null Beeld

Caberatière Sara Kroos: “Ik ben niet meer wie ik was”

In haar nieuwe show Verte kijkt cabaretière Sara Kroos (38) vooruit. Ook in het echte leven kijkt ze liever niet te veel achterom. Want het gaat goed nu. “Ik heb lang gedaan alsof, maar daar ben ik mee gestopt.”

Sara Kroos en haar vrouw Daan hebben 3 Siberische boskatten. Die op de bank zitten, of eigenwijs door het keukenraam kijken. Die naar binnen moeten, of naar buiten, of weer naar binnen. “Ik heb geen kattenluikje, want dan kunnen ze ook ’s nachts naar buiten en dat heb ik liever niet. Dus nu ben ik hun personeel. Komt u maar!”

Sara Kroos, ze noemt zichzelf ‘jokiemaker’ op Twitter, staat erom bekend dat ze in haar shows geen blad voor de mond neemt. Taboes of grappen schuwt ze niet. Maar nu, nadat ze zichzelf vriendelijk heeft voorgesteld met: “Sara, hoi, leuk”, en rustig theezet in haar grote woonkeuken, weegt ze haar woorden soms aandachtig. Veel grote interviews heeft ze dan ook niet gegeven de laatste tijd. “Als je ineens overal te zien bent, wordt dat ook weer zoiets. Ik vind het prima zo.” In het kantoor naast de keuken zit Daan te werken, de deur blijft tijdens het hele interview openstaan. Sara: “Nou, begin maar, hoor.”

Hoe gaat het met je?

Schiet hard in de lach: “Goed, het is goed. Ik ben nogal een nerveus type en heb net de start van mijn nieuwe show Verte achter de rug. Afgelopen zomer begonnen de voorbereidingen voor de première in november, dat geeft altijd veel stress. Zo van: het is nog niet af, wordt het wel goed? Dat heb ik nu achter de rug, dat is fijn. Daarbij is de show positief ontvangen, ook in de zaal. Met premières is het altijd huilen en trillen omdat ik dan het gevoel heb dat ik examen sta te doen. Maar nu tour ik er lekker mee door het land, dat doe ik het liefst.”

“Ik doe niet meer alsof ik rock-’n-roll ben, en dat bevalt prima”

Komt die opluchting ook doordat je shows altijd best persoonlijk zijn?

“Ja, en dat ik daarop word beoordeeld door anderen. Dat geldt ook voor andere beroepen, maar ik maak inderdaad persoonlijke voorstellingen. Dus moet ik het niet té persoonlijk maken als iemand het niks vindt.”

Hoe rust je uit in zo’n periode?

“Dat is moeilijk, maar ik treed niet meer zo veel op als vroeger, toen deed ik 4 à 5 voorstellingen per week. Dat kan ik niet meer en dat wil ik ook niet meer. Nu speel ik de ene week 2 en de andere week 3 voorstellingen en voor nu is dat goed. Ik ben best een introvert persoon, ik heb tijd nodig om te herstellen, rustig te blijven, te landen. Vroeger luisterde ik daar niet naar, dan deed ik er ook nog televisie bij, of columns. Die trein bleef maar doorgaan. Nu niet meer.”

Komt dat doordat je zo ziek bent geweest?

“Ja. 4 jaar geleden werd ik gedwongen opgenomen vanwege een depressie. Daardoor heb ik een halfjaar van mijn vorige tournee moeten schrappen. Daar praat ik liever niet meer over. In mijn vorige voorstelling Zonder verdoving ging het er 5 minuten over, ik kon niet een halfjaar ‘weg’ zijn en dat niet uitleggen, vond ik. Maar nu ligt het achter me. In het begin zag ik het als falen, ik was niet meer wie ik was, ik kon niet meer meedoen zoals ik ooit meedeed. Omdat het zo’n heftige crisis was, kon ik dat niet zachtjes afleren. Het was in een keer: bám. Nu ervaar ik het als het begin een nieuwe levensstijl die een stuk gezonder is. Ik heb mezelf zo lang zo veel druk opgelegd, ik was ervan overtuigd dat ik er anders niet toe deed. Ik ben dus niet meer wie ik was, maar dat wil ik ook niet. Soms blijft dat gek, dan krijg ik een aanvraag die ik leuk vind en toch afwijs.”

Misschien ook een vorm van zelfbescherming?

“Dat weet je toch nooit, voor een deel heb je geen grip op een depressie. Een depressie kan je overvallen als een regenbui op een heldere dag. Maar er zijn wel basis-dingen die ik kan doen: genoeg slapen, niet te hard werken, tijd nemen om te durven voelen. Ik vind het altijd grappig als mensen zeggen dat je stil moet staan bij je gevoel. Het is helemaal niet gek dat we dat liever niet doen. Ik heb momenten dat het leven voelt alsof ik zonder jas naar buiten moet. Als ik dan werkelijk stilsta bij hoe spannend ik sommige dingen vind, is dat niet te combineren met wat er moet gebeuren op een dag. Om echt te voelen, heb je tijd nodig. Die neem ik nu.”

Je bent altijd open geweest over je depressies.

“Ik vind het zelf ook prettig als anderen er open over zijn. Schaamte maakt depressie nog bedreigender, dat is letterlijk levensgevaarlijk. Er grappen over maken op het toneel helpt mij, al sta ik daardoor ook bekend als die cabaretière met die depressies.”

Wat vind je daarvan?

“Iedereen krijg labels. In mijn geval: getrouwd met een vrouw, open over mijn psychische klachten, een tikje feministisch en direct. Nou, prima. Als ik dan toch een stem heb, laat ik die dan ook gebruiken.”

Haar show Verte wordt in de lovende recensies licht en vrolijk genoemd.

Sara: “Dat wilde ik ook, het gaat over het leven ná dat hele grote en zware.” In de openingsscène zit ze op een bankje op Schiphol omdat ze er door de douane is uit gepikt. “Dat is echt gebeurd. Mijn dochter heeft niet mijn achternaam, dus soms denken ze dat ik haar ontvoer als we op vakantie gaan. Ik moet dan altijd uitleggen: dit kind heeft 2 moeders, ik heb haar niet gebaard. Waarna altijd de vraag volgt: ‘En waar is de vader?’ Persoonlijke, strenge vragen zijn dat, waar ik dan toch antwoord op moet geven. Dat idee van begrenzen, kaderen, insluiten en uitsluiten van de douane heb ik doorgetrokken naar ons eigen hoofd. Hoe streng zijn wij voor onszelf? Best streng, ontdekte ik. Mijn dochter Julia is veel meer open-minded dan ik. 16 jaar is ze nu, ik ben heel trots op wie ze aan het worden is. Ze heeft een diverse vriendenkring waarin gender, seksuele geaardheid, psychische aandoeningen en religie geen grote thema’s zijn. Via haar kom ik soms mijn eigen strenge douane-gedachten tegen. Ik word als het ware opgevoed door mijn kind, in sommige dingen is ze stappen verder dan ik. Dat zit ook in mijn show. Verte staat voor: naar voren kijken, op een nieuwe en zachtmoedige manier gaan denken. Over jezelf, en over anderen.”

Welke vooroordelen heb jij bijvoorbeeld?

“Ik kom uit een gereformeerd nest, ik ben van de groene zeep en een ruwe washand. Als ik nu zit te badderen in de Rituals hoor ik mijn moeder zeggen: ‘Nou nou, dat is toch nergens voor nodig?’ Dat afkeurende stemmetje in je achterhoofd heeft iedereen. Ik had daar veel last van, maar ik probeer het te ontwapenen met humor.”

Is die stem nu minder geworden?

“De afgelopen jaren, waarin ik minder ging ‘meedoen’, waren er juist voeding voor. Het gaat steeds beter, want ik luister beter naar mezelf. Op het toneel ben ik wel heel open, maar zet me een kwartier later in de foyer tussen de mensen en ik klap dicht. Ik dúrf dat niet, en dat bedoel ik niet koket. Mensen komen heel erg bij mij binnen. Ik moet dan ‘leuke Sara’ zijn van mezelf, maar in de kern ben ik vrij schuw.”

Best een opvallende uitspraak voor iemand die op het toneel staat, toch?

“Het is maar goed dat ik cabaretier ben geworden, dan kom ik tenminste nog 3 keer per week buiten. Goede grappen en zelfspot vind ik fantastisch. Op mijn 18de ging ik het toneel op omdat ik dat deel óók ben. Net als het deel dat graag aan de keukentafel zit met een boekje. Dat is trouwens best een cliché, veel cabaretiers zijn privé onzeker of zwaar op de hand.”

Wat vonden je ouders er destijds van dat je voor dit vak koos?

“Dat vonden ze helemaal niks. Ik was niet opgevoed met theater of cultuur, het was ook geen vak in hun ogen. Zij konden nooit studeren, ze hadden graag gewild dat ik docent zou worden. Pas na 7 jaar begrepen ze dat dit geen hobby voor me was. Ik snap het ook wel, ze wilden een solide, stevige toekomst voor hun dochter en het theatervak is grillig.”

“Ik word als het ware opgevoed door mijn eigen dochter”

Inmiddels doe je het al 20 jaar. Dat is écht lang, zeker voor iemand van 38 jaar.

“Het fijne daarvan is dat ik geen ambities meer heb. Ik hoef niet te denken: ik moet ooit nog in Carré staan. Ik heb mezelf nooit heel grote doelen gesteld.”

Ook niet om te bewijzen dat je wél ‘goed genoeg’ was?

“Nee. Al vind ik het te gek dat ik dit al 20 jaar mag doen en dat het publiek terugkomt, het kennelijk leuk genoeg vindt. Er zijn mensen van toen die nu met hun pubers komen, dat vind ik ontroerend. Maar ik ga dit niet nog 20 jaar doen. Ik denk dat ik meer ga schrijven en maken. Of ik ga steeds langere pauzes nemen. Ik speel nu elke 2 jaar een nieuwe voorstelling, dat is vrij veel. Ik zie wel, voorlopig ben ik net aan een nieuwe begonnen.”

In Verte zingt ze een liedje met de titel Acht, waarin ze het moment beschrijft in een kinderleven waarop er een ‘ervoor’ en ‘erna’ is.

“Het moment waarop je wordt wie je wilt worden, maar ook blijft wie je was. Het magische denken gaat voorbij, de wereld wordt realistischer. Maar dat kwetsbare van kinderen gaat daarmee niet per se weg, dat kun je je hele leven bij je houden. Ik denk nog best vaak: joh, wat ik nu voel is gewoon de kleine Sara van ooit. Ik vind nog steeds veel dingen spannend.”

Wat, bijvoorbeeld?

“Ik ben niet goed op feestjes, ik houd van rust en overzicht. Je zult mij nooit op een rode loper zien staan. Ik heb lang gedaan alsof, maar daar ben ik mee gestopt. Heel soms zie ik mezelf per ongeluk voorbijkomen op televisie, in een herhaling van De Lama’s of zo. Dan denk ik weleens: oei, die grap zou ik nu anders maken. Al wil ik die persoon van toen ook niet afvallen, we waren allemaal puppy’s in die tijd. Toch, als ik haar zie denk ik ook weleens dat het erop neerkomt dat ik 20 jaar lang heb volgehouden dat ik een grote bek heb en rock-’n-roll ben. Nou, dat valt erg mee, moet ik zeggen. En het bevalt me prima.”

Meer Sara

Sara Kroos (Wijngaarden, 5 april 1981) won als jongste deelnemer ooit de Publieksprijs van het Leids Cabaret Festival in 2000. Ze werd bekend door haar theatershows (onder meer Honger, Zoetgevooisd, Boheems en nu Verte) en door haar deelname aan improvisatieprogramma De Lama’s in 2005/2006. Daarnaast schreef ze 5 boeken, onder meer Als ik het niet kan kun jij het ook. Sara is sinds 2011 getrouwd met Daniëlle Meyer. Met haar ex heeft ze een dochter, Julia (16). Sara en Daniëlle wonen in het Gooi met hun 3 katten: Lena, Chylla en Ollie.

sarakroos.nl

Styling: Inge Holkenborg/Inge Dinge Styling. Haar en make-up: Ronald Huisinga. M.M.V. Arket (broek), H&M (trui), Tamaris (schoenen). Interview: Liesbeth Smit. Fotografie: Ester Gebuis

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden