null Beeld

Beatrix’ grote liefde: ‘Als ze Claus eenmaal kennen, zullen ze ook van hem houden’

Prins Claus weet tot het eind van zijn leven een grote glimlach op het gezicht van zijn koningin te toveren. Een verhaal over opoffering, moeilijke momenten en vooral veel liefde.

Het is oudjaarsavond 1962 als Beatrix in Bad Driburg op een feest wordt voorgesteld aan de Duitse diplomaat Claus von Amsberg. Anderhalf jaar later ontmoeten ze elkaar opnieuw tijdens het huwelijk van prinses Tatiana zu Sayn-Wittgenstein en prins Moritz von Hessen. Als de gasten door de tuinen wandelen, besluit Claus languit op zijn rug in het gras te gaan liggen, nonchalant kauwend op een grassprietje.

Verliefd

Beatrix moet om hem lachen. Zij herinnert zich hem niet, hij weet nog wel wie zij is. Al snel liggen ze samen op het gazon te kletsen. De zon schijnt en een vonk springt over. Die avond wordt een groot bal gegeven. Voor het eerst dansen Beatrix en Claus samen, zoals ze nog vaak zullen doen in de vele jaren die volgen. Hij leidt, een hand op haar rug, haar andere hand stevig vast. Zij kruipt dicht tegen hem aan en kijkt lachend naar hem op.

Claus bezoekt Beatrix op kasteel Drakensteyn, meestal in gezelschap van vrienden. De eerste keer dat journalisten Claus spotten, is tijdens een wintersportvakantie in Gstaad, begin 1965. Ze dachten echter dat er misschien een romance zou opbloeien tussen Beatrix en prins Richard zu Sayn-Wittgenstein en besteden geen aandacht aan Claus. Hij is geen prins, maar een eenvoudige jonkheer, hij heeft geen belangrijke functie en is niet rijk. Kortom: geen partij voor de kroonprinses van het Koninkrijk der Nederlanden. Denken ze.

"Als het iets wordt tussen ons, gaan we fijn in het buitenland wonen"

Zij vindt hem knap, intelligent en geestig. Hij vindt haar mooi, slim en lief. Beatrix is de kroonprinses van Nederland – iets wat Claus als Duitser en overtuigd republikein weinig zegt. Als het iets wordt tussen ons, gaan we fijn in het buitenland wonen, denkt de diplomaat. Nogal naïef, zoals hij later in een interview zal erkennen. Na de wintersportvakantie stelt Beatrix haar geliefde voor aan haar ouders. Koningin Juliana en prins Bernhard ontvangen Claus bijzonder hartelijk. Op 1 mei 1965 maakt fotograaf John de Rooy heel vroeg in de ochtend de beroemde foto’s van een straalverliefde Beatrix, arm in arm met een onbekende man in de bossen bij Drakensteyn.

Na de publicatie van de foto ontploft Nederland. Claus is een Duitser! Hoe háált Beatrix het in haar hoofd om 20 jaar na de oorlog aan te komen met een Duitser die notabende in de Hitlerjugend heeft gezeten en in de Wehrmacht heeft gediend? Voor het gemak vergeten ze even dat Claus nooit een nazi is geweest. In het Duitsland van Hitler ontsnapte geen puber aan de Hitlerjeugd en dienstweigeren was ondenkbaar.

Beatrix begrijpt en respecteert hoe gevoelig de afkomst van haar toekomstige echtgenoot ligt, maar zet door. Dit is de man van haar dromen, met hem wil ze trouwen. Als ze Claus eenmaal kennen, zullen de Nederlanders ook van hem gaan houden, denkt ze.

Bij de officiële verloving op 28 juni 1965 loopt ze blij voor de camera’s aan de hand van Claus over het gazon. Later zal Claus zeggen: “Onze verlovingstijd was door alle commotie niet bepaald de gelukkigste tijd van mijn leven. Het was een moeilijke periode die alleen maar te doorstaan was door wat er tussen mij en mijn vrouw bestond.”

null Beeld

Jong gezin op Drakensteyn

Als Beatrix en Claus 10 maart 1966 trouwen, hebben de meeste Nederlanders Claus al in hun hart gesloten. Ze vinden hem sympathiek, integer en zien hoe gelukkig hij de kroonprinses maakt. Beatrix is een beeldschone bruid, Claus een ernstige bruidegom. Tijdens de tocht in de Gouden Koets worden rookbommen gegooid en schreeuwen relschoppers boze leuzen. In de koets pakt Beatrix de hand van Claus, die onwennig naar het toegestroomde publiek zwaait. Ze heeft haar grote liefde gevonden. Claus is voortaan Prins der Nederlanden, het is goed.

De huwelijksnacht brengen ze door op Warmelo in Diepenheim, het Twentse landgoed van prinses Armgard ˗ de moeder van prins Bernhard en grootmoeder van Beatrix. De volgende ochtend wordt een foto gemaakt van een lachende Beatrix en Claus die stralend de trap afkomen op weg naar het ontbijt. Diezelfde dag vertrekken ze naar Mexico, het startpunt van een lange, heerlijke huwelijksreis. Bij terugkomst is Beatrix zwanger. 27 april 1967 wordt hun oudste zoon geboren: Willem-Alexander Claus George Ferdinand. Op 25 september 1968 krijgt de kleine prins een broer: Johan Friso Bernhard Christiaan David. En 11 oktober 1969 maakt Constantijn Christof Frederik Aschwin het gezin compleet.

Het zijn de gelukkigste jaren van hun huwelijk. De kinderen zijn nog klein, Claus knutselt hoogstpersoonlijk een trapwagen voor zijn zoontjes in elkaar, er scharrelen 2 honden door de tuin en altijd klinken er kinderstemmen. Als de jongens naar school gaan, ontstaat een nieuwe traditie: als een prinsje jarig is, wordt de hele klas op Drakensteyn uitgenodigd voor het partijtje. En het allerbelangrijkste: de buitenwereld laat het gezin met rust. Beatrix kan moeder zijn, Claus vader en het koningschap met alle bijkomende verplichtingen lijkt nog heel ver weg.

null Beeld

Moeilijke jaren

Alles verandert als Beatrix op 30 april 1980 koningin wordt. De prinsen zijn 10, 11 en 12 en vinden het verschrikkelijk dat ze moeten verhuizen van het knusse Drakensteyn naar het deftige Paleis Huis ten Bosch in Den Haag. Ze moeten naar een andere school, nieuwe vrienden maken en zien hun moeder opeens veel minder. Beatrix werkt keihard en neemt haar nieuwe taken zeer serieus. Ook Claus heeft moeite zijn draai te vinden. Van nature is hij niet geschikt voor de rol van prins-gemaal. Later zal hij lintenknippen smalend zijn core business noemen, zijn belangrijkste taak. Net als zijn zoons mist hij het relaxte gezinsleven in Lage Vuursche. En vooral: zinvol werk waar hij zich met hart en ziel aan kan geven.

Claus krijgt last van wisselende stemmingen en driftaanvallen. In 1982 is de situatie niet langer houdbaar: hij wordt opgenomen in het Nijmeegse Radboudziekenhuis vanwege ‘klachten van depressieve aard’, zoals het in de officiële verklaring wordt geformuleerd. Vanaf 1 oktober verblijft hij in een psychiatrische kliniek in het Zwitserse Basel. Zijn vrouw bezoekt hem daar zo veel ze kan. Ook voor Beatrix zijn dit zware maanden. Ze mist haar steun en toeverlaat niet alleen thuis, maar ook op het werk. Ze maakt zich ernstig zorgen. Zal ze ooit weer haar leuke, vrolijke man terugkrijgen? Kerst 1982 mag Claus weer naar huis, maar het zal jaren duren voor hij zijn depressies overwint. Al die tijd is Beatrix aan zijn zijde. Ze helpt haar man zo veel ze kan en blijft onvoorwaardelijk van hem houden.

null Beeld

Verdrietig afscheid

“Ik moet niet denken aan een leven zonder mijn man, ik zou niet weten hoe ik zonder hem verder kan”, vertrouwt Beatrix een goede vriend toe. Het is 1998 en Claus is geopereerd aan prostaatkanker. Hun huwelijk is nog altijd ijzersterk. In december houdt Claus de beroemde toespraak waarbij hij zijn stropdas van zich afwerpt. Hij wendt zich daarna tot zijn vrouw – Beatrix, my love, noemt hij haar. Ze bloost verlegen, bijna meisjesachtig, onder zijn liefhebbende woorden.

Door bestralingen krijgt Claus urinewegproblemen. In 2001 wordt een nier verwijderd, de andere nier functioneert niet goed. Hij lijdt aan de ziekte van Parkinson, beweegt zich moeilijk en praat langzaam. Op 6 oktober 2002 moet Beatrix voorgoed afscheid nemen van haar lieve man. Ze zit naast zijn bed als hij zijn ogen voor eeuwig sluit.

Bij de uitvaart zien we een intens verdrietige koningin omringd door haar zoons en schoondochters. Priester en dichter Huub Oosterhuis spreekt mooie woorden: “Hem overkwam het meest verschrikkelijke wat een mens kan overkomen. En daarna overkwam het hem weer, en volgde de afbraak van zijn lichaam en van zijn spraakvermogen. Dat alles heeft hem zelfs in de zwaarste maanden niet tot een bitter en cynisch mens gemaakt, en niet zielig. Alsof er iets was wat ertegen opwoog, iets wat sterker was dan de pijn. Dat was zijn gehechtheid aan het leven en zijn onvoorwaardelijke verbondenheid met zijn vrouw en kinderen.”

Dan wordt Claus bijgezet in de grafkelder van de koninklijke familie in de Nieuwe Kerk van Delft. Beatrix leunt zwaar op de arm van Johan Friso, haar middelste zoon. Nederland zit voor de tv en huilt mee met de vorstin die na 36 jaar afscheid moet nemen van haar beste vriend, grote liefde en de vader van haar kinderen.

Tekst: Els Rozenbroek Beeld: Brunopress

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden