null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Darmologie: alles wat je moet weten over poep en darmproblemen

Het blijft toch altijd een beetje taboe: poep en darmproblemen. Terwijl onze darmen eigenlijk wel iets meer credit verdienen, want ze regelen heel veel in ons lichaam.

Getty Images/iStockphoto

Ons lichaam bevat zo’n negen meter spijsverteringskanaal, waaronder circa zeven meter darm. De spijsvertering vindt dus plaats in een gebied dat honderd keer zo groot is als onze huid. En alleen de laatste zestig centimeter heeft iets met poep te maken. Voedsel komt eerst in de maag terecht, waar de spijsvertering begint. Hier wordt wat we in onze mond stoppen ‘gekneed’ en kleiner gemaakt, zodat het de dunne darm in kan. In de dunne darm wordt het dan afgebroken tot voedingsstoffen en via de darmwand afgegeven aan de rest van ons lichaam. Vervolgens gaat een legertje darmbacteriën in de dikke darm aan het werk om met zwaar geschut alle onverteerbare resten zo te bewerken dat ze via de endeldarm uiteindelijk soepel het lichaam verlaten. Dit klinkt eenvoudig en dat is het in principe ook, mits de darmen de verzorging krijgen die ze verdienen.

Het ontstaan van allergieën

Een van de theorieën over het ontstaan van allergieën voor bijvoorbeeld garnalen, pinda’s of gluten is dat de darmwand korte tijd poreuzer kan zijn, waardoor etensresten in het darmweefsel en in het bloed terecht kunnen komen. De etensresten komen in delen van het lichaam waar ze niets te zoeken hebben en dan komt het immuunsysteem in opstand. Met als reactie bijvoorbeeld zwellingen of uitslag. Dat de darmen op een bepaald moment meer doorlaten dan gewenst, kan onder andere te maken hebben met te veel alcohol of stress. Maar ook melk zou volgens sommige onderzoekers niet altijd goed voor de darmen zijn.

Even achterom kijken

Hoewel we tegenwoordig zonder gêne over vrijwel alles praten, is poep nog steeds geen populair onderwerp. Nog steeds leren kinderen dat ontlasting vies is. Dat is het misschien ook wel, maar we moeten er juist wel over praten en zeker ook naar kijken. “Poep zegt veel over je gezondheid, daarom is het belangrijk ernaar te kijken. Met de komst van de ‘plons-wc’, waarbij de ontlasting meteen wegglijdt, hebben we het zicht op onze poep verloren en dat is jammer”, zegt Yvette Bruinsma, gezondheidsvoorlichter bij de Maag Lever Darm Stichting (MLDS). “Gelukkig zijn er tegenwoordig ook hangtoiletten met een plateau waar de ontlasting op blijft liggen, zodat je even goed naar de structuur en kleur van de poep kunt kijken. Als de structuur soepel is, de kleur licht tot donkerbruin en het er zonder moeite uit komt, is het meestal goed.”

De MLDS heeft een poepchecker ontwikkeld waarop precies staat hoe je de ontlasting kunt ‘lezen’. Op www.mlds.nl/poepwijzer kun je precies zien waar je op moet letten als je na de grote boodschap even achterom kijkt.

De gouden drie

Vezels, vocht en beweging zijn de drie toverwoorden voor gezonde en goed werkende darmen. Ze floreren bij volkoren ﷯producten, groenten en fruit. De vezels in deze voeding geven de ontlasting volume en zorgen ervoor dat de poep het lichaam makkelijk kan verlaten. Niet te dun, te dik of keutelig, maar stevig en glad. Naast gezond en gevarieerd eten, is voldoende drinken belangrijk. Water, water en nog meer water, maar ook thee, een kop koffie op zijn tijd en pure sappen zonder suiker houden de darmen gezond. Tot slot zet bewegen, zoals een paar kilometer (hard)lopen of een potje tennis, de darmen aan tot actie.

Pas op met alcohol en vet

Er is een aantal voedingsmiddelen waarmee je moet oppassen als je darmen je lief zijn. Af en toe ‘slechte’ dingen eten, is niet erg, maar langere tijd ongezond eten, brengt de darmflora uit balans waardoor schadelijke schimmels en bacteriën de overhand krijgen. Een van de belangrijkste boosdoeners voor onze darmen is alcohol, maar ook vet, suiker en rood en voorbewerkt vlees kunnen beter met mate worden genuttigd.

De ideale houding

De hurkzit is de meest natuurlijke houding om te poepen, in deze houding is het darmkanaal recht, waardoor de ontlasting er snel uit kan. Met de komst van de moderne wc in de achttiende eeuw is het hurktoilet verdwenen. Maar door een krukje onder de voeten te zetten en wat voorover te buigen, is de hurkzit te imiteren.

Vezels, vocht en beweging zijn de drie toverwoorden voor gezonde en goed werkende darmen

Volkomen normaal

We laten gemiddeld zo’n tien windjes per dag. Dit is nodig om darmgassen kwijt te raken en is volkomen normaal. Wel is het zo dat de ene scheet wat onaangenamer ruikt dan de andere. De meeste elementen in een wind zijn reukloos, zoals stikstof, zuurstof, waterstof en methaan. Het zijn de zwavelgassen die de stank veroorzaken en die ontstaan doordat de darmflora eiwitten afbreekt die voor een deel uit zwavelhoudende aminozuren bestaan. Eiwitrijke voedingsmiddelen die stinkende windjes veroorzaken zijn bijvoorbeeld eieren, zuivel, bonen, kool en ui.

Waarom zitten mannen zo lang?

Uit Engels onderzoek blijkt dat mannen 105 minuten per week op de wc zitten en vrouwen 85 minuten. Mannen doen dit om tot rust te komen, weg te zijn van het geklets van hun partner en het geruzie van de kinderen. Er wordt eerst gepoept, waarna ze nog geruime tijd blijven zitten met een krant, tijdschrift, boek, smartphone of iPad. Ook Facebooken blijkt populair te zijn tijdens dit ‘rustmoment’. Beetje jammer dat ze pas doortrekken als ze het toilet verlaten. Dit verklaart waarschijnlijk ook waarom de wc indringender ruikt na een mannen- dan na een vrouwenbezoek.

Toilet onderzoek

De MLDS deed onderzoek naar het toiletgedrag van ruim tweeduizend mensen. De belangrijkste resultaten:

  • Ruim 85% van de ondervraagden geeft aan weleens darmklachten te hebben.
  • 70% van de respondenten kijkt altijd achterom na toiletbezoek.
  • Meest genoemde reden (55%) om het toiletbezoek bijvoorbeeld op vakantie uit te stellen, is een vieze wc.
  • De meeste mensen (ruim 53%) gebruiken als aanduiding voor de grote boodschap het woord ‘poepen’.

Meer lezen?

De Duitse arts Giulia Enders schreef de bestseller De mooie voedsel-machine (2015), waarin de werking van de darmen wordt uitgelegd.

Tekst: Titia Voûte. M.m.v.: Quest

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden