Interview

Leyla (28) staat doodsangsten uit om haar vader, moeder en zusjes: “De Taliban dreigden ze te vermoorden”

Photo Taken In Brisbane, Australia Beeld Getty Images/EyeEm
Photo Taken In Brisbane, AustraliaBeeld Getty Images/EyeEm

Beelden van angstige mensen die proberen Afghanistan uit te komen, circuleren in de media. Ook de familie van Leyla Sammari (28) zit vast in Afghanistan. Terwijl Leyla vreest voor het leven van haar vader (60), moeder (49) en zusjes (12 en 10), doet ze er alles aan om haar familie terug in Nederland te krijgen. De eerste vluchtpoging is mislukt.

“‘Haal me hier weg. Haal me hier weg’, dat is het enige wat mijn vader nog aan de telefoon kan zeggen. Gisteren ging mijn familie voor hun eerste vluchtpoging naar het vliegveld van Kabul, maar dat hebben ze nooit bereikt. Niet veel later ontving ik een video waarop te zien is hoe de Taliban ze tegenhouden. Ik hoorde schoten, geschreeuw. Er werd gedreigd dat mijn familie zou sterven als ze een stap verder zetten. Ik leef in doodsangst dat er iets met ze gebeurt.

Huwelijk

Mijn hele familie zit in Afghanistan. Mijn vader en moeder en mijn zusjes van 10 en 12 jaar. Maar ook mijn broers, schoonzussen, nichten en neefjes. Ze zijn daar vanwege de trouwerij van mijn jongere broertje. Twee weken geleden vertrok mijn familie, zonder mij. Ik bleef in Nederland achter vanwege werk en zou de trouwerij missen. Uiteindelijk is het huwelijk niet doorgegaan, omdat de Taliban het dorp waar de trouwerij zou plaatsvinden, had ingenomen.

‘In één klap besefte ik hoe erg de situatie was: mijn familie kón niet weg’

Voor vertrek was de situatie in Afghanistan al onrustig, maar niet heel dreigend. De Taliban kwam op, maar had absoluut het land nog niet in hun macht. Daarbij gaven de Taliban-strijders aan dat hun aanwezigheid anders was dan twintig jaar geleden. Ze zouden in vrede komen, deze keer. Mijn familie dacht dus nog veilig naar de trouwerij te kunnen.

Eén grote leugen

Die vrede is één grote leugen gebleken. Kort nadat mijn familie aankwam in Afghanistan ontvlamde de situatie. Stad na stad werd ingenomen. De inname van Kabul gebeurde zelfs zo snel dat mijn familie geen vliegtickets meer kon kopen. Ze zaten vast. Dat was heel beangstigend voor mijn ouders. Zij zijn opgegroeid in Afghanistan en in de vorige oorlog naar Nederland gevlucht. Ik was toen zelf pas een kind en weet daar niet veel meer van. Voor mijn ouders is het wel heel heftig geweest. Ze hebben alles meegemaakt: bommen, geweld. Mijn vader zei dat vroeger wel eens tegen ons, als we ons aanstelden. ‘Loop maar eens door de straten van Kabul’, zei hij dan. ‘Als je afgehakte hoofden en benen ziet liggen, piep je wel anders.’

Dat de situatie in Afghanistan nu zo is geëscaleerd is dan ook vreselijk voor ze. Maar ook voor mij. Ik ben bang dat ze iets overkomt, maar kan amper contact met ze krijgen. De telefoon- en internetverbinding is slecht. Ik bel regelmatig naar de telefoon van mijn neef, maar hoor soms helemaal niets. Mijn families beltegoed raakt op, maar nieuw beltegoed of een nieuwe simkaart kopen is niet mogelijk. Je kunt amper over straat en banken en winkels zijn dicht.

Hoop

Heel soms lukt het om ze te spreken. Zo sprak ik afgelopen week mijn zusje van 10 jaar. ‘Ik ben bang’, zei ze alleen maar. ‘Haal je ons hier weg?’. Daar doe ik mijn best voor. Ik heb op Facebook wanhopige oproepen uitgezet, gebeld met de ambassade en gemaild met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Heel even leek het erop dat mijn familie terug zou komen, toen ik mail terug kreeg van Buitenlandse Zaken: mijn familieleden moesten vrijdagochtend naar het vliegveld komen en iets oranjes meenemen. Ze zouden daar een groep kunnen vormen met andere Nederlanders en opgehaald worden door een evacuatievliegtuig. Na een vreselijke week had ik hoop dat ze thuis zouden komen.

‘Mijn vader klonk zo vreemd, zijn stem leek kapot’

Tot ik vrijdagochtend de video kreeg waarop te zien was hoe mijn familie tegengehouden werd door de Taliban. Dat was verschrikkelijk. In één klap besefte ik hoe erg de situatie was: mijn familie kón niet weg. De Taliban liet ze niet verder en dreigden ze te vermoorden als ze het toch zouden doen. Geweren, dreiging: dit waren dingen die ik alleen kende uit films. En nu stond mijn familie er oog in oog mee.

Enge beelden

Daar stonden ze dan, met oranje spullen, Nederlandse paspoorten en kleine kinderen. Ze wilden gewoon naar huis. Ik begrijp niet dat de Taliban dat niet toestaat en dan ook nog begint te schieten. Er waren kinderen bij van 10 jaar, van 2 jaar en zelfs mijn nichtje van 10 maanden! Ik hoorde hoe de kinderen begonnen te krijsen, en dat beangstigt me. Je hoort de vreselijkste verhalen over wat de Taliban doet. Wat als een van hen geïrriteerd raakt door het gehuil en een kogel afvuurt op mijn nichtje? Of wat als mijn vader besluit om te draaien, maar iets te onverwachts beweegt. Schieten ze hem dan dood? Die beelden malen maar door mijn hoofd.

Mijn familie is vrijdagochtend niet eens dichtbij het vliegveld geweest. Na zes uur wachten hebben ze rechtsomkeert gemaakt naar de kennissen in Kabul waar ze verblijven. Ik sprak ze kort aan de telefoon. Mijn vader klonk zo vreemd, zijn stem leek kapot. Het gaat dan ook slecht met zijn gezondheid. Hij is ziek, gebruikt medicatie en kan echt niet langer in Afghanistan blijven. Dat wil ik ook helemaal niet. Ik wil dat ze gezond thuiskomen, net als mijn zusjes. Want als ik hoor dat de Taliban gezinnen plunderen en jonge meisjes meeneemt, vrees ik ook voor hun leven.

Andere Nederlanders

Sinds vrijdagochtend probeer ik dan ook nog steeds mijn familie terug in Nederland te krijgen. Het advies van Buitenlandse Zaken is nu dat mijn familie een groep vormt met andere westerse mensen en als groep naar het vliegveld terugkeert. Op zondag, dan zou het rustiger moeten zijn. Ik heb via via een WhatsApp-groep gevonden met familieleden van Nederlanders die nu ook in Afghanistan zijn. We doen ons best om iedereen samen te krijgen zodat ze als groep de Taliban kunnen confronteren, maar het is moeilijk. We kunnen amper verbinding krijgen met onze familie in Afghanistan, en daarbij zitten sommige mensen honderden kilometers uit elkaar. Hoe gaan ze elkaar daar vinden?

‘De Taliban begonnen te schieten waar de kinderen bij waren, zelfs mijn nichtje van 10 maanden!’

Nieuwe vluchtpoging

Zondag gaat mijn familie in ieder geval weer proberen om naar het vliegveld te komen. Dat idee maakt me heel bang. Weer razen dan die beelden door mijn hoofd van de Taliban die op mijn familie schieten. Totdat ze dan ook veilig in het vliegtuig naar Nederland zitten, zal ik niet rusten. Ik doe geen oog dicht en leef met de klok van Afghanistan. Als iedereen daar opstaat om half 7 ’s ochtends, is het hier half 4 ’s nachts en ga ik ook mijn bed uit. In de hoop dat ik iets voor ze kan betekenen. Ik ben dan ook blij dat ik niet met ze meekon op deze reis. Ik was dan misschien wel bij ze geweest, maar had niets kunnen doen. Nu kan ik in ieder geval nog proberen om via de Nederlandse overheid iets te regelen om ze veilig thuis te krijgen. Want de situatie daar is levensgevaarlijk. Van vrede is echt geen sprake.”

*De naam van Leyla is om veiligheidsredenen gefingeerd. De echte naam van de geïnterviewde is bekend bij de redactie.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden