null Beeld

Je intuïtie volgen: hoe werkt het en hoe train je dit?

Noem het je antenne, buikgevoel of zesde zintuig, voor het fenomeen intuïtie is geen wetenschappelijke verklaring, maar dat het bestaat is duidelijk. Goed nieuws: het is te trainen.

Op een doodgewone dinsdag begint verzorgende Regina (43) aan haar avonddienst. Ze neemt de overdracht door met haar collega’s en loopt een rondje door de gangen van het verpleeghuis. Voor de gesloten deur van één kamer blijft ze staan. Hier ligt een mevrouw die nooit belt om assistentie, iemand met wie nooit iets is. Het is stil achter de deur en Regina heeft geen enkele reden om de kamer binnen te gaan. Toch voelt ze opeens heel sterk dat ze naar binnen moet. Ze opent de deur. Daar ligt mevrouw hulpeloos op de grond. Ze is gevallen en was niet bij machte om de verzorging te waarschuwen.

Het is niet de eerste keer dat Regina haar intuïtie volgt op haar werk. Talloze andere keren voelde ze dat er iets mis was met een patiënt, soms als de patiënt het zelf nog niet in de gaten had. Ook kreeg ze diverse keren een voorgevoel. “Dan begon ik aan mijn dienst en dacht: vanavond gaat er iets gebeuren. Het klopte altijd. Ik kan het niet verklaren, ik wéét het gewoon.”

Niet pluis

Ineens voelen wat je moet doen of dat iets niet pluis is, we maken het allemaal weleens mee. Dan handelen we zonder bewust na te denken. Op gevoel. Maar hoe werkt intuïtie precies?

Het is een vorm van onbewuste intelligentie, stelt de Duitse cognitief psycholoog Gerd Gigerenzer in zijn boek De kracht van je intuïtie. Een intuïtieve beslissing is volgens hem ‘een oordeel dat snel opkomt in ons brein, waarvan we de onderliggende redenen niet beseffen en dat sterk genoeg is om ernaar te handelen’. Zo’n beslissing is volgens Gigerenzer niets bovennatuurlijks, maar simpelweg ‘het gevolg van de evolutionaire ontwikkeling van ons brein en het feit dat we veel handelingen al ontelbare keren met goed gevolg hebben uitgevoerd’.

Dat intuïtie in veel gevallen neerkomt op vakkennis en ervaring erkent ook Eva Lobach, onderzoekster (para)psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. “In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd een interessant onderzoek gedaan naar schaakgrootmeesters. Zij kregen een opstelling van schaakstukken voorgelegd. Wat bleek? Deze ervaren schakers hadden maar heel weinig tijd nodig om te doorzien welke kant de schaakpartij op zou gaan. Ze hoefden niet zet voor zet het hele spel uit te spelen, nee, ze wisten meteen dat een van beide partijen er niet goed voor stond. Dat wisten ze op basis van hun jarenlange ervaring, waardoor ze bepaalde patronen herkenden. Niet op basis van waarneming.” Toch is niet alle intuïtie volgens Lobach terug te voeren op vakkennis en ervaring. “Er zijn voldoende voorbeelden van mensen die een voorgevoel kregen dat later bleek te kloppen. Hoe voorgevoelens ontstaan, weten we tot op de dag van vandaag niet.”

Innerlijk weten

Hettie Jansen is directeur van het Centrum voor Leven en Intuïtie in Utrecht, dat dit jaar veertig jaar bestaat. “In onze westerse wereld overheerst het denk-weten, alles wat je kunt beredeneren en uitleggen. Maar naast dat denk-weten bestaat er een andere vorm van weten: het innerlijke weten, ook wel intuïtie genoemd. Even voor de zekerheid: er is niets mis met denk-weten. Op sommige momenten is het heel handig. Maar op het gebied van levensvragen is het ontoereikend. Als je gaat nadenken over levensvragen wordt het al gauw piekeren. Je komt er niet uit. Pas als je stopt met denken, bijvoorbeeld door een boswandeling te maken, een kopje thee te zetten of te gaan sporten, valt je soms opeens iets in. Dat kan pas als je uit die denk-modus bent gestapt en in de voel- en ervaarmodus. Die laatste modus, daar bevindt zich je intuïtie.”

Kwestie van concentreren

Hoe komt het dat de een blind vaart op intuïtie en de ander niet? Jansen: “Iedereen heeft intuïtie, alleen luistert niet iedereen ernaar. Er kan van alles tussen ons en ons innerlijk weten in staan. Angst, onzekerheid, schaamte, trots, overtuigingen, verwachtingen van anderen. Al die obstakels maken dat we ons innerlijke stemmetje soms niet horen. Of we horen het wel, maar besluiten het te negeren.” Uit onderzoek blijkt bovendien dat we per dag rond de zesduizend prikkels krijgen. Daardoor kan intuïtie ondergesneeuwd raken. “In deze overprikkelde maatschappij is het lastig om je intuïtie helder te krijgen. Veel mensen hebben daar last van. Een oplossing kan zijn om je concentratie te trainen. Zo kun je leren onderscheiden wat bij jou hoort en wat van buitenaf komt. Dat helpt bepalen wat je van binnen al weet.”

Ook intuïtie is te trainen door concentratie-oefeningen, zegt Jansen. “Het gaat erom dat je je leert concentreren in het ervaren en beleven in plaats van in het denken.Als je dat doet, leer je ideeën, aannames en oordelen op te schorten. Zo ontstaat er een vrije ruimte waarin het innerlijk weten simpel en helder is.”

5x Intuïtie versterken

1. Houd een dagboek bij en schrijf daarin alle gedachten op die zomaar in je opkomen. Schrijf ook dromen op.

2. Wees gespitst op tekens en symbolen in de omgeving. Wat valt op, wat vangt je blik, is er een link met wat je bezighoudt?

3. Voed het onbewuste. Gebruik uw zintuigen, lees verhalen, luister naar muziek, schrijf, schilder, knutsel, dagdroom, fantaseer.

4. Ontspan. Stel het onbewuste een vraag en ga dan iets anders doen (wandelen, sporten, tuinieren, mediteren, muziek maken, slapen, een warm bad nemen). Kijk vervolgens welke gedachten opborrelen.

5. Durf alleen te zijn en eigen beslissingen te nemen. Je intuïtie is uw kompas. Niemand weet beter wat goed voor je is dan jezelf.

Vrouwelijke intuïtie

De Amerikaanse psychologe Judith Hall ontdekte dat vrouwen maar twee seconden nodig hebben om iemands gemoedstoestand in te schatten. Tijdens haar onderzoek kregen vrouwen een filmfragment van twee seconden te zien. In die korte tijd bleken ze in staat om te bepalen of de vrouw in het filmpje over haar toeren was vanwege een scheiding of dat ze een ander kritiek gaf. De befaamde ‘vrouwelijke intuïtie’ bestaat dus wel degelijk.

Tekst: Francine Postma. Beeld: iStock.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden