null Beeld

Dagboek van een huisarts: “Mensen durven ons bijna niet meer te bellen”

Ilona (50) is huisarts in een Amsterdamse volksbuurt. Voor Libelle houdt ze een dagboek bij waarin ze beschrijft hoe haar werkdagen er uitzien tijdens de coronacrisis.

Vandaag in het derde en laatste deel blikt Ilona terug op de afgelopen weken.

Slechte film

Ik merk dat alles wat de laatste tijd is gebeurd nu een béétje begint in te dalen. Aan het begin van deze coronacrisis had ik ’s morgens als ik wakker werd het idee dat ik in een slechte film was beland. De situatie wordt er niet minder aangrijpend op, maar inmiddels zitten we er nu als huisarts een stuk 'zekerder' bij. Waar de ziekte tot een paar weken geleden nog nieuw voor ons was, kunnen we nu een stuk sneller schakelen.

Het blijft wel vreemd dat je zo weinig mensen op de praktijk ziet. Voorheen liep rond 8.00 uur de eerste patiënt mijn spreekkamer binnen. Nu proberen we alles zo veel mogelijk via de telefoon op te lossen. Al merk je wel heel duidelijk dat mensen de huisarts inmiddels bijna niet (meer) durven te bellen. Ik probeer iedereen echt op het hart te drukken dat als het urgent is, mensen wél even contact met ons op moet nemen. Dan kunnen we altijd kijken of we iemand moeten zien.

Trek aan de bel

Iedereen is nu bang om ons ‘lastig te vallen’. Daardoor stellen mensen hulp voor serieuze zaken uit. Een collega van me had een patiënt die was gevallen en pas een paar dagen later aan de bel trok. Hij bleek uiteindelijk zijn heup gebroken te hebben. En we horen van andere artsen en ambulancebroeders af en toe vreselijke verhalen over patiënten die niet durven bellen uit angst dat zorgverleners het te druk hebben en waarvoor hulp uiteindelijk te laat komt.

Tegelijkertijd zijn mensen ook bang om in de praktijk corona op te lopen. Ik hoop wel echt dat mensen de komende tijd weer naar ons durven en willen komen. De 'patiëntenstromen' zijn gescheiden, dus de kans om corona in de wachtkamer op te lopen is zo goed als nihil. Mensen met koorts en luchtwegklachten zien we enkel met een compleet beschermingspak aan en op een ander tijdstip en andere plek dan mensen die voor een ‘gewoon’ spreekuur komen.

Eenzaam

Hoewel de situatie dus enigszins begint te wennen, blijft het veel indruk maken. Vooral het eenzame aan het hele coronavirus. En dan niet eens alleen bij mensen die zelf corona hebben, ook bij andere patiënten. Zo bel ik af en toe met een oudere dame die terminale maagkanker heeft. Zij moet nu helemaal alleen naar het ziekenhuis om radiotherapie te krijgen. Familieleden kunnen voorlopig niet langskomen: ze moet iedereen op afstand houden. Vreselijk.

Ook van de verhalen die je hoort over patiënten die sterven aan het virus breekt je hart. Familieleden die geen laatste kus of knuffel kunnen geven: dat vind ik zó heftig.

Taalbarrière

En zo komen er bijna dagelijks hartverscheurende situaties voorbij. Vorige week kwam een jonge man van in de 30 naar ons speciale corona-spreekuur. Het lastige: hij en zijn vrouw komen uit Eritrea. Ze spreken nog geen Nederlands en enkel de man spreekt een woordje Engels. Afgelopen week werd hij opgenomen in het ziekenhuis. Ik belde zijn vrouw een dag later om te vragen hoe het met haar man ging, maar door de taalbarrière kwam ik er gewoon niet achter. Via-via heb ik toen haar zus kunnen bereiken, die iets beter Engels sprak. Zij vertelde me dat haar zwager inmiddels op de Intensive Care behandeld wordt en op zijn buik aan de beademing ligt.

Aangrijpend

Ik moet zeggen: daar ben ik wel echt kapot van. Die mensen hebben al zo’n lastige weg afgelegd, en dan gebeurt dit. Tijdens het spreekuur was de man al enorm angstig, en dan verloopt het ziektebeeld bij hem ook nog zo heftig. Dat vind ik echt aangrijpend.

En dat is het nare aan corona, dat het zo snel kan gaan. Je hebt iemand bij wijze van net nagekeken, en een halve dag later is de situatie compleet anders. Het ziektebeeld is moeilijk te voorspellen. Dat maakt het heel heftig. Daarom blijf ik zeggen: bel de huisarts op als het slecht(er) gaat. En let ook goed op elkaar. Sommige mensen hebben bijvoorbeeld helemaal niet door hoe benauwd ze zijn. Trek aan de bel, dan kijken we je even na.

Ook als het gaat om een psychische belasting of spanning, dus bijvoorbeeld een thuissituatie waar je niet meer uitkomt, mag je aan de bel trekken bij de huisarts. Wij weten vaak per buurt welke hulp waar te vinden is.

Heftige ervaring

Een andere patiënt van mij, een dame van 50, was afgelopen week opgenomen in het ziekenhuis. Gelukkig is ze inmiddels weer thuis. Ik belde haar gisteren op om te vragen hoe het met haar is. Ze krabbelt langzaam weer op, maar je merkt dat de opname op zo’n afdeling echt een heftige ervaring voor haar was.

Naast telefoontjes met coronapatiënten spreek ik dagelijks ook met een aantal ouderen uit onze praktijk. Die bel ik op om te peilen hoe het met ze gaat, al bellen sommigen ook zelf naar onze praktijk. Met vragen over het virus, maar ook om bij ons aan te geven dat ze - mochten ze het virus oplopen en op een Intensive Care belanden - niet beademd willen worden. Die laten dan weten: 'mocht het zo ver komen, dan is het gewoon klaar'. Voor ouderen is beademen vaak zo’n zware belasting dat ze - mochten ze er uiteindelijk weer bovenop komen - daarna vaak een slechte kwaliteit van leven hebben. Dat is best een raar gevoel, om het daar zo expliciet met zo'n grote groep mensen over te hebben.

Van dag tot dag

Eigenlijk leef ik een beetje van dag tot dag. De komende weken ben ik ingedeeld op allerlei verschillende diensten. Morgen draai ik bijvoorbeeld een dienst in het OLVG in Amsterdam-Oost op de coronapost. Daar beoordeel ik bij iedereen die binnenkomt of ze thuis kunnen uitzieken of niet. In het ziekenhuis in het westen van de stad is net een speciale ‘corona-tent’ neergezet, waar bloed geprikt kan worden en waar artsen een CT-scan van de longen kunnen maken. Daar kunnen we mensen ook nog naar verwijzen.

En verder zal ik nog wat extra diensten draaien, maar het is even afwachten waar ik word ingedeeld. Ik zie elke ochtend wel wat de dag me brengt. De komende tijd wordt in elk geval spannend. Ik hoop echt dat de maatregelen zin hebben gehad en dat de IC’s het voorlopig aankunnen.

Dokter Rutger - eveneens huisarts - beaamt dat je ook voor andere gezondheidsklachten de huisarts kunt bellen:

De mooiste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Beeld: eigen foto Ilona

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden