null Beeld

Kickboksen voor vrouwen: “Deze vijftiger won van een dertiger”

“Jij, kickboksen?” Libelle’s Elselien heeft vaak een hoop uit te leggen als ze vertelt dat ze een paar keer per week losgaat op de bokszak, maar ze kan het iedereen – en vooral vrouwen – aanraden.

“Weet je het zeker?”, grapt de trainer als hij me een paar bokshandschoenen overhandigt. Mijn gezicht spreekt vast boekdelen, want ik vraag me inderdaad af waarom ik dit ook alweer wilde. Op de blauwe mat zijn de gevorderden aan het trainen en het gaat er bepaald niet zachtzinnig aan toe. De spiegel is beslagen en er klinken oerkreten door de zaal. Ik ben het type sporten-omdat-het-moet en ren eens in de week met tegenzin een rondje door het park. Dit is toch niets voor mij? Maar dan druppelen de leden van de recreantengroep binnen: ik zie een blondine van mijn leeftijd, een veertiger met een buikje en hé, daar in de hoek staat zelfs een zestiger die zijn bandage behendig om zijn polsen wikkelt.

Veel vrouwen

Hoe ik op het idee kwam? Te veel televisie gekeken. Want of het nu om onhandelbare jongeren of obese volwassenen gaat, in elk hulpprogramma komt wel een kickbokstrainer voorbij. Mijn Instagram-tijdlijn staat vol met foto’s van vrouwen met bokshandschoenen én jaloersmakende lichamen. Zo’n lijf wil ik ook wel, dus proberen kan geen kwaad. En ik ben niet de enige, blijkt uit cijfers van het Mulier Instituut voor sportonderzoek: tussen 2014 en 2017 steeg het aantal recreatieve kickboksers tot 34 jaar van zo’n 50.000 naar ruim 65.000. Actuelere getallen ontbreken, maar volgens sportonderzoeker Agnes Elling neemt het aantal nog altijd toe, ook onder oudere leeftijdsgroepen. Opvallend: steeds meer vrouwen willen leren hoe je een goede rechtse directe of een linkerhoek maakt. Die trend is volgens Elling te danken aan het groeiende aanbod van kickbokslessen in reguliere sportscholen. “Een echte vechtsportschool is voor veel vrouwen een plek waar je niet zo snel komt, zij leren de sport nu kennen via een andere ingang.”

Heel stoer

In vechtsportschool Tabonon, waar ik mijn proefles neem, is minstens de helft van de groep vrouw en zijn de meesten ouder dan ik. Als zij het kunnen, kan ik het ook, besluit ik. Iets te optimistisch, want al tijdens de warming up – touwtje springen en schaduwboksen voor de spiegel – hangt mijn tong op mijn knieën. Mijn stoten en trappen doen de bokszak amper bewegen en de volgende dag (of beter gezegd: dagen) heb ik pijn in spieren waarvan ik niet wist dat ik ze had. Toch ga ik een week later terug met een ingevuld aanmeldformulier. Het dragen van die bokshandschoenen doet iets met me, het voelt een beetje fout en tegelijkertijd heel stoer. En hoewel ik er nog niets van bak, geven mijn trainer en medesporters me het gevoel dat ik het ooit wél zal kunnen. Ze nemen de tijd om de techniek uit te leggen en passen hun kracht aan op mijn niveau. In plaats van het rondje door het park dat ik wel kan dromen, leer ik iets nieuws en daar krijg ik energie van. Mijn moeder kijkt zorgelijk als ik over mijn nieuwe hobby vertel. “Doe je alsjeblieft voorzichtig?” Mijn vriend vindt het juist heel geestig dat hij tegenwoordig samenwoont met een kickbokser, al is hij al gauw klaar met alle combinaties die ik op hem uitprobeer. “Doe dat maar met je criminele vrienden in de sportschool”, grapt hij.

Louche sportschool

Tja, kickboksen had nogal een imagoprobleem. In 2010 noemde de burgemeester van Amsterdam, wijlen Eberhard van der Laan, kickboksgala’s nog ‘netwerkbijeenkomsten voor criminelen’. Maar in 2019 zat tout bekend Nederland op de eerste rij bij het gevecht tussen Badr Hari en Rico Verhoeven. Bijna 3,5 miljoen Nederlanders keken op tv naar de confrontatie tussen bad boy Badr, die in het verleden zijn vuisten ook buiten de ring gebruikte, en good guy Verhoeven. Wie de populariteit van het kickboksen wil verklaren, wijst dan ook naar de 118 kilo wegende wereldkampioen uit Halsteren. Waar Verhoevens voorgangers als Semmy Schilt, Lucia Rijker en Remy Bonjasky minstens zo succesvol waren in de ring, werden zij vooral geroemd in het buitenland. Bonjasky: “Ik vocht in Tokio in arena’s met zeventigduizend toeschouwers, maar Nederlanders vonden kickboksen voor leeghoofden en agressievelingen. Pas na mijn derde wereldtitel in 2009 kwam ik af en toe op de Nederlandse tv. Toen zagen mensen dat ik een vriendelijke jongen was, zonder strafblad.” Net als Bonjasky staat Verhoeven bekend als ideale schoonzoon. Hij is een BN’er geworden, eentje die zich zonder gêne laat interviewen door een damesblad en sportles geeft op de Huishoudbeurs.

Bonjasky, die zelf twee vechtsportscholen runt, zag de sport de afgelopen tien jaar veranderen. “Vroeger werd je bij de eerste training al in elkaar geslagen. Sportschoolhouders verdienden hun geld met wedstrijdvechters – vrouwen waren er amper. Nu zien ondernemers dat je je brood kunt verdienen met recreatieve sporters.” Volgens onderzoeker Elling is er een tweedeling ontstaan. “Je hebt nog altijd de louche sportscholen waar niet veilig wordt getraind, maar aan de andere kant zijn er nu de clubs die het kickboksen zien als een work-out. Dat trekt een publiek dat niet de ring in wil voor een gevecht, maar gewoon wil trainen voor een gezond en fit lijf.”

Brede schouders

Fitter worden is ook mijn doel en daarom vind ik de zaktrainingen en padslessen (pads zijn stootkussens die je trainingsmaatje vasthoudt) het leukst. Ik kan me op volle kracht uitleven en aan het einde van de les ben ik doodop. En het werkt, want na een paar maanden zit mijn broek losser en mijn vel strakker. En vergis ik me, of zijn mijn schouders breder geworden? Niet zo gek, want met een uur kickboksen verbrand je gemiddeld 550 calorieën. Je gebruikt bij het trappen en stoten niet alleen je armen en benen, maar het hele lichaam. Het is een fullbody workout waarbij je de conditie, spierkracht, balans en reflexen traint. Ook mijn boksmaatje Judith Heinen (45) zag haar lijf veranderen sinds ze overstapte van duurlopen naar kickboksen: “Mijn armen zijn veel sterker geworden en ik heb nu zelfs buikspieren.”

Naarmate ik meer train, begin ik de logica achter het spelletje beter te begrijpen. Want in de ring lijkt het misschien alsof er in het wilde weg wordt geslagen, er zit een plan achter. Wie bijvoorbeeld meermaals wordt geraakt op het lijf, zal de handen laten zakken waardoor het hoofd onbeschermd is. Hoog- en laagwerken, noemt mijn trainer dat. Het klinkt allemaal zo simpel, maar als ik ga sparren – vechten in trainingsvorm met je maatje – ontdek ik hoe moeilijk het is om het overzicht te bewaren. Ik weet dat ik in een training nooit hard geraakt zal worden, toch heb ik de eerste keren de neiging om weg te rennen. Judith herkent mijn onzekerheid. “Ik wilde na mijn veertigste een nieuwe sport proberen, maar vond het de eerste maanden ook spannend. Je staat toch tegenover iemand die het al wél kan en jij kunt nog niets. Maar na elke training vroeg ik me af wat ik beter had kunnen doen, dat hielp.”

Donker steegje

‘Dan zul jij je vast wel redden als je een engerd tegenkomt in een donker steegje’, krijg ik vaak te horen als ik vertel dat ik kickboks. Ik voel me inderdaad zelfverzekerder op straat, maar of de trainingen echt zullen helpen in zo’n situatie weet ik volgens sportpsycholoog Jan Sleijfer pas als die zich voordoet. “Je kunt van tevoren bedenken hoe je wilt reageren, maar het primitieve systeem in de hersenen is in het heetst van de strijd heel sterk. Zoals bokser Mike Tyson zei: ‘Iedereen heeft een plan, tot ze in hun gezicht geslagen worden’.”

Volgens Hanieh Kamran, de eigenares van mijn sportschool, kan kickboksen helpen om überhaupt niet in bedreigende situaties terecht te komen. Ze was zeventien jaar geleden de eerste vrouw in Nederland die haar eigen vechtsportschool begon toen het groepje vrouwen dat ze trainde alsmaar groter werd. “Ik hoor van vrouwelijke leden dat ze door de lessen met meer zelfvertrouwen voor de klas staan of zich anders opstellen binnen hun relatie. Op de mat leer je stevig te staan en niet alles te pikken, die kracht staal je uit.” Judith kan zich daar wel iets bij voorstellen. “In mijn winkel kwam een verwarde man binnen die absoluut niet van plan was te betalen. Ik heb hem toen netjes de deur uit gewerkt, maar in mijn hoofd hoorde ik de tips van mijn trainer. Als ik niet zou kickboksen had ik in zo’n situatie misschien anders gereageerd.”

Je grenzen bewaken, dat is waar het volgens sportpsycholoog Sleijfer in de ring letterlijk om draait. “Jij bepaalt wanneer je die ander in jouw ruimte laat komen en je kwetsbaar opstelt. Wie veel afstand neemt, wordt niet geraakt – maar zal zelf ook niemand raken. Mensen zijn vaak bang voor pijn, maar door te kickboksen leer je dat je sterker bent dan je misschien dacht. Daardoor durf je ook mentaal je grenzen te verleggen.”

Hoofd leeg

Ook prettig: de spanning die je opbouwt tijdens de dag of week, raak je kwijt door te trainen. “Stel, je krijgt een boze mail van je baas over een opdracht die niet af is. Dat levert chronische stress op die blijft sluimeren in je brein. Je hartslag en bloeddruk gaan omhoog en je krijgt hoofdpijn of soms zelfs ergere klachten”, vertelt Sleijfer. “Bij een potje sparren ontstaat acute stress. Je evolutionaire systeem wordt geactiveerd: er dreigt fysiek gevaar waarvoor je kunt vluchten of waartegen je kunt vechten. Door dat mechanisme te activeren ben je na een training niet alleen fysiek uitgeput, maar is ook je brein gereset en je stress verdwenen.”

Het is nu drie jaar geleden dat ik voor het eerst met mijn blote voeten op de mat stapte en ik kan me een leven zonder kickboksen niet meer voorstellen. Ik ben tien kilo lichter, sterker én zelfverzekerder. En toen mijn vader afgelopen voorjaar tijdens de lockdown plotseling overleed, ontdekte ik ook hoe helend het mentaal kan zijn om verdriet en zorgen letterlijk van je af te slaan. Trek die bokshandschoenen eens aan en probeer het ook. En beoordeel daarna zelf of het een sport is voor leeghoofden, of dat je er gewoon een lekker leeg hoofd van krijgt.

null Beeld

“Kickboksen heeft me fysiek én verbaal sterker gemaakt”

Mala Mungar (56) kickbokst al 13 jaar bijna elke dag. Zelfs toen ze chemokuren kreeg, trainde ze door.

“Als ik mijn bokshandschoenen draag, ben ik even geen patiënt. In de sportschool bestaat mijn medische dossier niet. Natuurlijk zijn de trainers op de hoogte van mijn situatie, maar ze weten dat ik het fijn vind om het er niet over te hebben. Tijdens het boksen denk ik even aan helemaal niets, het is mijn moment. Ik ben altijd sportief geweest, vroeger deed ik aan hardlopen en fitness. Toen er in mijn sportschool kickboksen werd aangeboden, besloot ik dat een keer te proberen. Ik vond het geweldig, maar erg professioneel waren de lessen niet. Samen met mijn dochter ben ik toen naar een vechtsportschool gegaan. Ik ben in die jaren bij verschillende clubs geweest, maar voelde me nooit écht thuis; we waren altijd de enige vrouwen tussen die grote, macho mannen die vooral druk waren met het showen van hun spieren. Twee jaar geleden stapte ik over naar de sportschool van oud-kickbokser Remy Bonjasky, daar werken én trainen heel veel vrouwen. Sterker nog, er staan vaak meer dames dan heren op de mat. In plaats van alleen hard rammen op een bokszak is er veel aandacht voor conditie en techniek.

Ik was negenentwintig toen ik borstkanker kreeg. Hoewel de artsen destijds dachten dat ik nog een half jaar te leven had, ben ik er nog steeds; wel kwam de kanker twee keer terug. De laatste keer – ruim een jaar geleden – ontdekte ik een knobbel in mijn andere borst. Maar terwijl ik tijdens eerdere kuren ziek onder een dekentje lag, ben ik nu elke dag gaan trainen en ik voelde me hartstikke fit. Nou, dat had mijn oncoloog nog nooit gehoord! Inmiddels ben ik schoon en is de kans dat ik kanker krijg net zo groot als voor ieder ander. Kickboksen heeft me niet alleen fysiek, maar ook verbaal sterker gemaakt. Als vroeger iemand zijn stem verhief, begon ik heel zachtjes te praten: ik was verlegen, kroop weg, durfde de ander niet aan te kijken. Nu sta ik iedereen met opgeheven hoofd te woord. Ik verstop me niet meer. Dat gun ik alle vrouwen.”

null Beeld

“Deze vijftiger heeft gewonnen van een dertiger!”

Karin Meijer-Onderberg (52) stapte op haar 50e in de ring voor haar eerste officiële gevecht.

“De muziek, het joelende publiek, de harde stoot die ik meteen vol in mijn gezicht krijg, de combinaties die ik maak, de bloedlip van mijn tegenstander… Als ik naar de video van mijn wedstrijd kijk, voel ik weer die spanning én blijdschap. Toen mijn dochter een aantal jaar geleden vertelde dat ze wilde kickboksen, stond ik niet te springen. Als meisje van dertien had ik zelf getraind en ik vond het geweldig, maar toch stopte ik na anderhalf jaar. Er waren geen andere meisjes of vrouwen en de jongens – echte haantjes – wilden vooral laten zien hoe sterk ze waren; veel te gevaarlijk.

Maar toen ik mee ging kijken, ontdekte ik dat de sport is veranderd: er liepen allerlei verschillende mensen rond en je kunt veilig trainen op je eigen niveau. Ik vertelde de eigenares dat ik als kind ook gekickbokst had, maar nu toch echt te oud was. ‘Hoezo’, riep ze. ‘Iedereen kan meedoen!’ Al na de eerste les was ik verkocht en al snel trainde ik een paar keer per week. Ik werd sterker, strakker en viel in een half jaar tijd acht kilo af. Door te ontdekken dat ik dit fysiek aankan, kwam er ook een mentale kracht in me naar boven. Ik sta nu steviger in mijn schoenen en kan beter relativeren. Na een paar oefenwedstrijden begon het te kriebelen. Zou het kunnen, een échte wedstrijd op mijn leeftijd? De voorbereiding was ontzettend zwaar; ik nam veel vrij van mijn werk en trainde in de zomer zes weken lang twee keer per dag, rustte veel en lette op mijn eten. Zelfs tijdens onze vakantie in Frankrijk stond ik elke ochtend om zeven uur in de sportschool. Als ik nu zou verliezen, redeneerde ik, dan had ik er in elk geval alles aan gedaan.

Het was mijn eerste en laatste wedstrijd, want zo’n trainingsschema is niet te combineren met een gezin, baan en het huishouden. Daarbij is het risico op letsel groot, want je kunt knock-out gaan. Dat is gelukkig niet gebeurd, want deze vijftiger heeft gewonnen van een dertiger! Zo zie je maar, als je iets écht wil, kan het.”

WIN: Een personal trainer

Alleen of samen met een vriendin leren kickboksen? Libelle mag 3 privétrainingen bij Tabonon (Zwolle en Raalte) verloten onder lezeressen. Klik hier om kans te maken.

Tekst: Elselien van Dieren. Fotografie: Petronellanitta. Styling: Liselotte Admiraal. Visagie: Astrid Timmer. Met dank aan: tabonon.nl, bonjaskyacademy.nl, nlsportpsycholoog.nl, mulierinstituut.nl.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden