Ilse luidt de noodklok voor de thuiszorg: “Het is zo erg dat zieke ouderen zonder zorg thuiszitten” Beeld Getty Images/iStockphoto
Ilse luidt de noodklok voor de thuiszorg: “Het is zo erg dat zieke ouderen zonder zorg thuiszitten”Beeld Getty Images/iStockphoto

Ilse luidt de noodklok voor de thuiszorg: “Het is zo erg dat zieke ouderen zonder zorg thuiszitten”

Ilse (56) ligt als ouderenzorgconsulent letterlijk wakker nu ze ziet wat de schrijnende gevolgen zijn van de coronapandemie op het toenemende tekort aan thuiszorg. “Er gaat achter veel voordeuren behoorlijk wat leed verscholen.”

Laura van der MeerGetty Images/iStockphoto

“Ik heb heel slecht geslapen vannacht. In talkshows als Op1 en Jinek hoor ik beroerde berichten over intensive cares en verpleegafdelingen, maar over de schrijnende situatie die zich nu voordoet wegens een groot tekort aan thuiszorgpersoneel, hoor en lees ik nooit wat. Met z’n allen zijn we bang voor het moment dat de zorg ineen klapt, wanneer de IC’s zo overbelast zijn dat patiënten er niet meer terecht kunnen. De noodklok wordt geluid omdat het vijf voor twaalf is. Wat niemand beseft is dat de zorg al is vastgelopen. Een toenemend aantal alleenstaande ouderen gaat ziek naar de Spoedeisende Hulp, maar wordt weer naar huis gestuurd omdat ze niet ziek genoeg zijn voor een opname. Dat is de realiteit. Eerstelijnsbedden, bedoeld voor mensen die niet ziek genoeg zijn om in een ziekenhuis te worden opgenomen, maar waar je terecht kunt als je niet alleen thuis kunt blijven, liggen allemaal vol. En zo gebeurt het dat bejaarden stikbenauwd thuis zitten en er zelfs geen thuiszorg is om naar ze om te kijken. Probeer je daar maar eens wat bij voor te stellen.

Hulp blijft uit

Hoe anders was het allemaal toen de pandemie net was uitgebroken. Toen werd ik platgebeld door organisaties die aanboden boodschappen te doen en zorghotels die extra zieken op konden nemen. Nu is dit soort steun harder nodig dan ooit, maar toch bleef het lange tijd stil. Dat komt waarschijnlijk omdat we allemaal moe zijn geworden van de coronapandemie. We hadden gehoopt en verwacht dat het deze winter wel zou meevallen. En dat terwijl er afgelopen zomer al tekenen waren dat het niet de goede kant op ging. Het thuiszorgpersoneel is oververmoeid. Er zijn zoveel overuren gedraaid, dat houdt een keer op. Het was toen al onmogelijk om in de regio Brabant nog thuiszorghulp te kunnen krijgen. We hadden goede hoop dat het tij in september zou keren, als iedereen uitgerust van vakantie zou terugkeren en de besmettingsaantallen niet meer zo zouden stijgen. In plaats daarvan zagen we de besmettingscijfers weer omhooggaan. Dit keer dacht er niemand aan ons. Geen extra steun van vrijwilligers of van zorghotels, niks. We hebben het nu wel voor elkaar dat er organisaties zijn die belrondes doen, om aan zieke ouderen die alleen thuiszitten te vragen hoe het gaat. Het is beter dan niks, maar mensen hebben geen idee van het leed dat achter sommige voordeuren schuilgaat.

Moederziel alleen thuis

Veel ouderen vinden het vervelend om hulp te moeten vragen. Hun kinderen wonen ver weg of hebben het druk, en daarnaast heeft niet iedereen een netwerk van mensen die even een boodschap voor je kunnen doen. Ik hoorde van een 84-jarige dame die ik heb begeleid toen haar man begon te dementeren. Zij is kortgeleden met extra zuurstof naar huis is gestuurd en daar zit ze nu moederziel alleen, bang en benauwd. Haar toilet staat beneden en door haar kortademigheid kost het haar alleen al anderhalf uur om zelfstandig naar het toilet te gaan. Hoe kan het zo ver gekomen zijn in Nederland dat we mensen in zulke omstandigheden laten leven? Ik kan me onmogelijk alle verhalen persoonlijk aantrekken, maar in dit geval heb ik de telefoon gepakt en haar opgebeld. ‘Als je wat nodig hebt, bel me dan.’ Vervolgens heb ik een heerlijke kippensoep bij haar langs gebracht. Het gaat me zo aan het hart: dit stoere mens heeft al zoveel te verduren gehad in haar leven. Ze is heel voorzichtig geweest en uitgerekend zij wordt dan toch zo ziek. Ze stuurde me net een bericht dat ze nog nooit zulke lekkere kippensoep heeft gehad. Eigenlijk gaat het niet zozeer om die soep, het gaat om aandacht en belangstelling. Dat is het echte medicijn. Veel mensen moeten dat nu ontberen. Thuiszorgmedewerkers blijven dweilen met de kraan open. Gelukkig zijn ze nog gemotiveerd om door te gaan. Sommigen zie ik zoveel diensten draaien. Ook dat houdt op een gegeven moment op. Iedereen moet uitrusten, bijtanken. Ik weet dat ze op de IC’s ook de benen onder hun lijf vandaan lopen en zo langzamerhand op zijn. Maar over de problematiek in de thuiszorg blijft het stil. En als het er hier in Brabant al zo problematisch is, hoe is het dan in grote steden als bijvoorbeeld Rotterdam? Daar moet de situatie nog zorgwekkender zijn, in zo’n stad leven mensen vaak anoniemer dan hier en wordt er nog minder naar elkaar omgekeken.

Tijd voor actie

Wist je dat ze in landen als bijvoorbeeld Spanje helemaal geen thuiszorg kennen? We hebben hier een prachtig systeem. Dankzij de thuiszorg kunnen mensen veel langer in hun vertrouwde omgeving blijven wonen. Het is ook een fantastisch beroep, waarin je vaak een langdurige band met cliënten opbouwt en iets heel essentieels voor iemand kunt betekenen. Toch heeft het totaal geen sexy imago, alsof het alleen maar gaat om mensen wassen en steunkousen aantrekken. Er komt juist veel medische expertise en verantwoordelijkheid bij kijken, zoals het verzorgen van grote wonden en het aanleggen van infusen. Het is een beroep waarin je er heel erg toe doet, waar je werkelijk van alles tegenkomt. Werken in de zorg is mijn lust en mijn leven, en dat geldt met mij voor vele anderen. Maar op dit moment hou ik mijn hart vast. Ik vrees soms dat er nog veel minder zorgmedewerkers zullen zijn als ik zo oud ben als sommige cliënten nu. Het is nu al zo verhard: even een afwasje voor iemand doen zit er eigenlijk niet meer in. Al weet ik dat er zat thuiszorgmedewerkers zijn die het gewoon toch doen, ook al is dat in hun vrije tijd. De zorg is heel erg afgekalfd. Daarom moet er iets gebeuren om dit soort onmenselijke situaties te stoppen. Liever vandaag dan morgen.”

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden