null Beeld

Libelle Legt Uit: waarom heet een soap een soap?

Héérlijk na een dag hard werken: op de bank ploffen en je verliezen in de dramatische levens van je favoriete soapkarakters. Maar waarom wordt het eigenlijk een soap genoemd? Daar zit een bijzondere geschiedenis achter. Tv-deskundige Bert van der Veer legt uit.

Elselien van Dieren

De soapserie dankt zijn naam aan de bedenker ervan, de Amerikaanse zeepgigant Procter & Gamble. Dit bedrijf is bekend van A-merken als Max Factor, Oral-B en Gillette en had begin jaren ’20 al heel originele ideeën over reclame maken. “Ze sponsorden een baseballwedstrijd in Amerika. Dat was toentertijd heel ongebruikelijk”, vertelt Van der Veer, die de regie deed voor populaire programma’s als de Soundmixshow en de Supriseshow en aan de wieg stond van Goede tijden, slechte tijden.

Ivory Soap

In 1923 kwam Procter & Gamble met een soap in stripvorm in een zondagskrant. Een verhaal dat draaide om de familie Jollyco. Vader, moeder, Sally (16), Bobby (10) en baby Teewee. En ‘toevallig’ gebruikte het gezin de Ivory Soap van Procter & Gamble en hadden ze vaak ruzie met de snobistische mevrouw Percival, die gekleurde en geparfumeerde zeep van een ander merk gebruikte. Tien jaar na de eerste verschijning van de strip werd de overstap naar de radio gemaakt. Een luistersoap die vijf keer per week werd uitgezonden en een kwartier duurde. Van der Veer: “In tegenstelling tot het beeldverhaal in de krant draaide het verhaal helemaal niet op de zeep, maar werden er zeepreclames voor en na de soap uitgezonden.”

As the world turns

Toen de televisie in de jaren '50 steeds meer huiskamer veroverde, stapte Procter & Gamble over naar de televisie. “The first 100 years, hun eerst soap, flopte al na een maand”, vertelt Van der Veer. “Maar ze zetten door en medio jaren '50 liepen er maar liefst dertien soaps die allemaal door hen geproduceerd waren. Het meest succesvol was As the world turns, de langst lopende soapserie in de Amerkaanse geschiedenis (de serie begon in '56 en de laatste aflevering was in september 2010, red.).”

Voor de kinderen thuiskomen

De Amerikaanse soaps waren en zijn bedoeld voor vrouwen die, voor de man en kinderen thuiskomen, even een momentje voor zichzelf hebben. Ze worden dus enkel in de namiddag uitgezonden. In Nederland werd juist afgekeken van het Australische model, waar soaps in de (voor)avond op tv zijn en meer maatschappelijke onderwerpen aan bod kwamen. Joop van den Ende haalde de soap in 1990 naar Nederland met Goede tijden, slechte tijden, de enige soapserie die het op tv heeft overleefd. Waarom? “Omdat mensen het toch moeilijk vinden om twee verhalen naast elkaar te volgen.”

Wegdromen

En wat maakt een soap nou een goede soap? Van der Veer: “Het moet een verhaal zijn waarin je kunt wegdromen. Een andere wereld waarin iedereen er goed uit ziet en de huizen mooi zijn ingericht. Een wereld waarin overspel en verraad gepleegd wordt, maar waarin dat ook genadeloos wordt afgestraft.”

LEES OOK:

VIDEO: Vanaf 9 januari is iedere werkdag om half acht ’s ochtends op Libelle TV de eerste dagelijkse ontbijtsoap te zien: Over Eva. Een spannende serie vol drama, humor en intriges met in de hoofdrol Elle van Rijn als Eva. Download de app (App Store of Google Play), bekijk de eerste aflevering van Over Eva en maak kans op een Smart TV.

Beeld: iStock

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden