null Beeld

Carolien (40) verloor haar man door een ski-ongeluk

In 2016 verongelukte Jean, de man van journalist Carolien Spaans, tijdens het skiën. Hij was 46, Carolien 38, baby Lucas 7 maanden. Ze schreef er een boek over: Doet sneeuw pijn.

Online redactie Libelle

"Ik denk de laatste maanden vaak aan de film Sliding doors (1998), waarin een vrouw op haar werk wordt ontslagen en veel vroeger dan normaal de metro naar huis wil nemen. Daar splitst het verhaal zich in twee lijnen. De ene laat zien hoe het haar vergaat als ze nog net aan boord kan springen, midden op de dag thuiskomt en haar vriend in bed betrapt met een andere vrouw. In versie twee mist ze de metro en doet ze haar voordeur open als de maîtresse net haar hielen heeft gelicht. Ze maakt het uit/blijft, wordt verliefd op een ander/wordt pas later verliefd op diezelfde ander et cetera. Het is geen bijster goede film, maar wel een interessante gedachte: wat als?"

Wat als

"Die woorden spoken sinds een tijdje door mijn hoofd. Wat als mijn man in 2016 niet was verongelukt tijdens zijn jaarlijkse skiweekend? Had ik dan ook onze woonkamervloer wit geverfd, waardoor ik tegenwoordig dagelijks moet dweilen? 'Besmettelijk' bleek helaas een understatement, zelfs ernaar kíjken lijkt vlekken te veroorzaken. Was ik dan ook weer begonnen met roken en met veel pijn en moeite weer gestopt, zoals nu? Vloekte ik lispelend omdat er continu twee lolly's uit mijn mond steken om maar niet weer overstag te gaan? Was mijn band met onze zoon net zo hecht geweest als nu, zo verstrengeld, omdat wij nu eenmaal met z'n tweeën zijn en we onze liefde niet met een derde moeten delen?"

Levensdoel vervuld

"En de directe aanleiding van mijn recente gepieker: als Jean dat weekend niet was gaan skiën, als ik het hem had verboden omdat we een baby van zeven maanden oud hadden en ik zijn eeuwige tripjes wel even mooi geweest vond: had ik dan ooit een boek geschreven? Mijn levensdroom, mijn levensdóél vervuld, die maar niet in gang werd gezet omdat ik eerder simpelweg geen verhaal te vertellen had? Als ik door het ongeluk niet zo uit mijn comfortzone was gelanceerd – huis, boom, baby, werk – was ik dan ooit ook in mijn huidige, tweede lancering beland?"

Terug naar het begin

"Afgelopen winter was het zover: ik had na een thumbs up van een uitgeverij vier maanden vrij genomen om Doet sneeuw pijn te schrijven, een titel die toen nog niet bestond, maar een vraag waarop het antwoord inmiddels meer dan duidelijk was. Het waren intense maanden. Ik schoot binnen nanoseconden van verdrietig naar vrolijk en terug, terwijl ik schreef aan het meest persoonlijke, heftige, rauwe en bizar genoeg ook grappige document dat ik ooit zou – en zal – afleveren. Voor Jean, die er niet meer is en voor Lucas, die later het verhaal van zijn ouders kon lezen."

Schrijver

"Vlak voor de lente was het opeens af, concludeerde ik na een hoofdstuk dat ik er hopla, zojuist uit had geknald, zoals tot mijn stomme verbazing eigenlijk het hele boek vrij moeiteloos op papier was beland. Het was alles waarop ik hoopte dat het zou kunnen worden, het was góed geworden, verdorie! Ik durfde het nog niet hardop te zeggen, maar heel soms wel te denken: ik ben een schrijver. Ik ben een schrijver, toch nog! Sjemig!"

Liefdesleven

"Daarna begon het wachten. Op de cover, die ik eerst verschrikkelijk en meteen daarna prachtig vond. Op de titel, die meteen klopte. Op de lancering, eind augustus. Vlak ervoor interviews voor bladen, waarbij ik alleen maar moest huilen. En een interview op televisie, bij Laat op één – de tijdelijke vervanger van Pauw. Daar mocht ik van mezelf absoluut niet huilen. Ik ben geen mooie huiler, met zo'n enkele, beeldige Maximá-traan, maar eentje met een loopneus en enge grimassen. Niet dat iemand zich dat zou hebben herinnerd, want in plaats van vocht produceerde ik iets veel ergers, namelijk de zin: 'Tuurlijk mogen mannen reageren', of iets van die strekking, toen interviewer Nadia Moussaid vroeg hoe het met mijn liefdesleven ging."

Facebookberichtjes

"Een beetje dom. In de dagen die volgden, kreeg ik honderden (vooral Facebook)berichtjes. De meeste heel aardig, maar er zaten er ook genoeg tussen die laveerden tussen hilarisch en doodeng. De tachtigjarige man die geen 'nee' wilde horen op zijn herhaalde wens af te spreken. Een Vlaming die mijn blote voeten op een foto had gezien en ze graag zelf wilde fotograferen, 'zodat ik uw voeten kan lezen'. Hij had er een heel verhaal bij en een filosofie, maar ik vond het vooral doodeng. Er waren heren die mijn privénummer op internet hadden gevonden en me doodleuk appten of belden, ik kreeg bloemen bezorgd van een vreemde en treurde bovenal om de conclusie dat er geen een leuk type tussen zat. Dan had ik er misschien nog een leuke verkering en een fantastisch verhaal voor later aan overgehouden. Afijn."

Verkoopcijfers en lotgenoten

"Daarna volgden weken van verkoopcijfers bijhouden, reacties van lotgenoten beantwoorden, juichen (in de Bestseller Top-60!) en teleurstelling (…en er weer net zo snel uit). Ik werd opeens af en toe en hier en daar herkend. Allemaal ervaringen die leidden weer tot iets anders: ik begon weer te stromen. Vanbinnen dan, hè? Een ander woord zou 'opgewonden' kunnen zijn, of 'geïnspireerd', maar dat klinkt meteen zo hoogdravend."

Regelmaat

"Wat ik bedoel is: na jaren van regelmaat, van gekozen paden aflopen en consequenties van acties – ja zeggen tegen een grote liefde, een huis, een kind, een bepaalde carrière – begon ik in de nachtelijke uren na te denken over andere mogelijkheden. Niet ten aanzien van mijn huis of kind, die zijn douze points. En mijn liefdesleven… Nou, laten we het erop houden dat 'opgewonden' daar even niet aan de hand was."

Opnieuw beginnen

"Werk, daar lagen opties! Ik vulde al jaren mijn dagen met eindredactie en interviews. Wilde ik dat nog tien jaar doen? Dacht ik niet vaak na over lesgeven? Scenarioschrijven? Nog een boek misschien? Of twee? Vergaderdagen voor bedrijven aan elkaar praten? Dat vond ik ook leuk, ik had er toevallig net een voorproefje gehad. Maar, zei een andere stem, dat is een financiële gok. Lucas gaat drie dagen per week naar de crèche, dat zijn mijn werkdagen. En daarmee kom ik uit op een niet-al-te-riant-maar-het-kan-net-banksaldo. Waarmee ik maar wil zeggen: opnieuw beginnen en 'dingen uitzoeken' zou een risico zijn. Ik heb nog nooit een scenario geschreven. Er is nog geen concreet idee voor een tweede boek, laat staan een derde."

Kentering in zicht

"Bovendien levert schrijven tegenwoordig alleen nog iets op als je Tommy Wieringa heet. Of anders gezegd: de vier maanden die ik vrij had genomen, hebben zich nog niet terugbetaald, hoewel de kentering in zicht is. Op een podium een paar honderd bankmedewerkers of een zaal vol verplegend personeel door de dag loodsen, grappig maar waar nodig ook serieus, zodat ze een leuke én informatieve dag hebben: dat is doodeng, kan ik dat wel? Vlak voordat Laat op één begon, was ik 'm bijna gesmeerd uit de studio, toen het idee van 500.000 kijkers me ineens naar de keel vloog. Maar ik bén 'm die avond niet gesmeerd. En ik héb eigenlijk wel een goed idee voor een scenario. En ik wíl nog een boek schrijven. Het waren de interessantste maanden van mijn werkleven, waarin ik mezelf op een nieuwe manier leerde kennen. Dus wat moest ik doen: springen en misschien verzuipen? Of blijven staan met het gevaar wortel te schieten? Ik ben gesprongen. Niet ver hoor, zo dapper ben ik nu ook weer niet. De ene week barst ik van het werk, de andere is te rustig. Veel verder met mijn grote plannen ben ik nog niet, maar ik broed erop. Dat is ook wel weer eens leuk, een beetje nadenken."

Wortelschieten

"En zo kwam ik dus terecht bij Sliding doors, en gepieker over 'wat als' met als voorlopig antwoord: 'nee'. Nee, ik had waarschijnlijk niet durven springen als ik de eerste keer, met Jeans dood, niet geduwd was. Als Jean nog had geleefd, was ik blij geweest met wortelschieten. Want dat wilde ik zo graag met hem samen doen. Nu is het wachten op een splitsing van míjn wat als: dat die vraag niet altijd meer verdrietig klinkt, maar soms ook eens blij."

Je kunt Doet sneeuw pijn van Carolien Spaans hier bestellen:

Iedere dag (gratis) de best gelezen berichten van Libelle in je mailbox? Meld je aan voor de Daily Update.

Tekst: Carolien Spaans. Foto: Ester Gebuis

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden