null Beeld

Liedewij (51) maakte een bosbrand mee: “Aan de horizon verscheen een rode gloed. Het vuur kwam eraan”

Liedewij Schieving (51) en haar vriendin Jolein (42) hebben een camping en een Bed & Breakfast in Portugal. Een grote bosbrand in juni vorig jaar verwoestte een groot deel van hun terrein en erger: vrienden en bekenden kwamen om. Toch willen ze er niet weg.

Online redactie Libelle

“Het was vier uur ’s nachts en onze gasten sliepen. Ik hield de wacht. Eerder die avond hadden we gehoord dat er bosbranden waren. Toch was ik rustig. Bosbranden komen zo vaak voor in Portugal. Ook in de streek waar wij wonen. Bovendien stond de wind de andere kant op. Tegen de gasten had ik gezegd dat ze rustig naar bed konden gaan en dat ik wakker zou blijven. Op internet volgde ik hoe het vuur om zich heen greep. Ondanks de hitte liepen de rillingen over mijn lijf. Ik las dat mensen die in de auto probeerden te vluchten, waren ingesloten door de vlammen. Rustig blijven, dacht ik. Het komt goed. Totdat ik een raar, bulderend geluid hoorde. Het was al heel warm, maar de temperatuur liep nog verder op. Ik liep naar buiten en zag aan de horizon een rode gloed. Het vuur kwam eraan. We moesten gaan, nú!”

Het paradijs

“Bijna tien jaar geleden openden Jolein en ik Quinta da Fonte, een bed & breakfast met drie kamers, een gastenhuis, drie caravans, een stel huurtenten en nog wat plekken om vrij te kamperen. Voordat we hier kwamen, bekeken we dertig andere terreinen, maar deze quinta was het paradijs. Een vallei met mooie natuur en veel ruimte, precies wat we zochten! We kwamen uit Amsterdam en wilden graag rust en ruimte. We hadden natuurlijk ook naar Friesland kunnen gaan, maar het werd Portugal vanwege het klimaat, de ontzettend aardige mensen en omdat het betaalbaar was. Ik heb altijd veel gereisd, op allerlei plekken gewerkt, net als Jolein. Het past bij ons om het avontuur aan te gaan op een totaal onbekende plek."

"Die afschuwelijke nacht in juni was Jolein er niet. Ze assisteerde bij een cursus in een nabijgelegen plaats. Nee, ik was niet overstuur dat ik alleen was. Dat kwam pas toen het grootste gevaar geweken was. In eerste instantie maakte ik Jan wakker, een Nederlander die met zijn camper op onze camping stond. Samen keken we naar de gloed die we boven de bergen zagen. Hij was het met me eens, we moesten direct vertrekken. Hij maakte de vier gasten in de B&B wakker en zette de honden in de auto. De brandweer bleef volhouden dat we niet van het vuur weg moesten rijden, maar juist naar het dorp in de richting waar het vandaan kwam. Ik heb ze wel drie keer gevraagd of ze het zeker wisten en toen, ja, toen gingen we in een colonne van drie auto’s op pad."

"De weg van onze quinta naar het dorp waar we volgens de brandweer naartoe moesten, kronkelt. Ik reed voorop en kon niet zien wat er achter de bochten lag. Totdat er opeens een enorme zee van vuur opdoemde. Een stuk verderop zagen we brandende eucalyptusbomen, met vlammen van wel twintig meter hoog die alles verwoestten wat ze te pakken konden krijgen. ‘Terúg!’, gilde ik. De weg was smal, wat keren onmogelijk maakte. Door de dikke rook moesten we achteruit rijden, met aan de linkerkant een ravijn. Het was heel spannend. Ik was inmiddels niet echt rustig meer.”

Schuilkerk

“Toen we eindelijk konden keren, reden we de andere kant op, naar een dorp waar iedereen lag te slapen. Ik maakte mensen wakker en de brandweer adviseerde ons om in de betonnen kerk te wachten. Met water en natte dekens om de kieren te dichten, zouden we daar veilig zijn. Op het pleintje voor de kerk zagen we hoe het vuur langzaam steeds dichterbij kwam. Ver genoeg om nog niet bedreigend voor ons te zijn, maar dichtbij onze quinta.

Jan vroeg of ik het goed vond of hij op de weg ging kijken hoe het ging. Heel gek, iedereen zag mij opeens als een leider. Ook de mensen uit het dorp. Ik denk dat ik er nogal daadkrachtig uitzag. Niet dat ik me zo voelde, ik stond te trillen op mijn benen. De brandweer had onze andere gasten inmiddels geëvacueerd. Jan wilde niet weg. Hij wilde iets doen. Toen hij na een half uurtje terugkwam, zei hij dat het vuur onze camping nog niet had bereikt. De wind was weer gedraaid. We konden nog iets doen! We stapten samen in de auto en reden terug. We lieten de auto op de weg staan met de neus de goede kant op, zodat we elk moment konden vluchten. Het vuur was er nog niet, maar er vielen vonken en brandende takken uit de lucht. We maakten de grond rondom het huis nat, zetten emmers neer vol natte doeken, zodat we een beginnend vuurtje meteen konden stoppen. Zo zwoegden we een paar uur hard door, totdat Jolein er opeens was. Ik was ontzettend blij om haar te zien, maar gek genoeg begroetten we elkaar heel normaal; ‘Hee hoi, fijn dat je er bent.’ Alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Het was net of we een rol speelden in een rampenfilm. Het was heel erg onwerkelijk.”

Geen houden aan

“Ik besloot naar de brandweer te rijden en ze te vragen om naar ons huis te komen. Achter de balie zaten drie jonge meisjes die eruitzagen alsof ze net een cursus nagellakken hadden afgerond. Ze keken me aan alsof ik gek was geworden. Nu zag ik er ook bizar uit, roetzwart en mijn haar stond alle kanten op. ‘Bel iemand!’, riep ik. Maar ze deden niets. Achteraf bleek ook dat er veel te weinig professionele leiding bij de brandweer was en dat er bovendien slecht werd gecommuniceerd. Al die jongens en meisjes van de vrijwillige brandweer wisten ook niet wat ze moesten. De communicatieapparatuur van de brandweer en overige hulpdiensten was al vroeg tijdens de brand opgehouden te functioneren. Leidingen waren gesmolten en telefoonpalen omgevallen. Terug bij ons huis bleek dat er geen houden meer aan was. We moesten gaan, het vuur kwam te dichtbij. We zetten het hek open van de geiten, wat een rotmoment was. Die arme beesten, maar we konden ze niet meenemen. Terwijl ik wegreed, keek ik steeds in de achteruitkijkspiegel en zag die enorm rode gloed. Ik moest ontzettend huilen. Ik reed weg van onze droom, ons leven en wist niet of we ooit konden terugkeren.”

Het ergste

“Het ergste was niet de 85% van ons terrein dat afbrandde, ook niet de drie caravans waarvan niets meer over was dan verwrongen staal of de tenten die onherstelbaar beschadigd waren. Het ergste waren de doden. Zoals het vijfjarige zoontje van een vriendin. Of Sarah, mijn yogalerares en onze lieve vriendin. Al onze buren, iedereen in het dorp, kent wel iemand die is overleden. Er vielen 64 doden en 204 gewonden. Wij hebben geluk gehad dat we nog leven, onze huizen en de B&B zijn gespaard gebleven. De geiten overleefden het. Zij waren heel slim op een stukje zand gaan staan waar het vuur niet kon komen.

We hadden geluk met ál die mensen die ons geld schonken en crowdfundingacties startten, zodat we ons bedrijf opnieuw konden opbouwen. Want dat wisten we zeker, we zouden blijven. Ondanks de regering die zijn ogen sluit voor het feit dat er zo veel lichtontvlambare eucalyptusbomen worden geplant, omdat ze geld opbrengen voor de papierindustrie. Ondanks de fouten die door de overheid werden gemaakt door mensen de verkeerde kant op te sturen, waardoor ze omkwamen. Wij blijven vanwege de mensen die er nog zijn en zo veel om ons geven. Zij zorgen ervoor dat wij ons hier thuisvoelen.”

Zwart werd weer groen

“Toen er in oktober nieuwe bosbranden waren in Portugal, kon ik niet meer stoppen met huilen. Alles kwam weer terug. Ik heb EMDR-therapie gevolgd en dat heeft geholpen. Sindsdien kan ik er weer met droge ogen over praten. Ik geniet weer van het geluk dat wij hier ervaren. Van de bijzondere bloemen die opeens opkomen, omdat die zaden kennelijk in de grond zaten. Het is mooi om te zien hoe de natuur zich herstelt. Het zwart heeft grotendeels plaatsgemaakt voor groen. Wij hebben inmiddels nieuwe tenten, een caravan en een tiny house. Dankzij een toelage van de overheid hebben we een prachtige, professionele keuken kunnen bouwen. Dat is het mazzeltje dat we aan dit drama hebben overgehouden. Ik ga deze zomer doen wat ik het liefste doe; voor mensen koken, ze in de watten leggen en genieten. Misschien wel meer dan ooit.”

Meer weten over Liedewij en Jolein? Kijk op quintadafonte.nl.

Wist je dat je Libelle.nl ook gewoon kunt blijven volgen vanaf je vakantieadres? Als je binnen de EU op vakantie gaat, valt dataroaming (meestal) onder je bundel. Zo hoef je ons niet te missen vanaf de camping of je strandbedje.

Interview: Deborah Ligtenberg. Fotografie: Petronellanitta

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden