null Beeld

Anniko van Santen: “Bij videobeelden van een overval zie ik meteen wie de baas is”

Ze is al 15 jaar het gezicht van Opsporing Verzocht en dat blijft Anniko van Santen (49) voorlopig ook. Al overweegt ze voor de klas te gaan staan als de kinderen het huis uit zijn. "Ik moet iets hebben om voor te zorgen."

Anniko van Santen werd in april 49 en staat op de drempel van een nieuwe fase in haar leven, vertelt ze achter een kop gemberthee. Dochter Kat woont sinds kort op kamers in Leiden, waar ze rechten studeert. Zoon Mink doet dit jaar havo-examen en wil in september beginnen aan een journalistieke studie. De kans is dus groot dat ook hij dan het huis verlaat. "De komende 10 jaren worden de beste van mijn leven", zegt Anniko vrolijk. "Ik hoef voor niemand meer te zorgen, alleen voor mezelf. Dat is toch super? Ik houd tijd over. Misschien gaat ik wel Russisch studeren", oppert ze. Gewoon omdat het leuk is om iets nieuws te leren. Niet omdat ze een andere carrière ambieert. Ze blijft lekker Opsporing Verzocht maken. Nou ja, lekker... "Zo'n 3 keer per week heb ik een moment waarop ik denk: ik wil niet wéér zo’n zielig verhaal horen."

Al 15 jaar wordt Anniko week in, week uit geconfronteerd met de meest vreselijke misdrijven. Het zijn de heftigste, niet opgeloste zaken die politie en justitie aandragen voor het programma. Aan Anniko de taak om die zaken onder de aandacht te brengen en de kijkers die iets meer weten over een zaak net dat zetje te geven om met de politie te gaan praten. Als dat lukt, als bijvoorbeeld de daders worden opgepakt die een mevrouw van 82 tijdens een overval opsloten in de meterkast, dan weet Anniko weer waarvoor ze wekelijks 45 uur in dit programma stopt. "Daarom houd ik het al zo lang vol."

Welke zaak staat je meest bij?

"Dat zijn de zaken waarbij kinderen betrokken zijn. De zaak van Soares, een cold case die vorige zomer werd heropend. De 7-jarige Jaïr Soares verdween in 1995 terwijl hij met zijn ouders en broertje op een druk strand was. Gewoon verdwenen. Een kind kan toch niet ineens weg zijn?! Als hij was verdronken, was hij volgens de politie zeker ergens aangespoeld." Anniko schiet vol. "Hoe kun je een kind iets aandoen? De zaak Nicky Verstappen snijdt ook als een mes door mijn ziel. Net als het 'Meisje van Teteringen'. Ze werd 30 jaar geleden gevonden, in een tapijt gerold, vol martelsporen. We weten niet eens wie het is." Ze herhaalt de laatste zin en is even stil. Dan: "Nu voel ik me bijna schuldig over de zaken die ik niet noem."

Hoe ga je om met zulke drama’s?

"Wandelen met de hond helpt enorm. En af toe huil ik. De laatste tijd wat meer, dat zullen de hormonen zijn. De allerbeste remedie is misschien wel heel hard aan het programma werken in de hoop dat we nog meer zaken kunnen oplossen."

Heeft Opsporing Verzocht je angstiger gemaakt?

"Nee, ik sta ’s avonds nog steeds voor een pinautomaat, al kijk ik dan wel goed om me heen. Ik ben altijd alert, maar dat is iets anders dan bang zijn. Ik ben denk ik ook bezorgder dan andere moeders. Toen de kinderen jonger waren, wilde ik voortdurend weten waar ze uithingen. 'Ja, ja', verzuchtte mijn dochter eens. 'Anders worden we vermoord.' Toen was ze een jaar of 9."

"Nee, ik ben niet gefascineerd door misdaad, wel door menselijk gedrag"

Vonden ze die bezorgdheid irritant?

Lachend: "Mijn waakzaamheid heeft er vooral voor gezorgd dat ze minder hebben hoeven fietsen en minder vaak op koude, donkere stations op de trein hebben hoeven wachten. Ik geloof niet dat ze dat erg vonden."

Ben je gefascineerd door misdaad of misdadigers?

"Absoluut niet. Wel door menselijk gedrag. Als ik videobeelden van overvallen bekijk, zie ik altijd wie de baas is, wie het lulletje en wie de meeloper. Ik heb ook 3 jaar psychologie gestudeerd. Dat deed ik naast het reisprogramma dat ik maakte voor het Wereld Natuurfonds. Op een gegeven moment waren die studie en mijn reizen niet meer combineren."

Heb je er geen spijt van dat je ermee bent gestopt?

Hoofdschuddend: "Ik was een slechte psycholoog geworden. Mensen observeren vind ik interessant, maar iets met ze moeten doen niet. Laat mij maar iets maken."

"Ik heb vrijheid nodig, dan functioneer ik beter"

Hoe kwam je bij de televisie terecht?

"Ik ben van school gegaan toen ik in 4 gymnasium zat. De hele dag opgesloten zijn, en dan met z'n allen door die gangen sjokken naar weer zo’n leraar die er geen zin in had, gek werd ik ervan. Ik vind het leuk om dingen te leren als het op mijn eigen manier kan. Ik heb vrijheid nodig, dan functioneer ik beter. Daarom ben volwassenenonderwijs gaan volgen. 's Avonds ging ik naar school en thuis stampte ik in 2 uur de leesstof in mijn hoofd. In de tijd die overbleef maakte ik bij een lokale omroep filmpjes. Ik was gevraagd door iemand die dacht dat ik journalist wilde worden. Aanvankelijk wilde ik niet, maar toen ik er ging kijken trof ik een groep enthousiaste mensen met grote ambities. We gingen gewoon aan de slag. Vervolgens had ik de mazzel dat de commerciële omroepen opstartten, waardoor er in Hilversum deuren opengingen en ik bij RTL Veronique terechtkwam."

Wilde je altijd al iets met televisie?

"Integendeel. Ik heb programma’s maken heel lang niet beschouwd als serieus werk. Mijn grootouders hadden niet eens een televisie en ze vonden alles wat daarmee te maken had ordinair. Mijn moeder vond dat ook."

Uit wat voor nest kom je dan?

"Chique ambtenaren. Mijn moeder was landschapsarchitecte. Mijn Hongaarse vader heeft aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen gestudeerd en werkte later voor de overheid. Maar mijn ouders zijn gescheiden toen ik 9 was. Daarna ben ik alleen door mijn moeder opgevoed. Mijn vader was een dominante, ongelukkige man met een kort lontje. Tegen mij was hij aardig, maar er hing thuis altijd een sfeer van angst. Er mocht niets misgaan en als de situatie toch tot ontploffing kwam, moest ik naar hem toe omdat ik de enige was die tot hem kon doordringen. Op een gegeven moment werd de situatie onhoudbaar. Toen mijn vader een keer ’s avonds naar de konijnenfokvereniging was, moest ik snel een tas inpakken en vertrokken we halsoverkop van Dieren naar Heerlen, waar mijn grootouders woonden. Dat was heftig. Ik kon geen afscheid nemen van vriendinnetjes en ben nooit teruggegaan. Van het ene moment op het andere had ik een nieuw leven."

Zonder vader…

"Ik heb zelf de beslissing genomen hem niet meer te willen zien. 2 weken na ons vertrek zei ik tegen mijn moeder: 'Nu wil ik jouw achternaam. Ik hoor nu bij jou.' Ik voelde dat contact met hem niet goed voor me was. Je kunt prima zonder vader opgroeien, hoewel het fijn is om als kind meerdere klankborden te hebben, maar ik heb niets met het verheerlijken van de bloedband. Er zijn zo veel ouders die er een zooitje van maken. Wat heb je aan een flutvader? Je kunt beter 1 goede ouder hebben."

Ben je boos op hem geweest?

"Ik geloof het niet, ik ben berustend van aard. De dingen lopen zoals ze lopen, en achteraf gezien denk ik dat hij een psychische afwijking had." Toen Anniko 2 jaar geleden van een aangetrouwde achternicht hoorde dat haar vader niet lang meer had, heeft ze hem opgezocht in het ziekenhuis: "Toen hij me zag, begon hij te huilen. Ik zei tegen hem dat het goed was zo. Dat is ook zo. Ik heb nooit gedacht: had ik toch maar…"

Heb je wel een goede band met je moeder?

"Zeker! Mijn moeder is heel verzorgend en heeft tegelijkertijd vertrouwen in mijn zelfstandigheid getoond. Dat ze instemde met mijn wens om naar het volwassenonderwijs te gaan, dat ze het me gunde de dingen op mijn manier te doen, vond ik mooi. Ze is een sterke persoonlijkheid. Zij is zelf ook zonder vader opgegroeid en haar moeder is ook weer zonder man opgegroeid. Mijn oma was een oorlogsweduwe en bleef achter met twee heel jonge kinderen. Ze is veel later hertrouwd, maar was een intelligente, pittige tante die haar eigen boontjes dopte en in aandelen belegde. Hup, zorg dat je iets leert waardoor je een baan krijgt en je jezelf kunt bedruipen. Dat zit er bij ons ingebakken."

"Ik moedig mijn kinderen ook aan om het onderste uit de kan te halen"

Dat heb jij je kinderen ook meegegeven?

"Absoluut, en ik moedig ze ook aan om het onderste uit de kan te halen. Je moet wel met een beetje flair leven, vind ik. Doe leuke dingen, maak iets. Er is veel in de wereld te ontdekken." Sprekend over haar kinderen bekent Anniko dat het idee van dat lege nest haar eigenlijk allerminst bevalt. Gelukkig is haar dochter nog best vaak thuis. "Omdat ik het thuis zo gezellig vind", imiteert Anniko haar dochter Kat met een zoetgevooisde stem. "Dan liggen we op zondagavond onder een dekentje samen Boer zoekt vrouw te kijken. Heerlijk. Maar ik mis haar alledaagse gedoetjes. Als zij binnenkomt vult ze de hele ruimte, met zooi en met verhalen. Als Mink straks vertrekt… Ik moet snel zorgen dat er iets in dat lege nest komt waar ik heel druk mee ben."

"Hij is druk bezig met z'n oude auto's, ondertussen rommel ik in mijn bijenkast"

Je hebt toch een man om voor zorgen?

"Daar houdt hij helemaal niet van. Mijn man (Remco van Leen, red.) heeft veel lucht nodig, net als ik. Wij hebben een latrelatie terwijl we samen in 1 huis wonen. Dat is heel fijn. Ik kan niet gelukkiger zijn dan wanneer hij in de woonkamer aan het knutselen is en ik in diezelfde kamer iets anders doe. We hebben ieder onze eigen activiteiten. Hij heeft de schuur omgebouwd tot een soort mancave en is heel druk met het opknappen van oude auto’s. Ondertussen rommel ik in mijn bijenkast."

Je bent imker!

"Ik begin net, hoor. Ik vind bijen fascinerend. Hoe ze de kast invliegen met stuifmeel aan hun pootjes. De werkbijen die in een radius van een paar kilometer zoeken naar bloesem en hun volkje vervolgens door middel van patronen in een soort dansje doorgeven dat 150 meter naar links iets staat te bloeien…" Anniko lacht. "Ik ben net mijn moeder. Vroeger vond ik het vreselijk als we in de auto zaten en zij opgetogen riep: 'O, moet je toch kijken! Wat een mooi rivierdal!' Dan dacht ik alleen maar: O nee, andere moeders hebben het gewoon over kleren en nagellak, de mijne begint over een meanderende beek. En hoor mij nu over mijn bijen. Gisteren stuurde ik mijn man zelfs een fotootje van een koolmees op een door mij opgehangen vetbol met de tekst: 'Hier word ik heel blij van'. Ze schatert. Met haar man kan ze overigens wel heerlijk tv-kijken. "Omdat we allebei uit de mediawereld komen, vinden we het leuk om andere programma’s te beoordelen. Dat houdt ons scherp."

Heb je nooit stiekem zin in een heel ander programma?

"Nee, maar toen ik die bijencursus volgde en daar een ander slag mensen ontmoette, realiseerde ik me wel dat ik al 30 jaar ben omringd door mediamensen. Dat zijn toch bepaalde types. Types die allemaal heel hard roepen. Ik zou best wel iets minder uren tussen die types willen verkeren en deeltijd juf willen zijn." Anniko overweegt serieus de pabo te gaan doen. Triomfantelijk: "Dan heb ik gelijk iets om voor te zorgen als mijn zoon straks ook het huis uit is."

Over Anniko

Anniko van Santen werd geboren in Zwolle op 19 april 1971. Na het gymnasium studeerde ze psychologie. Ze kreeg landelijke bekendheid als presentatrice bij Telekids bij RTL4. In 2000 maakte ze de overstap naar de publieke omroep en presenteerde ze Anniko's Wilde Wereldreizen, Het Wereld Natuur Nieuws, Ranger Report (TROS) en Alle Dieren Tellen Mee (AVRO) presenteerde. Sinds 2005 is Anniko het gezicht van Opsporing Verzocht (AVRO/TROS). Ze heeft een relatie met voormalig SBS6-baas Remco van Leen. Ze heeft een dochter (Kat, 2001) en een zoon (Mink, 2003).

Tekst: Astrid Theunissen. Beeld: Oak & Fir.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden