null Beeld MMP
Beeld MMP

19 dingen die je herkent als je uit Friesland komt

Friezen opgelet: het is vandaag de Dag van de Friese Taalkunde. Die willen wij niet onopgemerkt voorbij laten gaan.

Faye HeijnisMMP

Fryslân, ik hâld fan dy! Het is het thuisfront van topmodel Doutzen Kroes. De bakermat van de Waddeneilanden. Maar nog veel meer. Als je uit Friesland komt, herken je deze dingen vást...

Libelle's reisvlogger Bonnie is dol op Friesland. In bovenstaande vlog laat ze zien waarom.

1. Als je moe bent, schakel je ongemerkt over op Fries. En ben je voor sommigen dus ineens onverstaanbaar.

2. Je denkt en droomt in het Fries, niet in het Nederlands. Tsja, je hebt ten slotte Friese les op school gehad.

3. Bestel je koffie of thee in Friesland? Grote kans dat je er een Frysk Dúmke (anijskoekje) bij krijgt. Of dat ze 'm extra sterk maken met een slok Beerenburg.

4. Iedereen zegt in Friesland altijd 'hoi' tegen elkaar, of je elkaar nu kent of niet. Dat is wat Friezen doen. Ook al staan jullie bekend als een stug volkje, stiekem zijn jullie hartstikke sociaal.

5. 'Hoi' zeggen als groet én als afscheid.

6. Nuchter is een goede karakteromschrijving voor iedere Fries. Jullie maken je niet zo snel druk om dingen, behalve als het écht te heet wordt onder je voeten.

7. File? Die ken je in Friesland bijna niet. En dit geldt ook voor op elkaar geplakte huizen. In Friesland heb je veel ruimte om je heen. Wil je zen worden, ga dan naar Fryslân. Heerlijk uitwaaien op de Waddeneilanden.

8. Je vraagt niet 'Waar kom je vandaan?', maar: 'Waar kom je weg?'. In het Fries is het namelijk: 'Wêr komst do wei?'.

9. Friezen zijn meesters in sarcasme. Jullie bezitten een flinke portie zelfspot.

10. Gebruik van het woord 'ús', dat 'ons' betekent. Stel: je moeder vertelt de buurman een verhaal over één van haar kinderen. Dan heeft hij het over 'ús Sanne', of 'ús Bauke'. Want: het is ons kind. Maar 'ús' wordt ook gebruikt als het gaat om een opa, oom, neef, broer, etc..

11. Sommige uitspraken zijn echt beter in het Fries. Zodra je ze vertaalt naar het Nederlands, zijn ze lang zo krachtig niet.

12. Heerlijk van je af mopperen met 'Blikstjinder'. Een krachtterm die alle andere krachttermen overbodig maakt. En die ook echt níet te vertalen is.

13. Ben je Fries en kun je niet schaatsen? Dan word je keihard uitgelachen.

14. Andere Friese sporten: fierljeppen (polsstokspringen), skûtsjesilen (schuitjezeilen) en keatsen (kaatsen).

15. 'Pake' en 'Beppe' (opa en oma) zijn de bekendste Friese woorden onder Nederlanders. Wedden dat dat vaak het eerste is wat ze zeggen als ze er achterkomen dat je Fries bent?

16. Friezen <3 Doutzen. Maar ook Mata Hari, Rutger Hauer, Rintje Ritsma, Bauke Mollema, Epke Zonderland en Piet Paulusma.

17. Friezen maken zich minder druk om de Elfstedentocht dan Nederlanders. Daar blijkt hun nuchterheid maar weer uit: als er geen ijs ligt, ligt er geen ijs.

18. Woorden worden geschreven zoals je ze uitspreekt. Aquaduct? In het Fries is dat gewoon een 'Akwadukt'. Lekker makkelijk.

19. Je bent een echte Fries als je dit kunt uitspreken: 'Bûter, brea en griene tsiis, wa't dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries'. Deze 'regel' is de wereld ingeslingerd door Grutte Pier, een bekende Friese volksheld. In het Nederlands betekent het: 'Boter, roggebrood en groene kaas, wie dat niet zeggen kan is geen oprechte Fries.'

Iedere dag (gratis!) de best gelezen berichten van Libelle in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

BEKIJK OOK:

Beeld: ANP

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden