null Beeld

José Rozenbroek: “Ook vrouwen kijken naar vrouwen met een male gaze”

Bladenmaker en journalist José Rozenbroek is een nieuwsjunk. Elke week schrijft ze voor Libelle over wat haar opvalt en waar ze zich over opwindt. "Zeg eens eerlijk: zouden mannen minutieus gezichten van vrouwen uitkammen op zoek naar sporen van botox, fillers en cosmetische operaties?"

Online redactie Libelle

Van de week keek ik naar Jinek. Er zaten tot mijn vreugde een heleboel interessante vrouwen aan tafel: naast Eva Jinek zelf, prinses Laurentien, Linda de Mol, acteur/producent Carice van Houten en schrijver Esther Gerritsen. Terwijl ik naar hun verhalen luisterden observeerde ik nauwgezet hun gezichten. Ik zag de lachrimpeltjes van Laurentien, ik stelde vast dat Esther een natural beauty was, ik kreeg de indruk dat Linda was afgevallen en ik verbaasde me erover dat dat Eva en Carice nog geen enkel rimpeltje vertoonden terwijl deze vrouwen toch (check, check, google, google) respectievelijk 42 en 44 jaar oud zijn. Carice zag er sowieso enigszins anders uit dan ik me herinnerde: ander gebit, andere stand van haar mond, meer neerwaarts, wat haar een wat verongelijkte uitdrukking gaf op de momenten dat ze aan de zijlijn naar de anderen zat te luisteren. Ik realiseerde me dat het niet onwaarschijnlijk was dat al die vrouwen aan tafel naar de prikkendokter waren geweest voor een botox of een filler en dat dat dus stilletjes het nieuwe normaal bleek te zijn geworden. Nu heb ik zelf ook wel eens een prikje gehaald, dus ik heb daar geen oordeel over.

Productiemaatschappij

Ik werd me pas bewust van mijn eigen kritische blik toen Carice aan het woord kwam over de tv-serie Red Light die ze samen met beste vriendin en collega Halina Reijn heeft geproduceerd en die vanaf 19 februari te zien is op NPO3. Ze vertelde dat zij het helemaal hebben gehad om als ‘circusberen’ hun kunstjes te vertonen in films en series die gedomineerd worden door voornamelijk mannen en hun masculiene point of view. Dat ze daarom hun eigen productiemaatschappij hebben opgericht en voortaan alleen nog maar drama willen maken vanuit een vrouwelijk perspectief. Ook bij deze serie hebben ze hun best gedaan om niet met een male gaze te kijken naar de wereld van sekswerkers waarin het verhaal zich afspeelt. Toen bijvoorbeeld in een scène in een stripclub alle paaldanseressen heel petiterig en beeldschoon bleken te zijn, zorgden de producenten er eigenhandig voor dat vrouwen in alle ‘soorten en maten’ die palen gingen berijden. Want, zo zei Carice, ook in het echte leven vind je niet alleen maar vrouwen in maatje XS. Ze wierp daarbij een verontschuldigende blik op haar eigen fragiele lijfje.

Meetlat

Sinds #metoo kunnen we er niet meer omheen en zijn we er ons van bewust dat niet alleen mannen, maar ook vrouwen kijken naar vrouwen met een male gaze, met een mannelijke blik. Dat klinkt gek en tegenstrijdig, toch zal elke vrouw dit herkennen: wij zijn geneigd ons eigen lichaam en het lichaam van andere vrouwen langs een meetlat te leggen die goedbeschouwd die van de heteroseksuele man is: ben ik of ben jij mooi, jong, sexy, slank genoeg om de heren der schepping te kunnen behagen (en hem het gezonde nageslacht te geven waarop hij recht heeft)?

Schoonheidsideaal

Ik vroeg me af met welke blik ik nu naar de vrouwen bij Jinek aan tafel had gekeken. Met een male gaze? Of juist een female gaze? Want zeg eens eerlijk: zouden mannen minutieus gezichten van vrouwen uitkammen op zoek naar sporen van botox, fillers en cosmetische operaties? Zien zij het überhaupt als een vrouw een paar kilo is afgevallen? Is onze female gaze, gekneed en in de mal van dat mannelijke schoonheidsideaal gegoten, doorgeschoten? Waardoor wij vrouwen onszelf een nóg rigoureuzer en nog strengere norm opleggen dan mannen al doen? En zouden wij dan niet nóg een stap moeten zetten en niet ook de prikkendokter vaarwel moeten zeggen? Om van welke gaze dan ook te worden verlost?

Wie het weet mag het zeggen.

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Tekst: José Rozenbroek. Beeld: Tamar Ottink

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden