Plantentheater Beeld Ernie Enkelaar
PlantentheaterBeeld Ernie Enkelaar

DIY: Let’s go (h)outside: 4x zelfgemaakt voor in de tuin

Iedereen kan timmeren; een 2-in-1 oppottafel, een plantentheater voor klein groen op ooghoogte, een frame voor die mooie klimmer… Of wordt het een winterjas voor jonge aanplant?

DIY: Janneke Peters en Jef van TrichtErnie Enkelaar

Moeilijkheidsgraad

* = vrij gemakkelijk
** = bewerkelijk
*** = veel aandacht nodig

Plantentheater**

Voor vroege lentebloemen en -bolletjes

Een kast op ooghoogte is een uitkomst voor kleine plantjes waar je anders overheen zou kijken.

NODIG

• 1x vuren plank geschaafd 18x144x2700 mm € 11,54,
• 2x vuren plank geschaafd 18x144x2100 mm € 8,98 p.st.,
• 2x vuren lat geschaafd 18x44x2700 mm € 3,67 p.st.,
• 2x schaaflat vuren 12x69x2700 mm € 8,95 p.st.,
• 4x schaaflat vuren 12x69x2100 € 6,80 p.st.
• Bison konstruktie tix topspeed koker 310 ml € 13,95.
• SAM R7 softgrip verfbeugel 5 cm € 2,19.
• SAM R7 lakroller 2x5 cm € 3,49. SAM R7 platte kwast 1” € 6,95.
• Global Paint snelgrond 1 liter € 18,95.
• Global Paint PU aflak zijdeglans 1 liter € 27,95.
• Alabastine houtplamuur universeel 250 gram € 5,19.
• · Hufa plamuurmes 30 mm € 1,95.
• · Schuurblok fijn/middel 70x95 mm € 1,79 (hornbach.nl).

Werktekening: Plantentheater Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
Werktekening: PlantentheaterBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht

Aan de slag

Zaag uit de planken vurenhout van 18x144 2 stukken van 1324 mm en 4 stukken van 838 mm. Zaag van 2 planken van 838 mm over de hele lengte 12 mm af zodat een breedte van 132 mm overblijft. In de overige 2 planken zaag of frees je aan één kant over de hele lengte een sponning van 10 mm diep en 12 mm breed. Leg de planken van 1324 mm plat tegen elkaar. Zaag of frees aan één uiteinde van beide planken een 18 mm brede inkeping van 5 mm diep. Maak dan nog 3 inkepingen met 326 mm, 300 mm en 300 mm tussenruimte. De planken met de sponningen lijm je in de eerste en de laatste inkeping, met de sponningen naar elkaar. De 2 smallere planken komen in de middelste inkepingen. Controleer of het geheel haaks is en klem het zo nodig vast terwijl de lijm uithardt, of gebruik spijkertjes of schroeven.

Zaag uit latten van 12x69 mm 12 plankjes van 982 mm lang voor de achterwand. Bevestig deze met lijm en eventueel kleine spijkertjes in de sponningen en tegen de achterkant van de tussenliggende planken.

Zaag uit de latten van 18x44 mm de volgende lengtes: 2x (afgerond) 1335 mm, 2x 796 mm en 2x 510,4 mm. Markeer op de uiteinden van 1 van de latten van 796 mm een afstand van 29,5 mm vanaf de lange zijde en zaag beide uiteinden vanaf daar onder een hoek van 60 graden schuin af. Van de beide latten van 1335 mm zaag je telkens één uiteinde 30 graden schuin af. Van de 2 latten van 510,4 mm zaag je telkens beide uiteinden 30 graden schuin tot een trapeziumvorm.

Tip: zaag de latten die je moet afschuinen eerst iets langer, dan heb je marge voor zaagfouten. Tienden van millimeters aftekenen is haast onmogelijk, maar probeer zo precies mogelijk te werken. Afronden mag, als alles uiteindelijk maar past. Experimenteer desnoods eerst met een stukje resthout.

Frees of zaag in de achterkant van de latten van 510,4 mm en de afgeschuinde lat van 796 mm weer een sponning van 10 mm diep en 12 mm breed langs de kortere zijde. Lijm de 3 latten tegen elkaar en controleer de passing van het verstek met de 2 latten van 1335 mm. Zaag plankjes van 12x69 mm op maat voor in de sponning, telkens 2 van 236,8 mm, 197 mm, 157,2 mm, 117,3 mm, 77,5 mm en 37,6 mm. Schuin één uiteinde 30 graden af. Lijm ze vast. Leg het kastje plat en leg er de driehoek en de 2 lange latten op. Leg de rechte uiteinden van de latten gelijk met poten van het kastje. Ze steken aan de zijkanten 10 mm over. Ligt alles goed, lijm dan eerst de driehoek en daarna beide latten vast. Lijm ook de lat van 796 tussen deze latten tegen de voorkant van het onderste plankje. Gebruik klemmen of spijkertjes om alles op z’n plek te houden.

Vul grote oneffenheden of spijkergaatjes eventueel eerst met wat houtplamuur en schuur alles glad. Schilder daarna het kastje met een geschikt verfsysteem volgens de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.

foto 01: Zaag of frees sponningen in de planken. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 01: Zaag of frees sponningen in de planken.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Lijm de planken in de gemaakte uitsparingen. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Lijm de planken in de gemaakte uitsparingen.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Markeer de in verstek gezaagde delen en lijm ze vast. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Markeer de in verstek gezaagde delen en lijm ze vast.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Zaag de plankjes voor in de sponning op maat. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Zaag de plankjes voor in de sponning op maat.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Controleer of het verstek mooi aansluit en haaks ligt. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Controleer of het verstek mooi aansluit en haaks ligt.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
2-in-1-tuintafel Beeld Ernie Enkelaar
2-in-1-tuintafelBeeld Ernie Enkelaar

2-in-1 Tuintafel**

Voor oppotwerk én lekker lunchen

Handig voor om plantjes op te verpotten, maar ook gewoon een fijne extra buitentafel. Je kunt naar wens een grotere of kleinere maken.

Nodig:

Voor een tafel van 942x621 mm:

• 5x vurenhouten vloerdeel 21x115x3600 mm € 20,32 p.st. (bouwmaat.nl).
• 1x vuren lat geschaafd 18x69x2 100 mm € 4,41
• Bison konstruktie tix topspeed koker 310 ml € 13,95.
• SAM R7 softgrip verfbeugel 10 cm € 2,69.
• SAM R7 lakroller 2x10 cm € 4,09.
• SAM R7 platte kwast 1” € 6,95
• Global Paint snelgrond 1 liter € 18,95
• Global Paint PU aflak zijdeglans 1 liter € 27,95
• Schuurblok fijn/middel 70x95 mm € 1,79
• Wolfcraft deuvels 8x40 mm € 4,75/150 st. (hornbach.nl)
• Behangtafelschragen (bouwmarkt)

werktekening: 2-in-1-tuintafel Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: 2-in-1-tuintafelBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: 2-in-1-tuintafel Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: 2-in-1-tuintafelBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht

Aan de slag

Zaag uit de vurenhouten vloerdelen planken van 920 mm lang. Bij een werkende breedte van 115 mm heb je 6 stukken nodig. Lijm ze in elkaar en klem ze vast op een vlakke ondergrond zodat het tafelblad niet kromtrekt. Zaag het daarna op de juiste maat.

Zaag 2 stukken van 621 mm en een stuk van 942 mm. Zaag er in de lengte de tong en groef af zodat een plank van tenminste 80 mm breed overblijft. Zaag beide uiteinden van het lange stuk en telkens één uiteinde van de korte stukken 45 graden in verstek.

Frees of zaag over de hele lengte, op 10 mm vanaf de rand, een groef van 21 mm breed en 10 mm diep voor het tafelblad. Lijm het tafelblad in de groef van de drie planken zodat het aan drie kanten een opstaande rand krijgt.

Zorg dat het verstek mooi aansluit, klem of spijker de delen zo nodig vast tot de lijm droog is. Schuur alles mooi glad, verwijder waar nodig splinters en scherpe kantjes. Verf het geheel in een kleur naar wens.

Als poten kun je opvouwbare behangtafelschragen halen en deze in dezelfde kleur verven.

foto 01: Klem het tafelblad vast op een vlakke ondergrond. Beeld Ernie Enkelaar
foto 01: Klem het tafelblad vast op een vlakke ondergrond.Beeld Ernie Enkelaar
foto 02: Zaag of frees een inkeping over de hele lengte. Beeld Ernie Enkelaar
foto 02: Zaag of frees een inkeping over de hele lengte.Beeld Ernie Enkelaar
foto 03: Let bij het verstek en de inkepingen op het spiegelbeeld. Beeld Ernie Enkelaar
foto 03: Let bij het verstek en de inkepingen op het spiegelbeeld.Beeld Ernie Enkelaar
foto 04: De basisvorm van een poot van de schraag. Beeld Ernie Enkelaar
foto 04: De basisvorm van een poot van de schraag.Beeld Ernie Enkelaar
foto 05-a: De halve schraag klaar voor montage. Beeld Ernie Enkelaar
foto 05-a: De halve schraag klaar voor montage.Beeld Ernie Enkelaar
foto 05-b: Met wiggen verstevig je de bevestiging. Beeld Ernie Enkelaar
foto 05-b: Met wiggen verstevig je de bevestiging.Beeld Ernie Enkelaar
Kweekbak Beeld Ernie Enkelaar
KweekbakBeeld Ernie Enkelaar
Kweekbak Beeld Ernie Enkelaar
KweekbakBeeld Ernie Enkelaar

Koude kweekbak***

Warme jas voor tere plantjes

Dit kasje van planken en een hergebruikt raamkozijn kun je op koude dagen als bescherming over je plantjes heen zetten.

NODIG

• Oud raamkozijn, bijvoorbeeld 590x670 mm € 35,- (oudepaneeldeur.nl).
• 1x plank Douglas 22x200x3000 mm € 14,49
• 1x plank Douglas geschaafd 16x155x2000 mm € 7,49
• 2x AXA scharnier 51x51 mm verzinkt € 1,95 p.st
• Spaanplaatschroef 4x20 verzonken kop € 3,30/200 st
• Bison konstruktie tix topspeed koker 310 ml € 13,95.
• Hornbach hybride houtbeits kleurloos 750 ml € 12,95.
• Hornbach beitskwast Fillpro 40 mm € 3,95
• SAM R7 platte kwast 1” € 6,95 ✽ Global Paint snelgrond 1 liter € 18,95
• Global Paint PU aflak zijdeglans 1 liter € 27,95.
• Schuurblok fijn/middel 70x95 mm € 1,79 (hornbach.nl)

Let op: de vermelde maten hout passen bij het gebruikte raam van 590x670 mm. Dit komt onder een hoek van 15 graden op de bak te liggen, daarom wordt de achterkant onder deze hoek afgezaagd. Het formaat van de bak wordt dan 590x638,6 mm. Je kunt het ontwerp naar wens aanpassen. Of maak zelf een deksel met raam als je niet aan een kozijn kunt komen

werktekening: kweekbak Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbakBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbak Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbakBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbak Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbakBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbak Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
werktekening: kweekbakBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht

Aan de slag

Voor het raamwerk van de zijkanten zaag je uit 1 plank Douglashout van 22x200 mm latten van 50 mm breed en 638,6 mm, 661,2 mm, 194,1 mm en 351,2 mm lang, 2 van elk.

Zaag of frees in één zijde van elke lat een sponning van 16 mm diep en 10 mm breed. Van de latten van 638,6 zaag je beide uiteinden 45 graden in verstek. Van de latten van 194,1 mm en 351,2 mm zaag je het uiteinde dat verbonden wordt met de lat van 638,6 mm ook 45 graden.

Let op dat je één zijkant in spiegelbeeld maakt zodat de sponningen van beide zijkanten aan de binnenkant komen. Nu is het even verstekzagen voor gevorderden: van de latten van 194,1 mm zaag je de andere uiteinden onder een hoek van 52,5 graden in verstek. Van de latten van 351,2 mm zaag je de andere uiteinden onder een hoek van 37,5 graden in verstek. Van de latten van 661,2 zaag je de uiteinden zo dat ze mooi aansluiten op de hoeken van 37,5 en 52,5 graden.

Lijm de 4 latten tegen elkaar tot een raamwerk en herhaal dit met de andere 4 latten. Zaag uit 1 plank geschaafd Douglashout van 16x155 de plankjes voor in de sponning. De hoogte van de sponning is achter 273,1 mm en voor 123,4 mm. Zaag van het achterste plankje één zijkant eerst recht af zodat 150 mm breedte overblijft en maak het ongeveer 273 mm lang. Zaag één uiteinde 15 graden schuin af. De 2 volgende plankjes worden 232,9 mm en 191,4 mm lang.

Het voorste plankje wordt 149,8 mm lang en 98,6 mm breed, met de kortste zijde weer recht afgezaagd. Lijm de plankjes vast in de sponning.

Tip: je kunt de sponning van één zijkant openlaten en meerdere kweekbakken naast elkaar zetten. Voor het vullen van de sponning kun je ook ander materiaal gebruiken, zoals glas, (transparante) kunststof of triplex.

De voorkant maak je van 1 plank Douglas van 22x200x546 mm. Zaag één zijde onder een hoek van 15 graden schuin af. Voor de achterkant gebruik je 2 planken van 546 mm. De bovenste wordt 165,2 mm hoog en ook deze zaag je in de lengte 15 graden schuin af. Lijm de 2 achterste planken tegen elkaar en lijm vervolgens de 2 zijkanten tegen de voor- en achterkant. Controleer of het raam er goed op past en klem de delen van de bak zo nodig tijdens het drogen in de juiste positie vast. Verf het raam in een fijne kleur en behandel het Douglashout met kleurloze beits. Bevestig het raam met scharnieren en schroefjes van maximaal 20 mm lang tegen de bak.

foto 01: Het uitgangspunt is een oud raam. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 01: Het uitgangspunt is een oud raam.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Zaag de achterkant onder een hoek van 15 graden af. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Zaag de achterkant onder een hoek van 15 graden af.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Maak een sponning van 16 mm diep en 10 mm breed. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Maak een sponning van 16 mm diep en 10 mm breed.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Verstekzagen voor gevorderden. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Verstekzagen voor gevorderden.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Vul de sponning op met plankjes op maat. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Vul de sponning op met plankjes op maat.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
Klimrek Beeld Ernie Enkelaar
KlimrekBeeld Ernie Enkelaar
Klimrek Beeld Ernie Enkelaar
KlimrekBeeld Ernie Enkelaar

Klimrek*

Wie wil er de lucht in?

Je kunt deze praktische obelisk voor klimplanten zo groot of klein maken als je wil. Pas daarvoor de maten naar wens aan.

Nodig

• 2x schaaflat vuren 18x27x2100 mm € 3,90 p.st
• 1x schaaflat vuren 18x27x2700 mm € 4,70
• 1x vuren lat geschaafd 18x69x2100 € 4,41
• Bison konstruktie tix topspeed koker 310 ml € 13,95
• SAM R7 softgrip verfbeugel 5 cm € 2,19
• SAM R7 lakrol 2x5 cm € 3,49 ✽ SAM R7 platte kwast 1” € 6,95
• Global Paint snelgrond 1 liter € 18,95
• Global Paint PU aflak zijdeglans 1 liter € 27,95
• Alabastine houtplamuur universeel 250 gram € 5,19
• Hufa plamuurmes 30 mm € 1,95
• Schuurblok fijn/middel 70x95 mm € 1,79 (hornbach.nl)

Werktekening: klimrek Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
Werktekening: klimrekBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht
Werktekening: klimrek Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
Werktekening: klimrekBeeld Janneke Peters en Jef van Tricht

Aan de slag

Zaag 4 latten van 18x27 mm af op een lengte van 1065,4 mm. Zaag telkens één uiteinde onder een hoek van 10 graden schuin af zodat aan het uiteinde een breedte van 15 mm overblijft. Als hulpmiddel bij het zagen met de verstekzaagmachine kun je een plankje schuin afzagen en dit als houvast gebruiken. Gebruik je een hand- of decoupeerzaag, klem dan een latje onder de goede hoek als geleider.

Lijm telkens 2 latjes met de afgezaagde kant tegen elkaar. Leg ze op een vlakke ondergrond en klem de latjes zo vast dat de uiteinden aan de buitenkant precies 400 mm uit elkaar liggen. Markeer vanaf het uiteinde van de latjes langs de binnenzijde een afstand van 150 mm. Zaag 1 latje van 18x27 van iets meer dan 294,7 mm en leg dit met de onderkant op de markering.

Teken de precieze maat tussen de poten af en zaag de beide uiteinden van het latje hier 10 graden schuin af. Lijm het latje op de juiste plek vast en teken vervolgens vanaf de bovenkant weer 150 mm langs de binnenzijde van de poten af. Herhaal de stappen met 1 latje van 233,1 mm. Het derde latje wordt 171,5 mm en het laatste 109,9 mm. Herhaal dit voor de andere poot.

Zet beide driehoekige poten rechtop met de bovenkant tegen elkaar en de onderkant van de poten aan de buitenkant 400 mm uit elkaar (399,8 mm om precies te zijn). Als hulpmiddel kun je 2 latjes evenwijdig aan elkaar met 400 mm tussenruimte vastklemmen of schroeven op een vlakke ondergrond. Zet de poten hiertussen, dan staan ze altijd op de goede afstand. Teken langs de binnenzijde van de poten een afstand af van 239 mm.

Zaag 2 latjes van iets meer dan 282,7 mm lang en teken deze bij de markering op de juiste maat af. Zaag ze op maat en lijm ze tussen de poten. Bovenin, waar de poten elkaar raken, verstevig je het raakvlak door er driehoekige plankjes hout van 50 mm hoog die een punt van 20 graden hebben tussen te lijmen.

Fixeer ze zo nodig met spijkertjes en laat de lijm uitharden. Schuur desgewenst de bovenkant en de onderkant van de pootjes vlak.

Vul oneffenheden waar nodig met houtplamuur, schuur alles glad en schilder de obelisk in een mooie kleur.

foto 01: Gebruik een plankje als zaaghulp. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 01: Gebruik een plankje als zaaghulp.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Detail van de constructie. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 02: Detail van de constructie.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Leg de poten tijdens de montage op elkaar voor een exact gelijk resultaat. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 03: Leg de poten tijdens de montage op elkaar voor een exact gelijk resultaat.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Klem latjes op de werkbank voor de juiste afstand bij de montage. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 04: Klem latjes op de werkbank voor de juiste afstand bij de montage.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Verstevig de verbinding met houten driehoekjes. Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht
foto 05: Verstevig de verbinding met houten driehoekjes.Beeld Janneke Peters en Jef van Tricht

Styling: Esther Jostmeijer. Fotografie: Ernie Enkelaar

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden