null Beeld

Hermien – Babička

hermienstok

Ik leerde de oude Babička kennen toen wij jaren geleden een huis in de Slowaakse bergen kochten. Ze was de oma van onze buurman en bracht de zomers bij haar schoondochter in de bergen door. In de wintermaanden woonde ze bij haar dochter, beneden in het dorp. Dat was beter omdat daar sanitaire voorzieningen in het huis waren.

Haar leven begon toen Europa in de eerste wereldoorlog verwikkeld was en Slowakije nog deel uitmaakte van het Habsburger Rijk. Geen goede start, maar misschien waren haar jeugdjaren wel de meest zorgeloze van haar leven. De jaren na de eerste wereldoorlog brachten de Slowaken in vrijheid door. De tweede wereldoorlog bracht ook hen weinig goeds, maar in tegenstelling tot ons in West-Europa, was het voor hen in 1945 niet afgelopen. Het land zuchtte onder het juk van het communisme. Slowakije, dat destijds deel uitmaakte van de republiek Tsjechoslowakije had niet vrijwillig voor het communisme gekozen en zagen de Russen als vijand. Hoeveel last men er daar in de bergen last van had, weet ik niet. Wel weet ik dat er in de buurt een wapenindustrie floreerde, die de nodige communistische staten van wapens en munitie voorzag. Ik weet zeker dat Babička mij veel over deze tijd had kunnen vertellen, maar ze sprak alleen Slowaaks.

In 1989 verdwenen de Russen uit Slowakije en na de fluwelen revolutie, waarbij Tsjechië en Slowakije als onafhankelijke staten verder gingen, waren de Slowaken voor het eerst sinds eeuwen een onafhankelijk land. Babička maakte het allemaal mee. Ze zag de wereld veranderen. De invloeden van het westen werden langzaam zichtbaar in het kleine dorpje. Boven op de berg duurde het iets langer. Ze verloor haar man, ze verloor haar zoon en de last van het leven liet haar schouders langzaam voorover buigen.

Ik ken haar niet anders dan de oude vrouw, die zich in sleetse zwarte kleding, zwaar leunend op schoongemaakte tak voortbewoog. Jaren geleden namen wij een degelijke wandelstok voor haar mee en ze was diep ontroerd dat wij aan haar gedacht hadden en was blij met het mooie cadeau. We hebben haar nooit met de stok buiten gezien.

Ieder jaar namen we iets voor de buurtjes mee, dus ook voor Babička. Kleinigheidjes, want met grote geschenken brachten we hen in verlegenheid, wisten we.

Waar is Babička, vroeg ik vorig jaar haar schoondochter en die wees naar het winterhuis. Daar trof ik haar aan, zittend naast een tafel met een blikken schaaltje eten in haar handen. Ik gaf haar een doosje chocolade flikken en vroeg hoe het met haar ging. De tranen sprongen in haar ogen. Het leven hoefde van haar niet meer, maar ze haalden haar niet op, zei ze terwijl ze haar ogen naar de hemel sloeg. Af en toe zagen we haar die zomer nog schuifelen als ze naar het buitentoilet ging. Verder kwam ze niet meer. Babička slaapt, zei haar schoondochter toen wij afgelopen zomer gedag wilden zeggen.

Afgelopen week kregen we een mailtje vanuit Slowakije. Babička is eindelijk opgehaald. Ze is zevenennegentig geworden!

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden