Maatschappij

Een plekje in een pleeggezin kan hét verschil maken

null Beeld

Een plekje in een pleeggezin kan hét verschil maken voor een kind dat opvang nodig heeft. Er zijn dan ook dringend meer pleegouders nodig. “Met de warmte van je eigen gezin kun je heel veel betekenen.”

“Vijf jaar was ze, wat verward stond ze voor mijn deur. In de Jeugdzorg werkte ik al met pleeggezinnen, maar nu was ik voor het eerst zelf pleegmoeder. Ik voelde hoe het is om een kind in huis te nemen dat zich los van haar ouders moet zien te redden in een ander gezin. Dat is heftig, en dat was het ook voor haar. Maar het mooie is dat je met je eigen eigenschappen, alledaagse structuur en de warmte van je gezin echt veel voor een kind kunt betekenen. Toen mijn pleegdochter voor het eerst bij me op schoot kroop, hield ik me rustig, maar vanbinnen juichte ik. Ik wilde haar de veiligheid bieden die ze miste.”

Als pleegzorgwerker werft Tineke Mulder bij Trias Jeugdhulp nieuwe pleegouders en begeleidt ze langdurige plaatsingen in pleeggezinnen. ‘Elk kind een thuis’ is haar motto. Niet eenvoudig, want er is landelijk een groot tekort aan pleegzorgouders. “Ik werk nu dertig jaar met pleeggezinnen en je ziet het aantal pleegouders elk jaar teruglopen. Dat heeft misschien te maken met hoe onze maatschappij in elkaar zit. Mensen zijn individua-listischer, minder geneigd om iets voor een ander te doen. Daarnaast werken tegenwoordig vaak beide ouders, waardoor gezinnen geen ruimte voelen om een kind op te vangen. Dat is jammer, want als de pleegouders werken kan een pleegkind in principe gewoon naar de naschoolse opvang. Je hoeft ook niet fulltime pleegouder te zijn, je kunt een kind bijvoorbeeld af en toe een weekend in huis nemen, of in vakanties.”

Een kind een thuis bieden heeft onherroepelijk invloed op je eigen gezin, ook dat ondervond Tineke. “Hoe mooi het ook was dat mijn pleegdochter op schoot kroop, mijn eigen dochter vond het moeilijk. Dat dit meisje bij ons woonde en speelde vond ze prima. Dat zij nu haar moeder moest delen, was wennen. Ik zat soms in een spagaat, wilde ze allebei voldoende aandacht geven. Pleegouderschap gaat niet vanzelf, sommige dingen hebben tijd nodig.”

Een goede pleegouder…

Pleegzorgorganisaties in Nederland beoordelen mogelijke pleegouders onder andere aan de hand van de volgende zes criteria.

… biedt een kind een stabiele en veilige omgeving.

… voedt een kind op zonder hem of haar pijn te doen.

… helpt een kind een positieve kijk op zichzelf te ontwikkelen.

… is open, positief en duidelijk in contact met anderen.

… werkt goed samen en kan het ouderschap delen met ouders, familie en hulpverleners.

… kan goed inschatten welke invloed het pleegouderschap heeft op de eigen situatie.

null Beeld

Liefst een gezin

Soms kunnen kinderen niet bij hun ouders wonen omdat het opgroeien of opvoeden daar niet goed gaat. Dit kan voor korte of langere tijd zijn, maar ook voor altijd. Als ouders zelf hulp vragen of als de kinderrechter besluit dat een uithuisplaatsing noodzakelijk is, worden kinderen bij voorkeur geplaatst bij pleegouders. Deze opvang past het beste bij wat de meeste kinderen gewend zijn: een gezin. Daarnaast is in 2015 in de Jeugdwet vastgelegd dat kinderen en jongeren die (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen bij voorkeur in een gezinsomgeving worden geplaatst. “Een pleeggezin is zo’n mooie vorm omdat dit de meest natuurlijke vorm van opvang is en er nauw wordt samengewerkt met de biologische ouders”, vertelt Stephanie de Jong, pleegzorgbegeleider bij Stichting Jeugdformaat. “Je gunt een kind een plek in een gewoon gezin. We zien dat de helft van de pleegkinderen een plek vindt in hun eigen netwerk, bijvoorbeeld bij een oom of tante, of bij opa en oma. Voor de andere pleegkinderen vinden we een plekje bij pleegouders die hun huis en gezin openstellen en kinderen een zo gewoon mogelijke opvoeding en jeugd geven. Wat niet veel mensen weten, is dat pleegzorg verschillende vormen kent. Bijvoorbeeld weekendpleegzorg, waarbij je als pleegouder kinderen een weekend opvangt om een ander (pleeg)gezin even te ontlasten. Want laten we eerlijk zijn: pleegzorg is niet altijd gemakkelijk. Veel kinderen zijn getraumatiseerd en hebben hechtingsproblemen. Pleegouders moeten stevig in hun schoenen staan. Maar met elkaar doen we er alles aan om een plaatsing zo goed mogelijk voor te bereiden en zorgen we voor de beste begeleiding.” Soms gaat het toch niet goed, ondanks alle voorbereidingen. “Bij kinderen die meerdere plaatsingen achter de rug hebben of die behoorlijk beschadigd zijn, zie je vaker dat het niet lukt in een nieuw gezin. Soms is er meer specialistische hulp nodig en is een kind toch beter af in een gezinshuis of een ander soort setting.” Volgens de pleegzorgbegeleider komt het ook voor dat pleegouders de komst van een pleegkind onderschatten. “Vaak vragen deze kinderen een andere manier van begeleiding dan een kind zonder rugzakje. Ik heb weleens meegemaakt dat een pleegouder daardoor een burn-out kreeg.”

Vergoeding

De pleegvergoeding is een vast bedrag dat bedoeld is voor kosten die een pleegouder maakt voor een pleegkind. Bijvoorbeeld voor eten en drinken, kleding, verzorging, sport, zakgeld, vakantie en schoolspullen. Afhankelijk van de leeftijd van het kind varieert de pleegvergoeding van € 19,23 tot € 23,68 per dag. Deze vergoeding is belastingvrij.

Tijd en geduld

Een vader en moeder met twee eigen kinderen, een single vrouw met een kinderwens, een homostel met ruimte in huis en hart: iedereen kan pleegouder worden. Het belangrijkste is structuur, veiligheid en warmte. Uiteraard worden kandidaten stevig gescreend. Concreter: een pleegouder is minimaal 21 jaar, kan een kind een stabiele leefsituatie bieden, staat open voor begeleiding van de pleegzorgorganisatie, biedt ondersteuning bij de uitvoering van het hulpverleningsplan en heeft een ‘verklaring van geen bezwaar’ van de Kinderbescherming. De Raad voor de Kinderbescherming kijkt daarvoor naar mogelijke risico’s bij de aspirant-pleegouder voor de opvoeding van een pleegkind. “Een pleegkind woont niet meer thuis, dat heeft een behoorlijke impact. Het is belangrijk om de juiste begeleiding te bieden, dus je moet daar echt tijd voor vrijmaken en veel geduld hebben”, aldus pleegzorgbegeleider Stephanie de Jong. “Soms zijn kinderen beschadigd. Ze krijgen altijd begeleiding op maat die is afgestemd op de behoefte van het kind. Voor sommige kinderen is het echter moeilijk om in een gewoon gezin te functioneren. Dan kijken we naar andere oplossingen, zoals een gezinshuis.”

Behalve een pleegkind krijgen pleegouders ook de omgeving erbij. Zoals hulpverlening, therapie en de biologische ouders. “Dat laatste is voor een kind heel belangrijk”, vertelt pleegzorgwerker Tineke Mulder. “Als de ouders toestemming geven dat een kind bij pleegouders is, geeft dat een kind rust. Net zoals wanneer pleegouders stimuleren dat een kind zijn papa en mama ziet, belangstellend vragen hoe het was en niet over de ouders oordelen. Als dat allemaal lukt, heb je de meeste kans dat pleegzorg slaagt en kun je voor een kind iets doen wat enorm van betekenis is.”

null Beeld

Ook pleegouder worden?

Volg dan deze stappen.

1

Vraag informatie aan over pleegzorg

Pleegzorg Nederland weet welke pleegzorgorganisatie er in de buurt zit. pleegzorg.nl

2

Bezoek een informatieavond

Na zo’n bijeenkomst (tegenwoordig ook vaak online) is er de mogelijkheid om een aanmeldingsformulier in te vullen.

3

Volg de voorbereidingstraining

Met aandacht voor verschillende thema’s, zoals achtergrond en ontwikkeling van pleegkinderen, hechting en contact met ouders. Ook delen pleegouders ervaringen.

4

Voer gesprekken met de pleegzorgorganisatie

Hierbij is er gelegenheid om vragen te stellen, ook door de medewerkers van de pleegzorgorganisatie, bijvoorbeeld over uw woon- en leefsituatie en geschiedenis. De pleegzorg-organisatie beoordeelt vervolgens of u geschikt bent als pleegouder. Dit gebeurt aan de hand van pleegoudercriteria (Pleegzorg ABC).

5

Neem een besluit

Wilt u pleegouder worden en zijn er geen bezwaren? Dan wordt u opgenomen in het bestand van beschikbare pleegouders.

6

Wacht op een match

Voor elk kind wordt een geschikt pleeggezin gezocht. Als dat uw gezin is, is er een match.

Meer informatie: pleegzorg.nl, openjewereld.nu

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden