Annick heeft een psychiatrische hulphond: “Zonder Nova was ik er niet meer geweest” Beeld
Annick heeft een psychiatrische hulphond: “Zonder Nova was ik er niet meer geweest”

PREMIUM

Annick heeft een psychiatrische hulphond: “Zonder Nova was ik er niet meer geweest”

Elk jaar wordt op 26 augustus stilgestaan bij honden die zich inzetten om mensenlevens te redden, gehandicapten te helpen en veiligheid en troost brengen. Annick Box (32) kampte jarenlang met psychische problemen en heeft veel aan haar hulphond te danken. “Zonder Nova was ik er niet meer geweest, dat weet ik zeker.”

Redactie

“Nova heeft mijn leven gered, zo zie ik dat echt. Zij gaf mij weer een reden om ’s ochtends op te staan. Voordat ik haar kreeg, durfde ik niet meer naar buiten, door Nova móet ik wel. Ze is nog steeds in opleiding, mijn hulphond is nu ruim twee jaar oud, maar ik heb al zo ontzettend veel aan haar. Als ik een nachtmerrie heb, wat vaak voorkomt, maakt ze me wakker. En als ik onrustig of paniekerig ben, komt ze met haar voorpoten boven op me liggen. Die druk op mijn lichaam kalmeert me dan snel. Als ik even stil sta in de supermarkt om iets te pakken, gaat ze tegen mijn knieholten aan staan, waardoor ik minder bang ben voor wat er achter me gebeurt. En als ik een slechte dag heb – als ik alleen maar op de bank lig – wil ze ineens acht keer per dag uit in plaats van de gebruikelijke vier keer. Ze weet dat ze me op zo’n moment juist mee naar buiten moet nemen.”

Het begon met gepest op school

“De eerste vier jaar van mijn leven waren fijn, ik groeide op in een warm gezin, met een jongere broer. Maar toen ik naar school moest, veranderde dat. Ik kan me niet anders herinneren dan dat ik ben gepest op school. Op de basisschool werd ik vooral genegeerd. Ik mocht niet meespelen, werd niet uitgenodigd voor feestjes en altijd als laatste gekozen bij gym. Ik weet nog goed dat ik niet naar het eindfeest van groep acht wilde, wat had ik daar te zoeken? Maar klasgenoten haalden me over. Ik heb misschien vijf minuten met ze gepraat, daarna stond ik alleen terwijl de rest aan het lachen en dansen was. Ik voelde me verschrikkelijk eenzaam.

De middelbare school wordt een nieuwe start, dacht ik. Ik ging bewust naar een andere school dan mijn klasgenoten. Maar daar werd het pesten nog veel erger. Op de middelbare school werd ik niet alleen genegeerd, maar ook opgewacht na school. Er werd geduwd en getrokken, mijn spullen werden kapot gemaakt. Ze zeiden dat ik dik en lelijk was. Het pesten werd nog erger nadat ik mijn klassenmentor had ingelicht. Hij maakte de grote fout om mij voor de klas te halen en aan iedereen te vragen: ‘Zo, wie pest Annick?’ Niemand natuurlijk, althans: niemand stak zijn vinger op. Mijn dagen op school bestonden uit overleven. Ik was altijd blij als ik het weekend weer had gehaald. Details uit die periode kan ik me niet eens meer herinneren: ik heb ze heel diep weggestopt. Achteraf vind ik het een wonder dat ik mijn vmbo-diploma heb gehaald.

Diagnose borderline

Ik denk dat ik een jaar of veertien was toen ik mezelf begon te krassen. Als ik in mijn arm sneed, voelde ik even de pijn in mijn hoofd niet. Ik was zelf ook gaan geloven dat ik helemaal niets waard was. Rond mijn vijftiende of zestiende kreeg ik voor het eerst het gevoel dat het voor mij niet hoefde: leven. En vanaf het moment dat ik voor de 2e keer moest stoppen met mijn mbo-opleiding sociaal pedagogisch werk, vanwege mijn psychische problemen, ging het echt bergafwaarts met me. Ik werd heel depressief en deed niets meer – ik wilde alleen maar dood. Het was de eerste keer dat ik werd opgenomen in een psychiatrische kliniek. Ik kreeg de diagnose borderline.

Dat het zo slecht ging, had voor een groot deel te maken met de relatie die ik op dat moment had. Ik had mijn vriendje ontmoet in de supermarkt waar ik werkte, maar na een paar leuke maanden veranderde hij. Hij mishandelde en misbruikte me. Ik vind dat heel moeilijk om te zeggen, weinig mensen weten dit van mij, maar ik ben op een punt dat ik me niet meer wil schamen voor wat me is overkomen.

Zomaar bij hem weggaan ging niet, ik werd bedreigd: als je nu niet komt, doe ik je wat aan. Hij bevestigde mij in mijn enorm negatieve zelfbeeld. Ik deed mijn eerste zelfmoordpoging, met pillen, en kwam op de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis, op de PAAZ, terecht. Daar durfde ik voor het eerst een verpleegkundige in vertrouwen te nemen over mijn ‘vriendje’. Zij drukte mij op het hart om aangifte tegen hem te doen. Zover kwam het niet, hij pleegde zelfmoord. Dat had een enorme impact op me. Ik wist niet goed wat ik moest voelen: ja, ik wilde van hem af, maar niet op deze manier. Er kwam weer iets bij op mijn lijstje van traumatische gebeurtenissen.

Toen kwam het keerpunt

Een jarenlange periode in de psychiatrie volgde, met meerdere vrijwillige en gedwongen opnamen. Naast borderline kreeg ik de diagnose PTSS, posttraumatische stressstoornis. In die tijd heb ik nog vijf keer geprobeerd mezelf van het leven te beroven door heel veel pillen te nemen. Het krassen in mijn arm was snijden geworden, met diepe wonden die gehecht moesten worden. Ook had ik een eetstoornis ontwikkeld, boulimia. Het waren donkere, verschrikkelijk zware jaren. Ik zat op de bodem. Het enige wat me in die periode kon troosten, was mijn liefde voor musicals. Thuis of in de kliniek luisterde ik naar cd’s en keek ik naar YouTube-filmpjes. Ik ging zo veel mogelijk naar voorstellingen, ook vaak meerdere keren naar dezelfde. Zo ben ik, toen het zo heel slecht met me ging, wel twintig keer naar de musical Droomvlucht in het Efteling Theater geweest. Op mijn dieptepunt bezocht ik de musical Sky, over een meisje dat een zelfmoordpoging doet. Dat was gewoon míjn verhaal, het raakte me recht in mijn hart. De musical deed me inzien hoe het voor mijn ouders moest zijn om mij als dochter te hebben. De moeder in de musical staat aan het ic-bed van haar dochter, net als mijn moeder bij mij had gedaan. Sky bleek een soort keerpunt voor mij.

Nova was meteen mijn beste maatje

Een ander keerpunt in mijn herstel was dat ik voor het eerst hoorde over PTSS-hulphonden. Ik dacht meteen: dit is het. Ik voelde heel sterk dat een hulphond iets voor mij zou zijn. Zo’n dier zou voor een doel in mijn leven zorgen, een reden om ’s ochtends mijn bed uit te komen. Een gewone hond is dat natuurlijk ook, maar ik wilde echt een opgeleide hond, die me kon helpen met mijn trauma’s en die bijvoorbeeld ook in de supermarkt mee naar binnen zou mogen, want dat durfde ik niet meer. Maar op zoek naar informatie ontdekte ik dat dit soort honden vooral wordt ingezet bij mensen die tijdens hun werk een trauma hebben meegemaakt, beroepsmilitairen bijvoorbeeld. Ik kwam er niet voor in aanmerking. Balen, maar ik wilde niet opgeven. Dit moest en zou me gaan lukken.

Toen stuitte ik op Bultersmekke AssistenceDogs. Zij leiden honden samen met het baasje op. Je schaft zelf een pup aan en dan komt de trainer thuis de hond trainen, helemaal afgestemd op jouw problematiek. Dat was een schot in de roos. Ik wilde dolgraag een witte herder en gelukkig bleek dat ras ook heel geschikt te zijn als hulphond. In september 2017 werd mijn aanvraag goedgekeurd, een maand later had ik Nova al. Ze was meteen mijn beste maatje, al was het opvoeden van een pup ook intensief, zeker in mijn psychische toestand van toen. Toch veranderde er direct iets. Vanaf het moment dat ik Nova kreeg, ben ik weer echt gaan léven.

Ik heb nu werk en vrienden

Ik kan nu zeggen dat het echt goed met me gaat. Ook het meedoen aan het EO-programma Proef eenzaamheid in 2019 heeft daaraan bijgedragen. Een experiment waarbij iemand met een druk sociaal leven ruilt met een eenzaam persoon, met mij dus. Aan de hand van het programma werd ik voor vrijwilligerswerk benaderd door de stichting LOEK@YOU, die kinderen en jongeren begeleidt die zijn uitgevallen op school. Dat werk beviel zo goed, dat het veranderde in een stage. Ik doe nu een LOI-opleiding ‘persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen’. Daarnaast geef ik als ervaringsdeskundige in de psychiatrie gastlessen op scholen.

Dat ik nu ánderen help in plaats van dat ik word geholpen, doet me ontzettend goed. Het is ook de reden dat ik een eigen YouTube-kanaal ben begonnen: Annick’s Story. Ik deel daar video’s over mijn eigen leven. Bijvoorbeeld over de training van Nova, hoe ik omga met de zichtbare littekens op mijn arm – ik verberg ze niet –, maar ook over hoe ik met mijn beste vriend Lars musicals kijk. Want ja, ik heb nu vrienden, waarvoor ik ontzettend dankbaar ben. En ik heb Nova, mijn steun en toeverlaat. Haar opleiding was duur en de verzekering vergoedt het niet; er zou niet genoeg bewijs zijn dat een psychiatrische hulphond werkt. Nou, ik ben het levende bewijs. Zonder Nova was ik er niet meer geweest, dat weet ik zeker.”

Op het Instagram-account van Annick kun je haar en hulphond Nova volgen.

De helpende hond

Bultersmekke Assistancedogs leidt hulphonden op voor volwassenen en kinderen met een fysieke of psychische beperking. De honden worden thuis, samen met het baasje, opgeleid tot officieel erkende assistentiehond. Het voordeel daarvan is dat de hond al van kleins af aan, tijdens de training, ingespeeld raakt op de specifieke behoeften van de eigenaar.

Interview: Krista Izelaar. Fotografie: Karlien van der Geest. Haar en make-up: Sjardé Kirioma.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden