder het veelbetekende gezucht ‘moet dit nú?’ op de achtergrond) en lekker asociaal overdwars liggen in het grote bed (zonder gehinderd te worden door een onverzettelijk mannenlijf). Ik begrijp dus best dat ook echtparen met een prima relatie soms aparte slaapkamers hebben.

Ze brengen elkaar ‘spannende bezoekjes’ als er behoefte is aan intimiteit en het slapen doen ze in hun ‘eigen’ bed. Volgens mij werkt dit uitermate nachtrustbevorderend, vooral als je een lichte slaper bent die bij het minste of geringste al wakker wordt. Toch durft bijna niemand er voor uit te komen dat hij of zij niet iedere nacht naast zijn partner ligt. Waarschijnlijk uit angst voor het oordeel van de omgeving.

Bovendien heeft Dr. Phil er ook al zijn veto over uitgesproken ‘omdat samen slapen een van de weinige dingen is die je exclusief deelt met je partner’, dus vanuit psychologisch oogpunt zal het ook wel helemaal verkeerd zijn. Ik vind echter dat we de mogelijkheid moeten kunnen zien, erkennen en waarderen. Ieder z’n meug, zou mijn moeder zeggen. Voorlopig blijf ik echter nog maar even naast mijn mannetje liggen. Al is het alleen maar om te zien hoe knap hij is als-ie slaapt.

Het zijn cadeautjes die je meteen aan moet pakken, want voor je het weet is de zon weer weg. Ik sta dus vroeg op en ga keihard aan het werk zodat ik rond het middaguur de deur achter me dicht kan trekken. Zonder enig schuldgevoel. Heel Nederland zonder één spoortje wolk. De zon dicteert vandaag mijn ritme. Niks geen research, niks geen scènes bedenken, niks geen personages die met zichzelf in de knoop liggen. Ik neem een vrije middag. [rectangle]

Door de winter is mijn huid vaal en droog. Ik smeer me rot, maar niets lijkt te helpen. De enigen die goed gedijen in de winter zijn de oprukkende rimpels. Wat een gezemel dat zon niet goed voor je zou zijn. De kou is erger. Ik bloei juist op in de zon. Oké, met een laagje zonnebrandcrème. Dat wel.

Een uurtje later loop ik door de Ooijpolder bij Nijmegen. Het rivierenlandschap strekt zich voor me uit onder een intens blauwe lucht. Terwijl ik van de dijk af loop zie ik de grote binnenvaartschepen op de Waal. Bij de Bisonbaai zie ik de sporen van Konikspaarden en Gallowayrunderen die hier vrij rondlopen. Net als ik. Op de grassige delen langs de rivier grazen honderden ganzen. Als ik te dichtbij kom, vliegen ze luid gakkend op. Ik blijf staan en kijk de prachtige vogels na. Ze groeperen zich in een V-vorm en blijven continu met elkaar kletsen. Als ik verder loop voel ik dat mijn wangen omhoog geduwd worden door de glimlach die mijn gezicht beheerst.

Opeens is het er. Een diep geluksgevoel. Ik lig lui op het witte rivierzand, mijn handen onder mijn hoofd gevouwen. Het is een tijd geleden dat ik me zo ontspannen heb gevoeld. De warmte dringt diep door, de zon kleurt mijn gezicht en de geur van voorjaar hangt in de lucht. Dit is de ultieme verjongingskuur, geschonken door moedertje natuur. Volgens mij is er geen schoonheidssalon die daar tegenop kan.

Wilt u meer weten over Marelle? Neem dan een kijkje op haar website. Marelle twittert ook, volg haar!

Met woorden spelen is heerlijk werk. Als ik aan het schrijven ben zit ik vaak ongemerkt met een dikke grijns achter mijn pc. Terwijl ik toch echt alleen met die pc in de kamer zit. Niemand die dat dus ziet, gelukkig. Helaas krijg ik hierdoor nooit direct een reactie. Best vervelend. Dan verzin ik iets super grappigs – vind ik zelf – en moet ik maanden wachten tot iemand er heel misschien iets over zegt. [rectangle]

Toevallig ontdekte ik hiervoor een nieuw platform. Met lekker snelle reacties. Niet dat Twitter nou nieuw is, maar de reacties die ik kreeg waren dat wel. Voor mij althans. Maandag werd ik geconfronteerd met een dikke migraine. Pijn die mijn wenkbrauwen naar beneden duwde terwijl mijn pupillen naar binnen verdwenen. Zoiets. Het werd gedurende de dag zo erg dat ik twitterde: ‘Het wordt niets vandaag. Migraine teistert mijn arme hoofd. Wegduiken tot het beter wordt lijkt de enige optie…’ met erachter #migraine. Nog geen uur later had ik een nieuwe volger: @stophoofdpijn. Kunnen ze via Twitter een consult doen?

Door de mist in mijn geplaagde hoofd besloot ik die avond niet te gaan schrijven. Compleet zinloos. Ik besloot gewoon wat te knutselen aan mijn website. Sociaal als ik ben deelde ik dat met mijn volgers. En ja hoor, weer een reactie. Een of andere webdesigner ging me volgen. Hij rook waarschijnlijk werk. Ben zijn naam echter direct vergeten. Vast niet de bedoeling. Maar ja, migraine hè? Had hij kunnen weten.

Wat kwebbelend over een film die ik tussendoor keek, en werkend aan mijn website, kwam ik de avond wel door. Tot mijn hoofd echt in staking ging. Geen tijd meer om nieuwe reacties uit te lokken. Het blijft me echter wel fascineren. Wat valt er nog meer te bedenken? Misschien #opdekast, #hulpopafstand of #hetnieuwevolgen? Of zal ik gewoon voor #uitlokken kiezen?

Wilt u meer weten over Marelle? Neem dan een kijkje op haar website. Marelle twittert ook, volg haar!

Hoe meegaand ik in het dagelijks leven ook ben, als thrillerschrijfster ben ik meedogenloos. Bevalt een man me niet, dan delete ik hem zonder er een nacht wakker van te liggen. Personages zijn te vormen, te vermoorden of te vervangen. Sommigen van hen zijn me echter zo lief, dat het me echt aan het hart gaat. Ik zit soms zelfs in tranen achter mijn toetsenbord. Anderen gooi ik er zonder pardon uit. Alleen… als zijn karakter echter goed gemeen is, dan wil ik hem liever behouden. Dus dan vervang ik alleen zijn naam. [rectangle]

Peter wordt Roderick, zo simpel is het. Of eigenlijk: zo simpel lijkt het. Bij de optie ‘zoeken en vervangen’ vul ik alles is en klik op ‘alles vervangen’. Klaar! Denk ik. Opeens zie ik in het manuscript woorden als reroderickende klanken waar ik toch echt repeterende klanken bedoelde. En dan mag ik me nog gelukkig prijzen dat ik in het begin niet voor de naam Ad had gekozen…

Maar gelukkig is dit alles slechts een klein ongemak vergeleken bij het echte leven. Daar vervang je je man natuurlijk niet zomaar met één druk op de knop. Hoewel…? Soms, zo heel af en toe, in je wildste dromen, voor een weekendje, zou dat natuurlijk wel superspannend zijn. Toch?

Wilt u meer weten over Marelle? Neem dan een kijkje op haar website. Marelle twittert ook, volg haar!

Wie heeft de spannende verhalenbundel ‘Verrassing’ gewonnen?
Mijn foute man in boek 6 is vervangen. Zijn naam althans. Hij heet nu Roderick, oftewel Rode Rik. Voor mij leeft hij, en ik heb een bloedhekel aan hem.

Hartelijk dank voor al jullie meedenken, hier op de Libelle site en in de vele mailtjes die ik mocht ontvangen. Van de politieke Pim tot aan de naam van mijn broertje Bart-Jan. Van Mike (Tyson) tot aan Barry of Bob. Iedereen heeft zijn eigen associatie met een foute man, dat is me wel duidelijk. De winnares van Verrassing is geworden: Roxyfloxsy. Ik neem contact met je op!

Voor mij begint het jaar niet lekker. Ik heb de grootste moeite om uit bed te komen. Nog nooit heb ik mijn wekker zo vaak een klap verkocht. Nog nooit ben ik zo laat opgestaan. Mijn huis lijkt opeens één groot stofnest. Bovendien is het vervuild door stapels genegeerde rekeningen en stoelen vol onopgeruimde kleren. Toch heb ik 2010 niet luierend afgesloten. Ik heb zelfs keihard gewerkt.

In december heb ik mijn 2^e boek Stil Water helemaal doorgenomen. Stukken herschreven. In de zomer verschijnt van deze thriller een heruitgave. Nu heb ik weer tijd voor boek 6 (bij gebrek aan een goede werktitel blijft het voorlopig boek 6). Het schrijven lukt echter niet. Mijn hoofd is lui. Mijn associatieve denken afwezig. De net geschreven scènes lijken te traag. Ligt het aan mijn stoffige omgeving?[rectangle]

Ik grijp de stofzuiger en tornado actief door het huis. In een noodvaart ga ik door de verzamelde post. Ik vorm stapeltjes: opruimen, betalen, weggooien. En doe dat daarna ook. Ik mik mijn kleren in de wasmand. Daarna de wasmand in de machine. Tussendoor mijn afwas in Mientje. Als alle machines draaien komt mijn zoon verbaasd kijken. Zo kent hij me niet.

Binnen een uurtje of twee is de lucht in huis weer fris. Met een voldane glimlach op mijn gezicht bekijk ik mijn opgeruimde kamer. Vreemd genoeg is ook het winterstof uit mijn hoofd verdwenen. En dat zonder machine. Ik start opgewekt met een schema, waarin de scènes voor boek 6 overzichtelijk gerangschikt worden. Het werkt. Een opgeruimd hoofd geeft me zomaar de juiste start voor 2011.

Wilt u meer weten over Marelle? Neem dan een kijkje op haar website. Marelle twittert ook, volg haar!

Hun straat. Als mens ben je te gast in de wildernis. Vanuit de lucht zien we, laag vliegend over de Okavango delta, spinnenwebben van paadjes, aangelegd door de dieren, die allemaal hun eigen routes hebben naar water en voedsel.

Impala’s zijn de mannequins van de bush, maar o zo kwetsbaar. Ze staan op het menu van alle roofdieren. Vooral nu er zoveel jongen zijn geboren. Sluipt er een leeuw om een kudde heen, dan zie je de impala’s letterlijk verstijven van de stress. Ze blijven doodstil staan, en nadat een van hen een waarschuwend geluid heeft afgegeven, trekken ze weergaloze sprintjes. Zelfs vluchten doen ze adembenemend elegant. [rectangle]

In de wereld van de impala’s trekken mannen en vrouwen meestal in gescheiden kuddes op. De mannetjes vechten zich desnoods dood, om hun genen maar door te kunnen geven aan het sterke, gezonde vrouwtje van hun keuze. We zien een gevecht tussen twee mannetjes en er sneuvelt een hoorn. De getroffene druipt af. De moeders beschermen de jongen met elkaar. Loert er gevaar, dan nemen ze de baby’s tussen zich in tijdens de vlucht.

Krijgt een luipaard een impala te pakken, dan sleept hij het mee een boom in. Hij eet graag zonder bemoeizieke tussenkomst van leeuwen of hyena’s. En zo kan het gebeuren dat wij een geraamte van een impala in een boom zien hangen. Kaal gevreten door de gieren.

En wij vinden het dan super dat we een luipaard vinden, uitbuikend in een boom. Alles wat schattig is zou niet opgegeten moeten worden, denken wij, bevooroordeeld als we zijn.

Er is tafelétiquette in de bush. Eerst de roofdieren. In de bomen wacht een donkere klont gieren op hun beurt. Termieten, maden en andere insecten maken het karwei af.

We kijken naar de impalamoeders met hun aandoenlijke jongen. Een aantal baby’s heeft, vannacht of tijdens de korte schemering, de langste tijd op aarde gehad. 35% van de jongen sterft in de eerste week na de geboorte.

Een naar idee. Niemand ontkomt aan de voedselbehoefte van een ander dier. Alle beesten zijn hier om zich voort te planten, om hun soort veilig te stellen. Het lijkt een wrede logistiek, maar hoe zijn wij zelf?

Tekst en beeld: Wieke Biesheuvel

De setting? Een telecomwinkel in Kusadasi, Turkije. Een mevrouw rende in paniek naar binnen want sinds kort is het betaald parkeren op straat. Blijkbaar had ze geen geld of zag ze de parkeerbeambten niet (echte mensen in plaats van een meter!) en wist ze niet wat ze moest doen. Het antwoord van de jongen in de telecomwinkel bood de dame rust en deed mij me iets realiseren: zó kan het dus ook. De gemeente is er niet om geld aan je te verdienen, de gemeente is er om te faciliteren en vraagt een bijdrage om die faciliteiten op orde te houden. Ik was vergeten dat het ook zo kon.

Een uur later weer zo’n eyeopener. In Turkije kun je niet alles automatisch laten afschrijven. Elektra wel. Water niet. En zo stond ik in de rij bij de gemeente om het water, dat ik al twee maanden niet had betaald, te betalen. In doodsangst dat het ieder moment afgesloten kon worden. Zo handig, een huis in het buitenland! Bij de balie vroeg ik hoe lang het zou duren eer ik afgesloten zou worden van water. De dame die me hielp, keek me bevreemd aan. “Afgesloten? Van water? Mevrouw, water is een eerste levensbehoefte, dat sluiten we niet af. Elektra wel.” [rectangle]

Elektra kan dus wel automatisch worden afgeschreven, mijn adsl internet ook. Maar alle overheidsvoorzieningen, zoals WOZ, water en wie weet welke zaken nog meer waarvan ik het bestaan niet weet en die ik dus niet betaal, worden alleen automatisch afgeschreven als je een rekening bij bepaalde banken hebt lopen. En die heb ik niet. Toch prettig om te weten dat ik me over sommige dingen in Turkije niet druk hoef te maken.

In Amsterdam is het leven één grote zucht. De gemeente weigert in parkeergarages parkeren per minuut in te voeren. Dat scheelt te veel inkomsten. De Amsterdamse overheid is er niet voor ons. Nee, wij zijn er voor de Amsterdamse overheid. Wonderbaarlijk dat er in die stad nog mensen wonen.

Moet ik blijven, gaan, hem volgen of hem eruit zetten? Iemand hoeft dan maar te roepen dat ze een tarotlegster, helderziende, horoscopentrekker, medium of handenlezer kent en we verliezen ons verstand. Het enige juiste antwoord ligt in de woorden van de ander. Is het de hoop die we zoeken, of het interpreteren van woorden die uit de mond van een ander rationeler klinken dan wij, verstrikt in emoties aankunnen op een bepaald moment?

Hoe het ook is, toen ik mijn vriendinnen liet weten dat een andere vriendin een koffiediklezeres uit Turkije had geïmporteerd, stond iedereen in de rij. Het oude dametje ziet eruit zoals je denkt dat een koffiediklezeres eruit moet zien. Oud. Grijs. Grote doek om d’r hoofd. Klein. Dik. Bloemetjeskleding. En gezien de goede referenties die ze had, wilde vrijwel iedereen die van haar komst wist, een afspraak maken.[rectangle]

En zo had ik op zondag een full house. Een vriendin kwam uit België. Een meisje was toevallig over uit New York en moest haar zien. Amsterdam-Zuid liep uit. En mijn mailbox liep vol: hoe lang is ze hier nog, kan het ook een andere keer? Ja, het kan ook een andere keer. Ik zette Turkse koffie (had zowel de koffie als de kopjes speciaal gekocht), zette de pepernoten erbij en iedereen dronk braaf het kopje leeg. Daarna plaats je het schoteltje erop en draai je het geheel om. Als het afgekoeld is, gaat de koffiedame aan de slag. Wat ze doet, ik weet het niet maar iedereen ging onder de indruk weg. Verleden, heden en toekomst passeerde de revue. Mannen werden besproken, banen onder de loep genomen en betoveringen – het kwade oog – werden teniet gedaan. Redelijk indrukwekkend.

Behalve dan bij mij. Waarbij bij iedereen over familie, werk en man wat te vertellen viel, haperde het bij mij. Het verhaal bleef hangen op ‘de man’. Net als vorige keer stamelde ze: “Jij had allang getrouwd moeten zijn, er is iets misgegaan, er is iets misgegaan maar dat kan niet, moet niet, mag niet… Dit moet goedkomen.”

Ik bleef met raadsels achter. Ja, ik had allang getrouwd moeten zijn. Ja, het is misgegaan. Maar ‘goedkomen’… Kan iemand ‘goedkomen’ definiëren?

Het is de opening van een bijzondere expositie van vader en dochter. Kunstfoto’s van mijn vader naast aquarellen van mijn overleden zusje Christine. Als ik de galerie binnenkom begroeten twee ogen me. Onderzoekend. Niet lachend, zoals ik haar het beste ken. De rest van haar gezicht is ontspannen en vertrouwd. Het is een zelfportret dat ik heel lang geleden gezien heb. Ze koketteerde niet met haar werk, maar deelde zoveel. [rectangle]

Drie jaar geleden is ze overleden. Hersentumor. Het verdriet is iets gestild, het gemis blijft op een intense manier aanwezig. De foto’s van haar die ik in mijn woonkamer heb staan, zijn gewone foto’s geworden. Ik heb ze te vaak gezien om die prettige schok van herkenning nog te krijgen. Zoals me vandaag overkomt bij haar zelfportret. Voor even leeft ze weer.

De speech bij de opening gaat over haar onderzoekende blik terwijl ze zichzelf aan het tekenen is. Onderzoek doen was haar werk. Daarnaast heeft ze altijd getekend en geschilderd. Het was voor haar een moeilijke keuze: de kunstacademie of de wetenschap. We hebben er veel over gepraat. Creativiteit zit in de familie. In de genen, zouden wetenschappers zeggen. Mijn vader is pas na zijn pensioen kunstenaar en schrijver geworden. En ik? Ik schrijf. Ik probeer gedachten in woorden te vangen. Verhalen te bouwen. Maar vandaag ben ik stil. Mijn zusje is voor even terug. Heel dichtbij, alsof ze tegen me praat. Alsof ze zomaar even langsgekomen is en met haar vinger het kippenvel op mijn arm streelt. Ik sta voor haar gezicht en fluister: ‘Dag zusje, wat fijn dat ik je zie.’

Wilt u meer weten over Marelle? Neem dan een kijkje op haar website. Marelle twittert ook, volg haar!

In mijn vak komt het veel voor, gratis werken. Het is absoluut onverdedigbaar en toch heb ik er tegelijkertijd totaal geen moeite mee. Als een collega me benadert voor iets (meestal een stukje schrijven, een spreekbeurt of een lesje columns schrijven) en zegt dat er niets tot een fooi tegenover staat, denk ik eerst aan haar. Háár feestje, zij moet scoren en als ik daaraan kan bijdragen: PRIMA! Bovendien ga ik er vanuit dat collega’s me niet bedonderen: als er budget zou zijn, zou me dat ook gegund worden. Vaak genoeg is die overtuiging waarheid gebleken. Een andere reden waarom je gratis zou kunnen werken, is omdat er ander werk of publiciteit (wat weer kan leiden tot ander werk) uit volgt die je kunt gebruiken. Het is ook een quid pro quo-dingetje: ik doe iets voor jou, op een dag doe jij iets voor mij. Het wereldje is klein, je komt elkaar tegen en je moet elkaar ook iets gunnen (zowel aan de gratis leverende kant als aan de opdrachtgevende kant). [rectangle]

De beste reden om gratis te werken, is als het voor een goed doel is. Pink Ribbon is er zo een. Alle opbrengsten van Pink Ribbon gaan naar onderzoek tegen borstkanker dus zeg dan maar eens nee als je gevraagd wordt om een stukje te schrijven voor een Pink Ribbon-boek. Maar ik ben dan wel zo’n trut die checkt of ik de enige ben die voor nop werkt. Want medewerkers van de uitgeverij worden gewoon betaald. Die zijn in vaste dienst, of wordt dat boek soms na werktijd en op atv-dagen samengesteld? Hoewel je je ook hier weer overheen zet: die mensen máken tenminste iets waarvan de opbrengst naar borstkankeronderzoek gaat. Totdat je belt en blijkt dat de samenstellers van het Pink Ribbon-boek freelancers zijn. Die betaald worden. Tien procent – de auteursgage. “Wij krijgen als auteurs tien procent maar wij geven dat meteen door aan Pink Ribbon.”

Nu schieten mij twee dingen in het verkeerde keelgat: 35 vrouwen worden benaderd om een stukje te schrijven. Die 35 vrouwen zijn ‘dus’ de auteurs. Niet de samenstellers van een boek. Goed, met sommige vrouwen doen de samenstellers interviews, ze tikken dus ook nog iets zelf. Maar de auteur, één van de 35 auteurs althans, ben IK. Die tien procent zou dus voor mij moeten zijn. En of ik dat zou houden of doorsluizen naar Pink Ribbon, die keuze zou 100% bij mij moeten liggen.

Ik haat dit soort verzoeken en initiatieven. Het idee is goed, de uitvoering niet. De fooi die een dergelijk boek zou opleveren, kan me werkelijk gestolen worden – het gaat me om het principe, de vanzelfsprekendheid dat ik niet betaald word en de samenstellers die zich opeens auteur noemen, wel. Die ook nog blaten dat ze hun gage aan Pink Ribbon geven. Ik haat het. Maar met een familie waarin borstkanker heerst, en een zusje dat door het KWF gesponsord wordt om onderzoek naar borstkanker te doen, moet ik er toch een nachtje over slapen of ik dit verzoek wel kan weigeren. Ook principes hebben hun houdbaarheid. 

Gelukkig ben ik nooit ziek. Ja, ik heb wat lichamelijke gebreken: ik ben doof aan een oor en heb tien jaar geleden mijn ogen laten laseren. Maar verder ben ik gezond. Althans, dat denk ik. Zolang ik niet naar een dokter ga en onder een scan gelegd word, weet ik zeker dat ik kerngezond ben. Die wetenschap voldoet.

Het enige waar ik de klok op gelijk kan zetten, is keelpijn. Die uitmondt in neusverkoudheid, oor- en hoofdpijn. Mijn lichaam is dan de baas en de baas zegt: “Zo, nu is het eventjes mooi geweest. Lekker tukjes doen! Paracetamol slikken en thee met honing.” Me hiertegen verzetten heeft geen zin, mijn lichaam pakt me dan driedubbel zo hard terug. Zoals vorig jaar. Ik hoestte als een gek maar omdat ik ‘nooit wat heb’, besteedde ik er geen aandacht aan. Totdat ik me realiseerde dat ik inmiddels al een week of zes aan het hoesten was. De hele afgelopen winter heb ik gehoest, en dat terwijl ik met 20 graden onder de Turkse zon zat. Dat gaat me dit jaar dus niet nog eens gebeuren. [rectangle]

Vandaar dat ik de afgelopen week onbereikbaar was. Hoe het kan weet ik niet, maar de keelpijn trad in. Was het een verkouden Libelle-collega, was het de autoverwarming die het niet deed – net op de dag dat ik in een file van twintig kilometer zat? Hoe dan ook, het begon met keelpijn. En een zak drop die hier niet tegen hielp. Snel aan de paracetamol. De ibuprofen. De paardemiddelen die ik uit Turkije had meegenomen. En zie hier, na drie dagen lekkende ogen en neus gaat het weer een stuk beter. Ik haat ziek zijn. Als freelancer meld je je nergens af – niemand die zegt: “Pas goed op jezelf, even goed uitzieken hoor”. En als single is er niemand die zegt: “Hier, kopje thee, honing erbij, je moet echt even wat eten hoor…”. Ziek zijn is me te eenzaam. Alleen daarom al geef ik eraan toe. Moet er niet aan denken dat die eenzaamheid langer dan noodzakelijk duurt.

Buuf: “Goh werk je bij Libelle? Interessant! En wat doe je daar al zoal?”
Ik: “Ik werk op de projectredactie. Daar doe je eigenlijk allemaal werk dat niet meteen met het weekblad te maken heeft. We maken specials, extra uitgaven, organiseren de Libelle Zomerweek.”
Buuf – heel belangstellend -: “Aha. En waar ben je op dit moment mee bezig?” [rectangle]
Ik: “Uhm… met een geheim project, waar ik nog niets over mag zeggen.”
Buuf – ze is een vasthoudend type -: “Is het een nieuw blad?”
Ik: “Nee, dat niet. Het is iets héél anders dan een tijdschrift.”
Buuf – ze weet van geen ophouden -: “Is het dan een evenement? Zoiets als de Zomerweken?” (Mensen die niet iedere week Libelle lezen, hebben het altijd over zomerWEKEN omdat ze zich niet kunnen voorstellen dat al die activiteiten die we organiseren allemaal in één (!) week passen).
Ik – inmiddels voelt het alsof in de verhoorbank zit -: “Nee ook niet helemaal. ’t Is echt iets anders. Maar ik kan er verder nog niets over zeggen.”
Buuf – een beetje gepikeerd -: “O, nou ja, succes maar dan.”

En zo valt een gesprek dood over de interessantste baan van Nederland, puur omdat ik nog niets mag zeggen. Want écht, we zijn bij Libelle (behalve met alle vertrouwde dingen) bezig met iets totaal nieuws en anders. En het gaat héél leuk worden, en mooi, en spannend, en we zijn héél benieuwd naar uw reactie.
Maar we moeten nog even wachten, anderhalve maand om precies te zijn. Dan gaan we los en kunt u er niet meer omheen. En dan bel ik bij de buuf aan (en bij al die andere mensen die ik de afgelopen maanden met smoesjes en slinkse ontwijkingen op afstand hield) en schreeuw ik uit waarmee ik bezig was en ben.
Ik verheug me er nu al op!

Margreet Botter
Projectredactie

Mijn vrijgezellenfeestje kwam natuurlijk op een dag dat ik het niet verwachtte. En dus een kater had. Ik had vriend Janwillem nog gevraagd: “Het is toch niet morgen, hè?”, maar hij bezwoer me dat ik het helemaal mis had. Ik geloofde hem en stond mezelf daarom toe om net íets te diep in het wijnglaasje te kijken. Gevolg: misselijk en met knallende koppijn stond ik op. [rectangle]

Toen was daar ineens dat sms’je: om 16.40 uur staat er een taxi voor je deur. Trek iets leuks aan en stap erin! De stress sloeg me om de oren. Ik kan er namelijk ab-so-luut niet tegen als de controle mij uit handen wordt genomen. Wat volgde, waren uren met rare opdrachten en bizarre taferelen. Zo stond daar ineens mijn jeugdliefde voor me. Hij was getraceerd door mijn vriendinnen en kwam helemaal uit het zuiden van het land om mij te ­shockeren. Nou, dat lukte. Ik kon echt geen woord meer uitbrengen en werd er helemaal emotioneel van (onderdrukt natuurlijk, want ik huil nooit in gezelschap).

Toen ik ’s avonds tijdens het diner de tafel rondkeek, schoot ik ook weer bijna vol. Wat een leuke, geweldige mensen. Ik wilde het wel uitschreeuwen van liefde, maar ja… dat doe je dan weer niet. Langzamerhand begon ik me een beetje te ontspannen. Het leek erop dat alle gekkigheden ten einde waren gekomen. Helaas. Toch niet. Plotseling kwam er onder luid gejuich een prachtige, gespierde, donkere man binnenlopen om een striptease op te voeren. Ik heb gegild. Zo ontzettend hard gegild.

De dagen na de happening was ik totaal van mijn stuk. Ik kon het helemaal geen plek geven. Het was waarschijnlijk de combinatie van die kater, het feit dat mijn jeugdliefde er was, mijn sterke gevoel jegens mijn vrienden en het feit dat ik nu toch echt-echt-echt in het huwelijksbootje ga stappen. Mijn lichaam en geest reageerden totaal overspannen. Ik kreeg buikpijn, uitslag over mijn hele lichaam en droomde de meest onrustige dromen. De enige remedie zou een flinke huilbui zijn, maar mijn tranen zaten zo vast als een huis. Onmogelijk om er bij te komen. Dus wat deed ik: ik maakte ruzie met Reinier (kwaad worden is mijn uitvlucht-emotie). Toen kwamen de tranen ­vanzelf. Een half uur lang heb ik gierend gehuild. Wat een ­opluchting. En wat een heftigheid, zo’n vrijgezellenavond. Dat belooft nog wat voor de trouwdag…

De ouders van vrienden, ik zeg ‘u’ tegen ze. Ik kan er niet goed tegen om oudere mensen die ik respecteer als intimi te benaderen. Niet dat ik er niet intiem mee kan zijn, de manier waarop je het ‘u’ uitspreekt, zegt veel. De 83-jarige vader van een van mijn beste vrienden ‘je’ en ‘Pierre’ noemen? Ik krijg er kriebels van. Nooit! “Oké, als je dat niet wilt, is het ook goed”, was zijn reactie. Het verandert niets aan de verhouding, hij vindt me nog steeds even lief en leuk, ik heb nog steeds enorm ontzag voor hem. 83. Zó veel meegemaakt in zijn leven. Zó slim. Hetzelfde geldt voor mijn 87-jarige oom Philip. Geen haar op mijn hoofd om ‘je’ tegen hem te zeggen. Of ‘Philip’. Er komt een leeftijd waarop sommige ooms en tantes zeggen: “Zeg maar Phil hoor”. Ik schudde altijd mijn hoofd. Ik wil een oom. En een tante. Duidelijke verhoudingen. Nabijheid door vermeende afstand, ik vind het zalig. Mijn ‘u’ is bedoeld uit respect. [rectangle]

Met ‘u’ benader ik ook mensen die ik niet mag. Niet respecteer. Die mensen verdienen het niet dichterbij me te komen. Zo dichtbij dat ze ‘je’ tegen me zeggen. Want als ik ‘u’ zeg, voelt degene die ik niet mag, dat ze het niet in hun hoofd moeten halen ‘je’ tegen me te zeggen. Afstand, gecreëerd door woorden. Een simpel woordje, lettertje zelfs.

Er komt een leeftijd, of eigenlijk meer een uitstraling, waardoor jongeren opeens ‘u’ tegen mij zijn gaan zeggen. Nog steeds moet ik slikken als iemand in een winkel ‘u’ tegen me zegt – tenminste, als het een jongere persoon is. Van oudere dames en heren kan ik het juist erg waarderen. Dan vousvoyeer ik terug. We kennen elkaar immers niet, hoezo zouden we elkaar tutoyeren?! En eerlijk is eerlijk, ik heb inmiddels de ‘u’-leeftijd. Als studenten me bellen, zeggen ze ‘u’ tegen me. Ik zeg dan: “zeg maar ‘je’ hoor” – wat er nog steeds raar uitkomt volgens mij.

En dan zijn er de mensen die vanwege hun functie het vousvoyeren afdwingen. Ali B die bij Pauw en Witteman minister president Balkenende ‘je’- en ‘jouwde’. Iedereen had het erover en ook als ik dit schrijf, zal iedereen het zich weer herinneren. Dit weekend in Brandpunt, Sven Kockelman die Job Cohen tutoyeerde. Op Twitter viel de hele journalistieke gemeenschap erover. Wat mij bij de eeuwige vraag bracht: hoe spreek ik straks Rutte aan tijdens het Libelle Broodje Politiek? Ik heb alle ministers altijd gevousvoyeerd – wat ik sowieso doe. Maar Rutte, iedereen noemt hem Mark. Ik noem hem al jaren Mark. Ik ga er vanuit dat alle Libelle-gasten hem gaan vousvoyeren. Dus dat ga ik dan ook doen. En toch kinkt het raar: ‘meneer Rutte’. Gelukkig hebben we nog geen Libelle Broodje Politiek-datum geprikt. Eerst komt Geert. Meneer Wilders. Pff, ook al iemand die ik tutoyeer. Gelukkig heb ik nog tot 10 december om over het tutoyeren of niet (niet dus) van Geert na te denken.

[rectangle]Aan hun kleding is te zien bij welke groepering ze horen. Zonder uitzondering zien ze er schitterend uit. Fleurige borduursels of sierlijk zilverwerk. Ik vole me opeens erg armoedig in mijn vakantiekloffie. Toch zien ze mij als de rijke westerling.

Behalve de kleding drasgen de vrouwen ook speciale hoofddeksels. Ze draperen doeken op een ingewikkelde manier om hun hoofd. Liefst in verschillende lagen. Andere vrouwen dragen een witte baret, hoog boven het hoofd uitstekend. De mooiste vind ik echter de lampekapvrouwtjes. Een donkere muts waaraan niet alleen franje over het voorhoofd hangt, maar waar aan de zijkant ook twee zware zilveren oorbellen bengelen.

Marktdag is op deze manier een echte hoedjesparade. Zomaar op een zaterdag in september. Het lijkt hier wel Prinsjesdag. De Nederlandse politieke dames vallen echter in het niet bij deze kleurrijke creativiteit. Bovendien is het voor de bemiddelaar op de markt direct duidelijk wie aan wie gekoppeld kan worden. En dat kun je bij one politieke partijen toch niet echt zeggen.
 
www.marelleboersma.nl

Oneerlijkheid. Ongeacht of het mezelf of een ander betreft. Een zwart-wit wereldbeeld maakt het makkelijk om recht van onrecht te onderscheiden. Maar. Er zijn grenzen aan mijn geduld. Of zachtaardigheid. Als je ruzie met mij hebt, is er geen weg terug. Hoe kinderachtig dat ook mag klinken, ruzie is ruzie. Als je het goed wilt maken met me, dan snap ik dat niet. Want waarom maak je eerst kapot wat goed is, waarom maak je eerst ruzie, als je door ‘sorry’ te zeggen dat wat kapot is gemaakt eigenlijk weer wilt herstellen? Ik snap dat niet. Sorry, dáár trap ik niet in. [rectangle]

Het aantal mensen met wie ik ruzie heb, is aan de vingers van één hand te tellen. De voormalig burgemeester van Amsterdam, zal – sinds hij mij publiekelijk in een volle zaal met Marokkanen de stad uit heeft gewenst – nooit meer een vriend van me worden. Als ik het al kan opbrengen hem met respect te bejegenen, is dat een opgave. Daar ben ik eerlijk in. De ander met wie ik ruzie heb, haar naam wil ik niet eens noemen. Zij bestaat niet voor me. En dan heb ik sinds kort ruzie met iemand die ik vriend noemde, iemand die ik al zes jaar ken en regelmatig spreek, raadpleeg en met wie ik lief en leed deel.

Die iemand noemde ik vriend. Tijdens onze laatste bijeenkomst bleek dat hij al jaren dacht dat ik door mijn ouders werd onderhouden. Het kwam er zomaar uit tijdens een borrel. “Jij verdient toch helemaal niet genoeg om jouw levensstijl te bekostigen?!” Ik, veertig jaar, alleenstaande werkende vrouw, stond met mijn mond vol tanden. Hoe noem je iemand die zoiets zegt? Nog afgezien van het feit dat deze figuur journalist is (iets wat ik ook schijn te zijn) en door publiceren en schrijven in zijn levensonderhoud voorziet, en ik hem al die jaren voor vriend aanzag. Hoe kan iemand ervan uitgaan dat hij zelf wél kan leven van wat hij doet (namelijk journalistieke werkzaamheden) en ik niet (terwijl ik exact hetzelfde en nog meer doe dan hij)?! De grens aan mijn verbazing werd bereikt door zijn uitspraak “Jouw ouders hebben jouw zomerhuis natuurlijk betaald, waarom zou je anders in exact hetzelfde dorp als je ouders een zomerhuis kopen?!”.

Ik ben opgestaan en weggelopen. Ik heb de telefoon niet opgenomen toen hij belde. Ik ben een vrouw. Een werkende vrouw. En ik krijg leuke cadeau’s van mijn ouders, afgelopen week nog een doosje met lekkere chocolaatjes maar heus: mijn huizen koop en betaal ik zelf. Mijn sieraden en kleding ook. Iedereen die denkt dat ik als vrouw niet kan werken of kan verdienen wat een man verdient, schrap ik van mijn vriendenlijstje. Dan heb je namelijk geen ruzie met me, maar respecteer je me niet. Geen respect betekent zo veel als oorlog. En einde vriendschap. 

Alsof er een stopbord staat. Geen geluid, geen getoeter (zo van: u bent op verboden terrein) maar enkel en alleen een rood sein. Tot hier en niet verder. Bij vrijgezelle vrienden of vriendinnen merk ik recentelijk dat het taboe is om te benoemen dat het maar niet lukt om een relatie aan te gaan. Vaak zijn deze vrienden, toen ze eind twintig waren, al eens flink depressief geweest vanwege ditzelfde feit en destijds spraken we er oeverloos over, maar kennelijk zitten ze nu in de fase van ‘Het gaat allemaal goed, hoor! Ik ben heel gelukkig met hoe mijn leven nu is. Ik geniet van mijn vrijheid en ik mis eigenlijk helemaal niks.’ De keuze is gemaakt: zij klagen er niet meer over. [rectangle]

Ondertussen staat er echter wel een olifant in de kamer en het is aan jou om die te negeren. En dat doe je dan, want je bent een vriend. En je gaat niet in open wonden roeren met opmerkingen als: ‘Ik snap wel dat je nu het gevoel hebt dat je niks mist, want je bent al zo lang zonder man/vrouw dat je bijna niet meer beter weet. Maar als je diep in je hart kijkt, wil je natuurlijk heel graag liefde in je leven.’ Je begrijpt namelijk heel goed dat zo’n muur ook nog van enig zelfbeschermend nut is.

Nu ik erover nadenk, vallen de zwarte gaten erg vaak in het relationele gebied. Zo ben ik ooit verliefd geweest op een goede vriend, maar daar is nooit over gepraat. We scheren heel soms langs het onderwerp, maar het wordt nooit benoemd. Terwijl we allebei weten dat het destijds toch wel een ding was. En dat is het gekke ervan: je weet allebei dat het onderwerp bij tijd en wijle nog ergens in de lucht hangt, maar er is iets wat je tegenhoudt om het te grijpen en erover te beginnen.

Laatst had ik het met Elisabeth over een zwart gat van een gezamenlijke kennis en ineens zei ze: “Maar Fem, wij hebben toch geen zwarte gaten, hè?” Heimelijk moest ik lachen, want we weten allebei: als we een zwart gat hebben, dan praten we er niet over.

Het suikerfeest valt dit jaar samen met de 9/11-herdenkingen en al die mensen die helemaal niets met die aanslag te maken hebben, die de aanslag minstens zozeer verafschuwen en veroordelen als de inheemse Nederlanders, zullen getrakteerd worden op meningen, tv-beelden en getetter vanuit Amerika. Velen van hen zullen de schouders ophalen, maar hoe vaak je dat ook doet, het getetter wordt er niet minder om – en mijn hoofdpijn dus ook niet.

Het zal allemaal wel bij de emancipatie van moslims horen. Vroeger, toen ik nog klein was, betekende het suikerfeest iets. Met name cadeautjes. En nieuwe kleding. Niet dat ik als verwend meisjeskindje nooit cadeautjes of kleding kreeg, maar dit was wel een mooie extra reden om het suikerfeest te vieren. Er kwamen mensen langs of we gingen bij mensen op bezoek. Net kerst dus. En dan nu… bij mijn ouders komen nog steeds mensen op bezoek, behalve ik natuurlijk. Ik ben die slechte dochter die nooit zal langskomen op de dagen dat het is voorgeschreven. Kerst? Mij niet gezien. Suikerfeest? Ik heb ’n lieve vriendin, Gediz, die mij vroeger sms’te: “Het is suikerfeest je moet je ouders even bellen”. Sinds ze dat niet meer doet, bel ik dus ook niet. [rectangle]

Eens in de zo veel tijd vallen feestdagen samen. Zo valt dit jaar het suikerfeest samen met een Joodse feestdag. En al het gefeest valt ook nog eens samen met de 9/11-herdenking. Die weer gepaard gaat met een demonstratie tegen de bouw van een islamtisch gemeenschapscentrum waar ook een islamitische gebedsruimte in geplaatst wordt. Het zijn vreemde tijden. Vroeger had je geen idee wat er aan de andere kant van Nederland gebeurde, nu brengt internet de andere kant van de wereld in een fractie van een seconde de huiskamer in. We zien de ellende die overal ter wereld plaatsvindt, veelal geweld uitgevoerd onder het mom van godsdienst. Ik denk dat ik dit weekend maar ‘ns ga bijslapen. Deken over mijn hoofd en geen suikerfeest. Of een bij Ground Zero tetterende blondie ‘from Holland’.

Wat niemand voor mogelijk hield, is gebeurd: Geert Wilders heeft de stekker uit de formatiebesprekingen gehouden. En niet, waar iedereen bang voor was, Maxime Verhagen. Wilders wijst echter naar het CDA voor zijn motivatie: hij eiste dat alle 21 CDA-fractieleden het regeerakkoord zouden steunen en ging er vanuit dat dat niet zou gebeuren. CDA’er Ab Klink had immers al door een brief te schrijven aangegeven hoe hij over WIlders, zijn PVV en de op handen zijnde samenwerking dacht. Wilders concludeerde dat zijn eis geen stand zou houden. Van de 21ste CDA’ers zou er altijd wel eentje (Ab Klink bijvoorbeeld) dwars kunnen liggen. Een risico dat hij niet wilde nemen. [rectangle]

De reacties verbaasden me: op Twitter melden politici in 140 tekens hoe blij ze zijn over het mislukken van de formatie. Er gloort immers licht aan de horizon voor PvdA, D66 en Groen Links. De een zijn dood, is de ander zijn brood niet waar? De kranten melden dat Verhagen zijn kikkers niet in de emmer zou kunnen houden. De foto’s van Mark Rutte op de voorpagina’s zijn veelzeggend. Maar ik hoor niemand wijzen op het feit dat Wilders uit de VVD-fractie is gestapt juist omdat de VVD fractie EISTE dat hij hetzelfde standpunt zou innemen als de rest van de fractie. Dat hij mee zou stemmen met de fractie.

Kortom, dat ook van Wilders geëist werd dat hij zijn eigen mening voor zich zou houden. Hij was er destijds zo verbolgen over dat hij geen vrijheid van meningsuiting zou hebben dat hij de VVD gedag zei, z’n zetel oppakte en zijn eigen fractie vormde. En deze meneer eist nu dat 21 CDA kamerleden een regeerakkoord steunen en de komende vier jaar allemaal dezelfde mening verkondigen? Ik dacht dat vrijheid van meningsuiting voor iedereen gold?

 Ondertussen vraag ik me af of we 1 juli überhaupt nog gaan halen.

Ik denk aan Piet Paris. Hoe hij me vertelde dat hij zich als jongen al vergaapte aan die prachtig ontworpen kleding in de Vogue. Hoe hij op de catwalk eigenlijk niet naar de modellen kijkt, maar alleen gefocust is op hoe iets gemaakt is en hoe het valt en gecombineerd is.

Oh ja en dat hij zich wel een beetje kan ergeren aan het feit dat het er zo vaak om gaat dat mode duur zou zijn of de modellen te mager.

Natuurlijk zijn ze ook wel eens te mager, dat weet hij ook, maar hij vindt het zo jammer dat de focus vaak alleen daarop ligt. Terwijl mode zoveel meer is. En dat begrijp ik nu veel beter.

Ik pak het blad op waar de jongen in keek en vergaap me nu eens niet aan het model, maar kijk naar wat ze draagt.