Gaslighting: dit is het en zo herken je het Beeld Getty Images
Gaslighting: dit is het en zo herken je hetBeeld Getty Images

Gaslighting: dit is het en zo herken je het

Misschien heb je het woord wel eens voorbij zien komen of iemand erover gehoord: gaslighting wordt steeds bekender. Het is een vorm van manipulatie waar we met zijn allen meer mee te maken hebben dan je misschien denkt.

Lizette van LoenenGetty Images

Verdraaide gesprekken en dingen ontkennen waarvan je bijna zéker weet dat ze wel zijn gebeurd of waar zijn: een gaslighter (een persoon die gaslighting toepast) laat je vaak achter met het gevoel alsof jij gek bent.

In deze relaties komt gaslighting voor

Therapeut Robin Stern heeft in haar praktijk veel te maken met mensen die het slachtoffer zijn van gaslighting. “Het komt veel voor binnen liefdesrelaties, maar ook tussen ouders en kinderen, vriendschappen en op het werk tussen collega’s. Het is een subtiel proces, waardoor ‘slachtoffers’ het vaak niet meteen doorhebben”, vertelt ze aan Psychologie Magazine.

Waar komt de term vandaan?

De naam ‘gaslighting’ komt uit de film Gaslight (1944), waarin een man zijn vrouw ervan overtuigt dat er niks vreemds aan de hand is met de lampen in huis, terwijl hij ze steeds op willekeurige momenten dempt. Doordat de man doet overkomen dat de vrouw rare dingen aan de lampen opmerkt, gaat ze denken dat er iets mis met haar is.

Slachtoffers van gaslighting worden emotioneel ‘mishandeld’ door de gaslighter, waardoor ze gaan twijfelen aan zichzelf. Daarmee voelt de gaslighter zich als het ware machtig over degene die hij of zij manipuleert.

Zo herken je gaslighting

Als iemand je het slachtoffer van gaslighting maakt, twijfel je na een situatie, gesprek of samenzijn met deze persoon sterk aan jezelf over dingen waar je eerder niet over twijfelde. Gevoelens van dat er misschien wel iets mis met je is, je te gevoelig bent of schuldig bent aan iets, overheersen als je te maken hebt met gaslighting. ‘Je verzint het’, ‘doe niet zo raar’ of ‘je bent gek’, zijn uitspraken waar je alert op kunt zijn.

Het gaat soms nog dieper: gaslighters kunnen onwaarheden over je verspreiden bij anderen, waardoor je emotioneel instabiel lijkt of ‘gek’. Soms gaat het zelfs zo ver dat deze manipulatieve types je dingen vertellen over de slechte dingen die anderen over je denken. Allemaal met als doel om hun eigen macht over jou te vergroten.

Signalen dat je misschien wel het slachtoffer bent van gaslighting door een vriend(in), partner en/of collega

Diegene zorgt ervoor dat:

  • Je vaak twijfelt over je realiteit en gevoelens
  • Je je onzeker en kwetsbaar voelt
  • Je het gevoel hebt dat je op eieren loopt
  • Je vaak teleurgesteld bent in jezelf
  • Je je verward voelt
  • Je zorgen maakt over of je niet te gevoelig bent
  • Je de hele tijd voelt dat je je excuses moet aanbieden
  • Je goed moet nadenken over wat je zegt
  • Je het gevoel hebt dat anderen aan je twijfelen
  • Je het gevoel hebt dat er iets mis is met je
  • Je het gevoel geeft dat je niet goed bent in het maken van keuzes voor jezelf

Als je het gevoel hebt dat je het slachtoffer bent van gaslighting, is het raadzaam om (psychologische) hulp te zoeken die bij jou past.

Bron: Psychologie Magazine, verywellmind.com

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden