null Beeld

Amber Brantsen: “Anorexia maakte alles kapot, mijn lichaam én mijn geest”

In haar boek Uit beeld beschrijft nieuwslezeres Amber Brantsen (31) hoe ze de ziekte anorexia overwon. Nu is ze stralend zwanger: “Ik zal mijn dochter vertellen dat ze niet perfect hoeft te zijn.”

“Ik mis het zó om gerookte zalm te eten”, verzucht Amber Brantsen terwijl ze in een Utrechts lunchtentje de kaart bestudeert. Het mag niet volgens de laatste zwangerschapsrichtlijnen en daar houdt ze zich aan. Al zijn er in het verleden vast allemaal gezonde baby’s geboren van moeders die wel gerookte zalm aten. Ach, ze is allang blij dat ze weer kán eten. Tijdens het eerste trimester van haar zwangerschap was ze voortdurend misselijk. Vijf weken lang was de presentatrice niet in staat om te werken. Ze stopte tijdelijk, nadat ze begin juli aan het einde van een ochtenduitzending onwel werd.

“Niemand wist toen nog dat ik in verwachting was, behalve mijn vriend Rachid en ik. Mijn NOS-collega’s wilden een ambulance bellen, maar ik zei: “Wacht, ik moet jullie wat vertellen.” Op dit moment gaat het uitstekend met Amber en inmiddels weet ze dat ze een meisje krijgt.

Ben je een meisjesmoeder?

“Goede vraag. Ik heb een roze kantoor, maar ik heb ook een stoere kant: ik doe fanatiek aan CrossFit en ben Formule 1-fan. Ik zit thuis zelfs in zo’n racesimulator.”

Ik hoor het al, jouw dochter krijgt een verantwoorde genderneutrale opvoeding.

“Ze krijgt in elk geval een groen/beige kamertje, maar ik heb geen uitgesproken mening over haar opvoeding. Sinds ik weet dat ik een meisje krijg, ben ik vooral heel benieuwd hoe ze eruit zal zien. Rachid heeft een Surinaamse moeder en een Libanese vader, ik heb een Nederlandse vader en een Surinaamse moeder en dat Surinaamse is weer een mix van Chinees en Afrikaans. Misschien krijg ik wel een donker kindje met de groengrijze ogen van mijn vader. Dat lijkt me heel cool.”

Hoe lang wordt je nieuwsgierigheid nog op de proef gesteld?

“Ik ben op 18 februari uitgerekend.”

Je andere 'kindje', het boek over anorexia, is onlangs ten doop gehouden. Waarom wilde je dat verhaal vertellen?

“Het idee ontstond 3 jaar geleden, na mijn overstap van radio naar tv. Iedereen wilde weten wie dat nieuwe NOS-gezicht was, maar in interviews liet ik het hoofdstuk over anorexia weg. Het is een heftig onderwerp en ik was bang dat de gesprekken dan over niets anders meer zouden gaan. Toch voelde het ook gek om het te verzwijgen en dus besloot ik het op te schrijven. Een boek biedt alle ruimte om mijn verhaal te vertellen en vooroordelen weg te nemen.”

Zoals?

“Je wilde vast model worden, je wilde vast heel dun zijn, je bent gek…”

Jij was gewoon eenzaam, lezen we…

“Daar kwamen mijn eetproblemen uit voort. Ik ging Media & Cultuur studeren in Amsterdam en ik had er veel zin in, maar ik kon geen kamer in een studentenhuis vinden. Ik kwam alleen te wonen, aan de rand van de stad, en die studie viel ook tegen. Ik kon mijn draai niet vinden, maar dat hield ik voor mezelf. Met mij ging het altijd goed en anders zorgde ik er wel voor dat het goed kwam. Dat is de perfectionist in mij, ik wil graag alles goed doen.”

Als kind al?

“In groep 4 nam ik stiekem het rekenboek mee naar huis omdat ik beter wilde worden in rekenen. Mijn ouders moesten mij afremmen met leren. ‘Een 6 is ook goed, Amber’, klonk het altijd. Maar toen ik op het vwo een 6 haalde voor wiskunde, wilde ik meteen bijles.”

Waar komt dat fanatisme vandaan?

“Je krijgt natuurlijk waardering als je hoge cijfers haalt en wellicht speelt faalangst ook een rol. Toen ik vorig jaar de eerste NOS Formule1-podcast maakte, heb ik urenlang gestudeerd op alles rondom die sport. Ik was doodsbang dat ik door de mand zou vallen, terwijl dat echt niet reëel was: ik volg de Formule 1 op de voet sinds ik Rachid acht jaar geleden ontmoette. En toen ik de uitzending presenteerde over het huwelijk van Prins Harry en Meghan heb ik van tevoren alles gelezen en gekeken over Meghan en de Britse koninklijke familie. Echt álles.”

Is dat perfectionisme een voedingsbodem voor anorexia?

“Wie alles goed wil doen, schiet nog wel eens door. Dat monomane zit in mij, nog steeds. In eerste instantie schoot ik door met eten. Zakken snoep, rollen koek, alles moest op zodat ik misselijk werd om me niet depressief te hoeven voelen. Toen ik de opmerking kreeg dat het studentenleven me zichtbaar goed deed, vanwege de vele kilo’s die ik was aangekomen, ging ik fanatiek sporten en lijnen.”

Toen sloeg je door naar de andere kant?

“Uiteindelijk wel, ja. Juist omdat eetproblemen geleidelijk ontstaan, onderschat je hoe heftig ze kunnen worden. Anorexia maakt echt alles kapot, je lichaam én je geest. Wie ondervoed raakt, kan niet meer denken. Toen het mij niet meer lukte om een schoolopdracht te maken, heb ik mijn studie, mijn twee bijbaantjes waar ik veel voldoening uithaalde en mijn kamer opgezegd en ben ik teruggegaan naar mijn moeder.”

Had zij in de gaten dat je ziek was?

“Ik deed in haar bijzijn altijd erg mijn best om te eten, maar ze vermoedde het wel vanwege mijn somberte en mijn lage gewicht. Ze nam me mee naar de huisarts, die constateerde dat ik moest worden opgenomen in een kliniek.”

Dat bleek een slecht idee.

“Voor mij werkte het niet. Van de twintig meiden met eetproblemen in die kliniek leerde ik nog meer eetgestoord gedrag. Er was ook geen individueel behandelplan. Anorexia is een symptoom van een depressie of trauma, dat moet worden aangepakt. Er werd daar niet gekeken naar mij als individu. Ze keken alleen naar de ziekte, naar mijn lijf. Ik moest in bikini voor de groep gaan staan om te horen dat ik te mager was. Alsof ik dat niet wist! Uiteindelijk ben ik vertrokken en kwam ik in contact met een psychiater. Tjeerd, zo noem ik hem in het boek, zag wat ik nodig had. Hij zei niets over mijn gewicht. Hij vroeg naar mijn toekomstplannen, steunde mijn plan om weer te gaan studeren en vond zelfs dat ik weer op mezelf moest gaan wonen. Ik was heel ziek, maar hij herkende de kracht in mij. Hij was mijn reddende engel.”

En je had je kat…

“Haha, zeker. Ik nam haar eigenlijk tegen de eenzaamheid, maar ze leerde me weer eten. Die kitten liep tig keer op een dag naar haar voerbakje terwijl het mij om elf uur ’s avonds nog steeds niet was gelukt om te eten. Ik werd kwaad: een beestje van 12 weken kon gewoon eten en ik, een vrouw van 21, niet. Ik besloot om te eten wanneer de kat at. Ook ’s nachts, als ik wakker werd van haar gekauw op die harde brokjes. Dat was irritant, want dan moest ik dat warme bed uit en daarna weer tandenpoetsen, maar ik deed het.”

Ook dat tandenpoetsen?

“Ik blijf braaf hè. Dat zit in me. Het goed willen doen.”

Wil je daar niet eens vanaf?

“Het lijkt me heerlijk om tegen iemand die iets vervelends zegt, te kunnen zeggen: ‘Wat een rotopmerking.’ Helaas denk ik altijd meteen: diegene heeft het vast niet zo bedoeld en ik zal maar extra aardig doen, want hij of zij voelt zich vast schuldig. Ik ben idolaat van Adele en niet alleen vanwege haar muziek, maar vanwege haar levensmotto. Ze heeft schijt aan alles. Dat probeer ik ook wat meer te hebben, ik zou minder hard voor mezelf willen zijn. Voor mijn zwangerschap sportte ik vijf, zes keer in de week, nu drie tot vier keer. Daar voel ik me goed bij, maar ik sport dus ook op zaterdagochtend om zeven uur. Want, zo denk ik dan, dan kan ik daarna boodschappen doen en dit doen en dat doen. Als Rachid om elf uur uitgeslapen zijn bed uit komt, heb ik al hartstikke veel gedaan, maar ben ik ook alweer moe.”

Maant hij je niet tot rust?

“Jawel. Door mijn zwangerschap ben ik tegenwoordig ’s avonds volledig uitgeteld, maar dan moet ik van mezelf toch nog een hele lijst afwerken. Rachid zegt dan: ‘Ga gewoon zitten. Je hebt een kind in je buik en dat vraagt energie.’ Als woordvoerder bij Google werkt hij keihard, maar als hij klaar is, gaat hij op de bank liggen. Waarom niet?, denk ik dan, een lichaam heeft rust nodig. Maar zelf kan ik het niet. Ik kan geen avondje Netflixen.”

Heb je al goede afspraken gemaakt over de verdeling van de zorg? Jij gaat Rachid straks alles uit handen nemen.

“Daar moet ik inderdaad voor waken. Ik moet vooral goede afspraken met mezelf maken. Dat als het thuis een rotzooi is en hij zou dat opruimen, ik die rotzooi voor hem laat liggen.”

Precies! Nog even over de Britse zangeres Adele: zij is onlangs enorm afgevallen. Wat vind je daarvan?

“Ik ben vooral verbaasd over de ophef daarover. Adeles transformatie was enorm, maar ze was ook fors en ik kan me voorstellen dat het niet meer gezond was. Hoe dan ook, zij heeft het recht om af te vallen, toch? Het is háár lichaam. Als ze die kilo’s er weer aan wil eten, mag dat ook. Ik ben allergisch voor dat geoordeel, omdat het vrouwen onzeker maakt. Toen ik voor het eerst op tv kwam, vond de een me te dik, de ander te dun. Raar toch, bij mannen is het uiterlijk nooit een issue. Dat mannenpraatprogramma met Johan Derksen trek ik ook slecht. Moeten we anno nu nog grappen maken ten koste van vrouwen? Het doet iets met hun zelfbeeld. Het zijn vooral meiden die anorexia krijgen.”

Je krijgt een dochter…

“Ik weet waarop ik waakzaam moet zijn en ik zal haar erop wijzen dat ze niet perfect hoeft te zijn.”

Vind je dikker worden zelf nog een ding?

Lachend: “Dat gebeurt als je zwanger wordt. En als ik na de bevalling niet meteen weer op mijn oude gewicht zit, geeft dat ook niks.”

Hoe ga je je werk en de zorg voor jullie kindje straks combineren?

“Mijn moeder wil oppassen en we hebben een leuke kinderopvang gevonden, maar ik ben nog aan het uitpuzzelen of ik wel minder wil gaan werken. Ik hoor de maatschappij zeggen: ‘Jij hebt gestudeerd en wilde toch carrière maken?’ Maar fulltime werkende moeders krijgen ook commentaar. Wat vrouwen doen is nooit goed.”

Waar droom je van op werkgebied?

“Mijn droom was het nieuws presenteren bij de NOS. Dat doe ik nu en veel eerder dan ik voor ogen had. Ik heb in korte tijd veel stappen gemaakt, dus ik wil dit voorlopig blijven doen. Die zwangerschap is ook een project hè?”

Over Amber Brantsen

Amber Brantsen (1989) is geboren in Zoetermeer. Ze studeerde bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden. In 2014 presenteerde ze het radionieuws op NPO 3 FM en was ze co-host bij het NOS Radio 1 Journaal, in 2015 werd ze door de Volkskrant uitgeroepen tot ‘Radiotalent van het jaar’. Vanaf 2017 presenteert Amber het NOS Journaal. Daarnaast maakt ze samen met Jan Lammers en Louis Dekker een wekelijkse podcast over de Formule 1. In haar boek Uit beeld vertelt ze over haar strijd tegen anorexia.

Interview: Liesbeth Smit. Fotografie: Esmee Franken.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden