null Beeld ANP Royal Images
Beeld ANP Royal Images

Dit zouden de Britse royals kunnen leren van de Nederlandse

‘Wij hebben een haat-liefde verhouding met onze royals’, zei eens een Britse verslaggever tegen mij. ‘Zij haten ons, wij zijn dol op hen’.

ANP Royal Images

De Oranjes versus de Windsors - Zoek de verschillen:

Van alle Britse royals is er niemand die een grotere hekel heeft aan de pers dan prins Harry. Voor Harry zijn de media de oorzaak van alle kwaad. In zijn versie, en in die van zijn broer William, heeft de pers hun moeder vermoord. Voordat Diana’s auto op 31 augustus 1997 tegen de dertiende pilaar van de Alma-tunnel in Parijs knalde, achtervolgd door paparazzi, hadden de media haar jarenlang opgejaagd. Harry’s angst, gezien de mediaobsessie met zijn vrouw Meghan Markle, is dat de geschiedenis zich herhaalt. ‘Ik zal altijd mijn gezin beschermen’, zei hij eind vorig jaar tegen een TV-verslaggever. De Britse tabloids zijn de belangrijkste reden voor de vlucht van het stel naar Canada.

De pers

Een van de grootste verschillen tussen de vertegenwoordigers van de Britse en Nederlandse koningshuizen,

is hun verhouding met de pers. De Oranjes hebben het geluk aan het hoofd te staan van een staat waarin de media hen doorgaans goed gezind is. Wij voeren geen hetzes tegen leden van het koninklijk huis. We houden ons doorgaans aan de afspraken. Wij zijn, een campagne tegen een vakantiehuis in Mozambique daargelaten, respectvol en fair.

Goede feeën vs. kwade heksen

De Windsors hebben de pech dat Britse dagbladen tot de meest vileine ter wereld behoren. Ze scheppen met valse informatie en opruiende berichtgeving een alternatieve realiteit met goede feeën (Kate Middleton) en kwade heksen (Meghan Markle). Die status is overigens niet permanent. Vraag maar aan Camilla Parker-Bowles die na jaren het vuur aan de schenen gevoeld te hebben, zich nu gerehabiliteerd weet. Voorlopig. Britse tabloids vinden het lastig privacy te respecteren en zijn niet te beroerd om met illegale middelen aan ‘onthullingen’ te komen. Harry is een van de duizenden Britten die een proces opstartten tegen verslaggevers die hun telefoon gehackt zouden hebben en boodschappen afgeluisterd.

Harry en Meghan zijn media goud. Een foto of pittig verhaal over het stel op de voorpagina en de oplagen stijgen huizenhoog. Een krachteloze media-waakhond en slappe regulering hebben gegarandeerd dat er sinds de dagen van Diana relatief weinig is veranderd aan het gedrag van de pers. De invloed van de kwantiteitsbladen, doorgetrokken naar online en sociale media, is groter dan ooit.

De queen

De queen heeft geleerd daarmee te leven. In de sage van de Windsors is zij onaantastbaar. Ze is de Tefalkoningin die boven alle koninklijke schandalen staat. De onpersoonlijke maar perfecte, professionele vorstin met de langste dienstjaren in de Britse geschiedenis. Elizabeth staat voor continuïteit en plichtsbesef. Ze is een aandenken aan hoe het ook weer was toen Groot Brittannië in de wereld nog wat voorstelde.

In 1980, toen ze tegen de 60 liep, belde haar woordvoerder om te vertellen dat Juliana was afgetreden, ten gunste van haar dochter. ‘Typisch Nederlands’, zei het Britse staatshoofd en legde de hoorn neer. Voor de inwoonster van Buckingham Palace zit aftreden er niet in. In een hele serieuze toespraak beloofde ze de onderdanen op haar 21ste om haar hele leven ‘in dienst te stellen van u’. En dat meende ze letterlijk. Bij haar kroning in 1952 deed ze die belofte nog eens dunnetjes over.

Troonopvolger

De Britse monarch zit niet alleen op Buckingham Palace namens het VK, maar vertegenwoordigt ook nog eens de 54 landen van de Gemenebest (bijna een derde van de landen ter wereld) waarvan 16 haar erkennen als hun staatshoofd. Anders gezegd, haar status is van een andere orde dan die van een ambtgenoot van een klein rijk en een jonge monarchie aan gene zijde van de Noordzee. Elizabeth zit in de eredivisie. Internationaal is zij de enige queen. Protocol en ritueel zijn ernaar. Bij haar kroning werd de nieuwe koningin gezalfd en kreeg, letterlijk, de kroon op haar hoofd. Onze staatshoofden dragen geen kroon. Willem Alexander werd ingehuldigd. De kroon bleef op het fluwelen kussen liggen. De gewekte illusie is dat een Britse queen niet alleen een rijk van duizend jaar voorzit, maar ook dichter bij God staat. Kort na de kroning geloofde tenminste 30% van de Britten dat de vorstin rechtstreeks door God was aangesteld. Begrijpelijk als je bedenkt dat Elizabeth aan het hoofd staat van haar eigen, Anglicaanse kerk. Een positie die je bekleedt tot de laatste snik, net als de paus.

Het Huis van Windsor, of zoals prins Philip het wil De Firma, is een van de meest seniore ter wereld. En dat zullen we weten ook. Onderscheid met andere koningshuizen wordt subtiel maar permanent gemarkeerd. Waar bij een jubileum van een Spaanse of Deense troonopvolger de andere Europese koningshuizen de kroonprins-of prinses sturen, zenden de Windsors een nazaat uit de 2e liga. Verschil moet er zijn.

De stijl van de queen, passief en afstandelijk, steekt haaks af bij die van Willem Alexander. Als Elizabeth een school bezoekt praat ze met docenten, nooit met kinderen. Gaat ze naar een brouwerij dan zal ze het volle glas bier niet aanraken, laat staan uitdrinken. De queen heeft, honden en paarden daargelaten, nooit aan knuffels gedaan. Ze is te oud voor een samenleving die meer emotionele betrokkenheid verwacht.

Meer prins Constantijn, minder prins Andrew

Haar kinderen en kleinkinderen doen het anders. William en Kate, toegankelijk en opener, lijken meer op de Oranjes, of in het cliché van de Britse pers, ‘de fietsende monarchie’. Onder Charles zullen de verschillen verder verkleinen. Hij zal de koninklijke familie inperken door de bijl te zetten in het leger familieleden dat nu beroep doet op de koninklijke toelage. De toekomst voor Britse prinsen en prinsessen is meer prins Constantijn en minder prins Andrew.

Modernisering van het Britse koningshuis

Harry, 6e in de lijn van de troonopvolging, is de modernisering van het Britse koningshuis voor geweest. Hij had zijn koninklijke status kunnen reduceren, á la Constantijn, voor een burgerleven in de schaduw van zijn oudere broer. Geen protocol dat hem dat verboden zou hebben. Maar in Engeland eindigen dergelijke experimenten doorgaans in tranen. Of op zijn minst op regelmatige kritiek in de media. Britse royals die proberen buiten de paleispoorten financieel zelfstandig te zijn, worden snel verweten te teren op de naam van hun familie. Toen Peter Philips, kleinzoon van de queen, begin dit jaar op de Chinese TV reclame maakte voor Engelse zuivelproducten, werd hem door een verontwaardigde pers verweten de goeie naam van de Windsors te grabbel te gooien.

Bovendien zijn Harry en Meghan niet geïnteresseerd in een leven als doorsnee burgers. Zij hebben de koninklijke banden doorgesneden teneinde hun celebrity beter te kunnen uitbuiten. Ze willen hun internationale faam aanwenden ten gunste van hun eigen, hippe doelen. Hun nieuwe wereld is die van Oprah en de Obama’s, van superjets en filantropen, in vergelijking waarmee Buckingham Palace een stoffige boel is. Zo staat het tenminste in het scenario. Hoe het avontuur in Canada ook uitpakt, de royals in Londen zullen het wel overleven. Met of zonder Harry en Meghan.

Tekst: Lia van Bekhoven. Beeld:Brunopress

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden