null Beeld EPA
Beeld EPA

Iris was op Vanuatu toen de cycloon kwam: “Alles is verwoest”

"Twintig keer luider dan de zwaarste storm", zo omschrijft reisjournalist Iris Hannema wat ze heeft meegemaakt op vrijdagavond. Een cycloon raasde over de eilandengroep Vanuatu, waar ze sinds woensdag was. Nu is alles kapot.

Meike BergwerffEPA

Vanuatu is een eilandengroep die ten noordoosten van Australië ligt. Het bestaat uit het 82 kleine eilandjes, 65 daarvan zijn bewoond. In totaal wonen er 270.000 mensen. Iris Hannema reist sinds anderhalve maand door Oceanië, en zo ook naar het relatief onbekende Vanuatu.

Voorbereiding

De bewoners van Vanuatu wisten dat tropische cycloon Pam misschien de eilanden zou raken, maar van een voorbereiding leek geen sprake. "Er waren bijvoorbeeld geen ramen dichtgetimmerd", vertelt Iris aan NRC Next. Vrijdag begreep ze dat de orkaan echt zou komen en probeerde ze tevergeefs het eiland Efate, waarop zij verbleef, te verlaten. Alle vluchten zaten al vol met wegvluchtende toeristen.

Loeien en kraken

De 30-jarige journaliste sliep met één ander iemand op de slaapzaal van het hostel, een dove Italiaan. Daar kan ze nu een beetje om lachen. Hij lag gewoon te slapen terwijl de storm over het eiland raasde. "Het loeide en kraakte. Geluid van brekende spullen. In totaal duurde het ongeveer acht uur." Er was niemand om mee te praten, om te zorgen dat de angst wat werd afgenomen. Het was een kwestie van wachten tot de storm voorbij was.

null Beeld

Verbijstering

De volgende ochtend stond de kamer blank en was haar bed zeiknat. Ze was opgelucht dat het voorbij was, maar toen ze naar buiten ging maakte die plaats voor verbijstering. Uit elkaar gerukte planten, plastic stoelen die op het zwembad lagen, overal stukken van houten maskers waar het eiland om bekend staat. De hele binnenplaats van het hostel was verwoest. Vanaf de heuvel kon ze een deel van hoofdstad Port Vila zien. "Dit is een wereld die in één nacht helemaal kapot is gegaan."

Plunderaars

Bomen van een meter dik zijn geknapt als riet. Huizen zijn helemaal verdwenen of de daken zijn eraf gewaaid. Er liggen koelkasten. "Veel woningen op het eiland zijn van een soort bamboebladeren, riet of golfplaten", legt ze aan NRC Next uit. Eenmaal in het centrum zag ze een jacht dat door de cycloon bij een huis naar binnen was geduwd. Een lichaam werd uit het water gevist. Ze zag plunderaars die supermarkten binnengingen. De Franse ambassade waarschuwde zelfs om ’s avonds thuis te blijven vanwege de plunderingen.

Elektriciteit

Sindsdien heeft ze veel met bewoners gesproken, maar veel is nog onduidelijk. Zo moet de NRC Next-redacteur haar vertellen wat er precies aan de hand is. "De bewoners en ik weten zelf weinig. Er gaan veel geruchten over doden op de omliggende eilanden." Zelf is Iris ook op een van die eilanden, Tanna, geweest. "Daar zijn amper stevige huizen, dus de schade moet groter zijn." Het contact met de andere eilanden verloopt moeizaam. "Er is geen elektriciteit en bijna niemand kon bellen." Inmiddels zijn er generatoren, maar die draaien volgens Iris op benzine, waar nog maar een kleine voorraad van over is. De omvang van alle schade lijkt nu pas een beetje duidelijk te worden.

null Beeld

Noedels

De ouders van Iris hebben online een ticket voor haar geboekt waarmee ze naar een eiland kan dat niet geraakt is door de storm. Ze heeft nog geen passagiersvliegtuigen over zien, vliegen dus of het lukt weet ze nog niet. Ze weet wel dat ze er weg wil. "Volgens de kokkin van het hostel komt de echte ramp over een paar weken, als er alleen nog maar noedels zijn. Op het tropische eiland leven veel mensen uit hun eigen tuin. Maar alles is kapot."

Hulpgoederen

Het officiële dodenaantal op Vanuatu was volgens de Verenigde Naties-afdeling voor noodhulp gisteren 11. Dat aantal kan nog oplopen. Meer dan 90% van de huizen in de hoofdstad Port Vila zijn beschadigd. Meer dan 100.000 mensen zijn volgens Oxfam Australia dakloos geworden. "Elke school is verwoest. Opvangcentra zitten vol en gezondheidsinstellingen zijn beschadigd", twitterde de organisatie gisteren. Volgens Save the Children is het water een groot gevaar. "Het water is besmet en we zijn er niet zeker van dat mensen begrijpen dat ze het niet kunnen drinken." De president van Vanuatu verklaarde gisteren dat de ontwikkeling van het land is weggevaagd. Hij vreest het ergste voor de meest afgelegen eilanden.

Cruciaal

Unicef heeft schepen met hulpgoederen gestuurd. Australië en Nieuw-Zeeland sturen artsen, noodvoorraden en reddingswerkers naar het gebied. Volgens de VN worden de komende dagen cruciaal, als tekorten aan water, medicijnen en voedsel mogelijk levens gaan eisen.

Helpen

Wil je helpen en iets bijdragen? Het Rode Kruis heeft gironummer 6868 in het leven geroepen, tot nu toe is er 20.000 euro gestort voor hulp aan de eilandengroep. Ook Unicef heeft een actie opgezet, doneer hier. En ook Oxfam Novib heeft hulp nodig, doneer hier.

Lees het hele gesprek dat NRC Next met Iris had.

Vier jaar geleden overspoelde de tsunami Japan. Esther ging naar het rampgebied om te helpen, lees hier wat zij daar meemaakte.

Bron: NRC Next Beeld: ANP

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden