null Beeld MOUW, RICHARD
Beeld MOUW, RICHARD

Even bellen met… psycholoog Saisha over winterdepressies: “In coronatijd kan het zwaarder worden”

In de coronatijd ligt de focus veel op de lichamelijke gezondheid. Veel mensen kampen echter ook met mentale problemen in deze onzekere tijd. Verwacht wordt dat dit de komende tijd alleen maar toeneemt.

Dat heeft alles te maken met het feit dat de winter voor de deur staat. Voor veel mensen betekent dat standaard één ding: de winterdepressie ligt op de loer. Als je hiervoor vatbaar bent, kan de coronatijd het extra moeilijk maken. Door de maatregelen zal je dit najaar waarschijnlijk meer dan ooit binnenshuis doorbrengen. Ook is afleiding zoeken bij vrienden en familie lastiger. Zorgt dit ervoor dat de winter dit jaar mentaal nóg zwaarder wordt? Wij vroegen het aan psycholoog Saisha Partiman.

Wat is een winterdepressie?

Een winterdepressie kan ontstaan door een verstoring van de natuurlijke dag- en nachtritmes van het lichaam. Doordat in de winter de dagen korter worden, ontstaat een gebrek aan daglicht. Symptomen van een winterdepressie zijn: je moe voelen, prikkelbaar zijn, je niet kunnen concentreren, somber zijn, het vermijden van sociale contacten, niet meer kunnen genieten en een toegenomen eetlust. Jaarlijks hebben honderdduizenden mensen last van winterdepressies en het grootste deel daarvan is vrouw.

Psycholoog Saisha

Psycholoog Saisha Partiman (30) richtte aan het begin van de coronacrisis het Bel-me-wel-register op. Bij dit register kun je terecht voor een gratis gesprekje. Dit is speciaal bedoeld voor mensen die de coronatijd een mentale uitdaging vinden. Als je behoefte hebt aan een luisterend oor en advies in deze moeilijke periode, dan staan Saisha en haar team je graag te woord. Veel mensen hebben hun hart al bij haar gelucht en ze weet dan ook alles van de mentale worstelingen die je in deze tijd kunt ervaren. Wij belden Saisha en stelden haar vragen over winterdepressie in coronatijd.

Merk jij bij het Bel-me-wel-register een toename aan najaar-gerelateerde mentale klachten?

"Ik heb gemerkt dat het bij het Bel-me-wel-register in de zomermaanden een stuk rustiger werd. Dat is makkelijk te verklaren, want toen waren de maatregelen natuurlijk versoepeld en mochten mensen er weer op uit. Nu komt er weer een wat zwaardere periode aan. Dat merk ik om mij heen, ik merk het bij mijn cliënten, maar ook in mijn eigen sociale kringen. De corona duurt natuurlijk al lang, dus dat speelt bij iedereen sluimerend door. Maar nu zijn er ook wéér nieuwe maatregelen, het weer slaat om, de dagen worden korter. Het is gewoon niet de leukste periode van het jaar."

Denk jij dat de coronamaatregelen ervoor kunnen zorgen dat mensen die vatbaar zijn voor een winterdepressie het dit najaar nóg zwaarder krijgen?

"We hebben deze periode allemaal nog nooit meegemaakt, dus ook wat ik erover denk is speculatie. Maar wat we weten over winterdepressie is dat het gerelateerd is aan de hoeveelheid daglicht die je binnenkrijgt. Daglicht houdt je gezond en fit, zowel fysiek als mentaal. Wat er gebeurt op het moment dat je nog meer binnenshuis zit en minder onderneemt met sociale contacten, is dat een gebrek aan daglicht sneller voor kan komen. Doordat mensen niet meer naar hun werk hoeven te reizen, omdat ze thuiswerken, komt dat daglicht ook niet meer op vaste momenten binnen. Plus: nu stapelen verschillende stressoren zich op, doordat de coronacrisis ook nog speelt. Corona, met alle maatregelen en restricties, geeft al stress op zich. Daar komt het gebrek aan sociaal contact bovenop. Ik kan me voorstellen dat dat het risico op een winterdepressie vergroot. Je ervaart ook minder makkelijk de leuke kanten van de winter."

Kan het ook op een bepaalde manier makkelijker zijn? Bijvoorbeeld als er minder de verplichting is om de deur uit te moeten?

"Ik denk niet dat dat bij winterdepressies het geval is. Bij andere mentale klachten zou dat wel zo kunnen zijn, maar bij een winterdepressie is de remedie echt om meer naar buiten te gaan en aan daglicht blootgesteld te worden. Lichttherapie is ook iets dat wordt aangeraden bij winterdepressies. Daarbij wordt een tijdlang een bepaalde frequentie van licht toegediend als methode om je systeem te resetten. Dat gaat de symptomen van een winterdepressie tegen. Dus die blootstelling aan licht is heel belangrijk. Ook bijvoorbeeld buiten sporten en leuke dingen doen, kan juist helpen. Dus tegen een winterdepressie helpen de maatregelen en minder verplichtingen denk ik niet. Misschien wel als je last hebt van andere klachten, zoals wanneer je tegen een burn-out aanloopt of last hebt van sociale angsten. Dan kan het wel heel lekker zijn om even minder verplichtingen te hebben."

Welke tips heb jij voor mensen die nu al op zien tegen de winter?

"Ga nu al voor jezelf een structuur bedenken waarin je de ingrediënten stopt die heel belangrijk zijn, namelijk: daglicht, beweging en sociale contacten. Zoek bijvoorbeeld een maatje op met wie je elke ochtend gaat wandelen. Plan het naar buiten gaan structureel in, want dat is echt het belangrijkst. Als je dat dan ook nog kan combineren met een sociale activiteit, dat is het een win-win situatie. Het is nu een tijd waarin je nóg actiever voor jezelf moet zorgen, zeker als je vatbaar bent voor een winterdepressie. Dit is niet het moment om het allemaal even te laten liggen, maar juist het moment om de schouders eronder te zetten. En als je echt meer nodig hebt, dan is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Die kan je een verwijzing geven voor hulp en bijvoorbeeld lichttherapie, dat kan echt ontzettend helpen."

Welke tips heb jij voor mensen die juist iemand in de omgeving hebben die vatbaar is voor een winterdepressie?

"Als je merkt dat iemand zich heel erg terugtrekt: sleep diegene dan mee naar buiten. Ook in coronatijd is dit mogelijk. Denk aan wandelingen op afstand. Haal samen ergens een kopje koffie of iets lekkers, dan steun je ook nog eens de horeca. En klets gewoon gezellig. Ik snap dat dit weer niet uitnodigt, maar des te meer moeten we onszelf dwingen om de dingen te doen die goed voor ons zijn. Dus wees voor die persoon de stok achter de deur om structureel naar buiten te gaan."

Herken jij jezelf hierin en ben je bang dat de komende periode je zwaar zal vallen? En lijkt het je fijn om hier vrijblijvend met iemand over te praten? Neem dan contact op met Saisha en haar team van het Bel-me-wel-register. Zij staan voor je klaar om je te adviseren en met je mee te denken.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden