null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

De valkuilen van een zzp’er: “Als zzp’er moet je lef hebben en tegen onzekerheid kunnen”

Veel mensen dromen van zelfstandig ondernemerschap. Maar soms is die droom een stuk mooier dan de werkelijkheid. Want van alle werkenden lopen zzp’ers het grootste risico op armoede.

Getty Images

Ondanks de economische voorspoed groeit de armoede onder zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel). Tussen 2016 en 2017 steeg het aantal onder de armoedegrens van 8,1 naar 8,6%, blijkt uit cijfers van het CBS. Die grens ligt voor alleenstaanden op € 1040,- per maand. Voor alleenstaande ouders met één kind gaat het om maandelijks € 1380,- en voor een stel met twee kinderen om € 1960,-. Hoe korter de werkweek, hoe groter het risico op (langdurige) armoede. Van de zzp’ers die minder dan 24 uur per week werken, leeft een op de vijf onder de armoedegrens. Ook singles hebben vaker geldzorgen: van de alleenstaande zzp’ers is een kwart arm en van de alleenstaande ouders met een eenmanszaak bijna een vijfde.

Op 1 januari 2019 telde Nederland 1.237.734 zzp’ers

Denise Hulst (58): “22 jaar geleden, na een burn-out, begon ik een trainingsbureau in timemanagement. De eerste tien jaar gingen goed. Mijn man raakte zijn baan kwijt, maar we konden goed leven van het geld dat ik verdiende. Toen kwam de crisis en verloor ik een aantal grote opdrachtgevers. Door alle stress werd ik ziek, ik kreeg onder meer last van mijn schildklier. Ik heb me letterlijk halfdood gewerkt om de boel overeind te houden. Ook omdat ik mijn kinderen niet wilde meeslepen in alle ellende. Op een gegeven moment ging het écht niet meer. We hadden zelfs geen geld meer om onze hypotheek af te lossen en belandden in de schulden. Op het dieptepunt hadden we een schuld van honderdzestigduizend euro. Sindsdien zitten we in een aflossingstraject, opgezet door een schuldhulpverleningsbureau. De helft van de schuld hebben we inmiddels afbetaald.

“Ik heb me halfdood gewerkt om de boel overeind te houden”

Ik ben nog steeds zelfstandig en kostwinner, maar er zijn wel dingen die ik nu anders doe. Zo ben ik een stuk zuiniger. Ik betaalde ooit achtduizend euro voor een advertentie in de krant, dat zou ik nu nooit meer doen. Ook schakel ik sneller hulp in, bijvoorbeeld met mijn administratie. Ik richt me op de zaken waar ik goed in ben en de rest besteed ik uit. Inmiddels zijn de kinderen ook het huis uit, dat geeft meer rust. Ik lig niet meer wakker door geldzorgen: als het nog eens misgaat, verkopen we gewoon het huis.”

Zzp’er en moeder. Hoe combineer je dat?

5 vragen aan coach en zzp’er Yura Boerma van MAMcoaching:

1. Is het als zzp’er gemakkelijker om werk en privé te combineren?“

Dat verwachten vrouwen meestal wel. Ze beginnen aan een eigen zaak in de hoop dat ze werk en kinderen dan beter kunnen combineren. In de praktijk valt dat vaak tegen. Als zzp’er heb je ook afspraken en deadlines die je niet zomaar terzijde kunt schuiven. Eigenlijk is dat niet echt anders dan werken in loondienst.”

2. Hoe los je dat dan op?

“Dat is soms lastig, weet ik uit eigen ervaring. Kinderen zijn onvoorspelbaar: ze kunnen ziek worden of ineens extra aandacht nodig hebben. Je kunt ’s ochtends geen to-dolijst maken voor de zorg voor je kind. Ik raad af om te gaan multitasken, dan heb je voor beide niet echt aandacht. Dan kun je beter overdag tijd aan je kind besteden en ’s avonds wat langer doorwerken.”

3. Verwachten partners ook niet te snel dat hun vrouw wel zal bijspringen als er iets met de kinderen is?

“Dat kan, maar meestal kiezen vrouwen daar ook zelf voor. Ze denken: ik kan gemakkelijk met mijn werk schuiven, dus ik haal de kinderen wel even op van school. Het gevaar is dat hun werk daardoor ondergesneeuwd raakt. Toen ik startte als zzp’er nam ik ook veel op me. Maar inmiddels heb ik het zo druk met mijn werk dat ik heel duidelijke afspraken maak met mijn man.”

4. Parttime zzp’ers lopen het meest risico op armoede. Herken je dat in je praktijk?

“Jazeker, het is voor parttime zzp’ers lastig om rond te komen. Dat komt doordat lang niet alle uren declarabel zijn. Je moet ook tijd steken in bijvoorbeeld je administratie, en sociale media. Als parttimer blijven er dan nog maar weinig uren over om echt te verdienen.”

5. Wat raad je zzp-moeders aan?

“Allereerst: zorg goed voor jezelf. Neem op tijd pauze en gun jezelf af en toe wat me-time door iets leuks in te plannen. Ten tweede: neem jezelf serieus. Veel vrouwen spreken over hun ‘bedrijfje’. Als je dat zelf zo voelt, is het moeilijk om over te brengen dat jouw werk waardevol is.”

“Als zzp’er moet je lef hebben en tegen onzekerheid kunnen”

Winnie Bosch (52): “Als zzp’er heb ik de vrijheid om te bepalen met wie ik werk en hoe ik dat inricht. Omdat ik best eigenwijs ben, is die vrijheid belangrijk voor mij. Ik scout kinderen voor series, films en commercials. Talpa is een van mijn opdrachtgevers. Verder geef ik theaterlessen aan kinderen. Ik vind het heerlijk om voor mezelf te werken maar het brengt ook onzekerheid. In mijn sector staan de tarieven onder druk. Opdrachtgevers zoeken vaker mensen via sociale media en betalen minder voor mijn werk.

“Ik verdien niet genoeg om te sparen voor mijn pensioen”

Soms lig ik daar wel van wakker. Dan denk ik: er moet nu wel een opdracht binnenkomen, want anders kan ik over twee maanden de huur niet meer betalen. Ook verdien ik niet genoeg om te sparen voor mijn pensioen. Aan de andere kant: mijn werk is zo leuk. Liefst zou ik tot mijn honderdste doorwerken. En ik geniet te veel van mijn vrijheid om een vaste baan te zoeken. Ik ben gelukkig met mijn kinderen, mijn man en mijn hond. Geld is niet belangrijk voor mij. Ik heb ook maar weinig nodig: van yoga en een bakje yoghurt met mango word ik al heel gelukkig.”

Niet doen!

• Een te laag tarief rekenen

Het is rustig en je neemt een slecht betaalde klus aan onder het mom: iets is beter dan niets. Zo’n laag tarief kan echter lang aan je blijven hangen. De kans is groot dat die opdrachtgever het de volgende keer voor hetzelfde geld wil.

• Overal ja op zeggen

Het lijkt slim om alles aan te nemen wat op je pad komt, maar op termijn werkt dat tegen je. Het is belangrijk om je ergens in te specialiseren zodat je op dat terrein kennis en ervaring opbouwt. Als je altijd ja zegt, loop je bovendien het risico dat je werk gaat afraffelen omdat het allemaal niet past.

• De acquisitie laten versloffen

Je bent druk bezig met allerlei opdrachten en neemt daardoor niet de tijd om nieuwe contacten te leggen. Dat kan je over een paar maanden duur te komen staan. Neem ook als je het druk hebt tijd om nieuw werk binnen te halen.

• Meteen je geld uitgeven

Een heerlijk moment als een opdrachtgever weer een mooi bedrag op de zakelijke rekening heeft bijgeschreven. Maar geef het niet te snel uit, er moet er immers nog belasting over betaald worden. Reserveer hier zo’n 20 tot 30% voor. En leg geld apart voor later. Het pensioen is de achilleshiel van veel zzp’ers.

• Denken dat je nooit ziek zult worden

De helft van de zzp’ers is niet verzekerd voor ziekte en arbeidsongeschiktheid. Vind je een arbeidsongeschiktheidsverzekering te duur, regel dan iets anders: leg een buffer aan of ga bij een broodfonds, een groep zzp’ers die elkaars financiële vangnet zijn.

Tekst: Irene van den Berg. Beeld: iStock.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden