Dit is mijn leven

Monique (57): “Ik heb onvoldoende oog gehad voor het racisme waarmee mijn kinderen te maken hebben”

Black Lives Matter opende het gesprek Beeld Getty Images
Black Lives Matter opende het gesprekBeeld Getty Images

Pas toen Black Lives Matter een wereldwijde term werd, ging Monique met haar drie volwassen kinderen in gesprek over racisme. “Ik zie mijn eigen kinderen niet als ‘black’. Ik heb spijt dat ik niet vaker voor ze ben opgestaan.”

“Ik leerde mijn man kennen in 1983, ik was toen negentien. We werden verliefd en ik vertelde mijn ouders dolgelukkig over mijn nieuwe vriend. Toen mijn moeder hoorde dat hij uit Ghana kwam, verschenen meteen de donderwolken in haar gezicht. Hij werd afgeschreven en kreeg geen kans meer bij mijn ouders. Dat ze zo reageerden had ik nooit verwacht. Eén keer werd hij bij hen thuis ‘ontboden’. Daar kreeg hij zo’n emmer shit over zich heen, het was verschrikkelijk. Ik schaamde me helemaal kapot en had mijn ouders nog nooit zo gezien. Nu, al die jaren later, denk ik niet dat het alleen racisme was. Ze wilden het beste voor mij en waren bang dat ik het in de toekomst moeilijk zou krijgen. Het was discriminatie met een stukje bezorgdheid. Als ik met een witte meneer was thuisgekomen, was het natuurlijk een heel ander verhaal geweest, dat is duidelijk.”

Bang voor gezichtsverlies

“Het was mijn eerste ervaring met racisme. De tweede volgde kort daarna, toen mijn vader overleed. Mijn vriend mocht van mijn moeder niet mee in de rouwauto. Dat werd ter plekke even meegedeeld; hij moest op de stoep blijven staan. Zo erg, ik zie hem nog staan in z’n eentje. Het was pure schaamte; mijn moeder schaamde zich voor de donkere vriend van haar dochter. Ze was bang voor gezichtsverlies en te veel bezig met wat de buitenwereld ervan vond. Uiteindelijk dreven die reacties me juist meer in zijn armen. Ik raakte m’n veilige basis kwijt en vond bij hem een nieuwe.”

Van Amsterdam-Zuidoost naar het Gooi

“Helaas zijn we niet meer samen. Ons huwelijk heeft veertien jaar geduurd. De tegenwerkingen en discriminatie die hij ervoer in Nederland, leidden ertoe dat hij heimwee kreeg en terugkeerde naar Ghana. Dat betekende het einde van ons huwelijk, al is het contact gelukkig goed. We hebben samen drie kinderen, twee dochters (30 en 29) en een zoon van 24. Als jong gezin woonden we in Amsterdam-Zuidoost. Omdat daar veel verschillende nationaliteiten wonen, vielen we niet zo op. Toen we verhuisden naar het Gooi werd het een ander verhaal.”

Monique met haar kinderen toen ze nog klein waren Beeld Privébeeld
Monique met haar kinderen toen ze nog klein warenBeeld Privébeeld

Schokkende reacties

“Daar viel ik als blanke, hoogblonde moeder met drie gekleurde kindjes wel op. Dat was voor mij echt een nieuwe ervaring. Ik voelde me vaak bekeken en zelfs veracht. De non-verbale blikken, alsof we met pek besmeurd waren, heftige reacties of uitspraken. Ik maakte zelfs een keer mee dat ik stopte om de weg te vragen. De in eerste instantie aardige en behulpzame meneer zag mijn twee dochters op de achterbank zitten en riep met een vies gezicht: ‘vuile negerhoer’. Het gevoel dat overheerst als zoiets gebeurt, is vooral schrik. Je schrikt zo omdat je zelf niet zo in elkaar zit en echt geschokt bent dat mensen op zo’n directe en verachtelijke manier zulke dingen zeggen.”

Racistische grapjes

“Racisme was iets van de buitenwereld, binnen ons gezin was het nooit een ding en er werd bijna niet over gepraat. Pas sinds een jaar is het wel een thema in onze gesprekken. De dood van George Floyd en de daaruit vloeiende Black Lives Matter-beweging heeft dat opengegooid. Pas toen deelden mijn kinderen met mij hoe het voor hen is om bijna dagelijks te maken te hebben met racisme. Ik moet met schaamte bekennen dat ik ze er nooit naar heb gevraagd en er niet genoeg aandacht voor had. Ik had bijvoorbeeld voor ze moeten opstaan als er in mijn familie racistische grapjes werden gemaakt en niet moeten denken: ‘ik ga die discussie niet eens aan’.”

Pijnlijk besef

“Dat mijn kinderen hun gevoel en ervaringen niet met me deelden, komt denk ik omdat ik het nooit hélemaal kan begrijpen. Puur om het simpele feit dat zij gekleurd zijn en ik niet. Dat is als moeder een pijnlijk besef. Ik vind het een vreemde gedachte dat ze met dat belangrijke stuk in hun leven nooit werkelijk bij mij terecht kunnen. Natuurlijk steun ik ze, luister ik naar ze en kan troost geven, maar echt voor honderd procent invoelen wat zij meemaken kan ik niet. En dat is moeilijk als het gaat om de grootste schatten in je bestaan.”

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden