Nederland vol lof over toespraak van Roxane van Iperen tijdens Dodenherdenking Beeld BrunoPress
Nederland vol lof over toespraak van Roxane van Iperen tijdens DodenherdenkingBeeld BrunoPress

Nederland vol lof over toespraak van Roxane van Iperen tijdens Dodenherdenking

Schrijfster Roxane van Iperen krijgt veel lof voor haar toespraak Stemmen uit het diepe tijdens de Nationale Dodenherdenking in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

RedactieBrunoPress

Ze weet met haar voordracht de juiste snaar te raken.

Ongehoorde oorlogsleed

“Toevallige slachtoffers, toevallige daders. Dimlichten op het verleden, nog voordat de feiten in kaart zijn gebracht. Een doodlopende groef die ons ervan weerhoudt verder af te dalen, omdat dat te pijnlijk is. Afdalen, niet alleen in de geschiedenis – ook in onszelf”, leest ze voor. In de voordacht richt ze zich op al het ongehoorde oorlogsleed. “Twee minuten stil zijn zonder de bereidheid álle stemmen aan te horen, is je adem inhouden en blijven steken in een oppervlakkig verhaal.”

Niet-weten

Er ontstond volgens haar na de oorlog een opbeurend zelfbeeld op basis van ‘niet-weten’. “Niet-weten hoe woorden tot een geoliede vernietigingsmachine leidden, waarin velen onmisbare raderen waren. Niet-weten van de trauma’s van de vogelvrijverklaarden, wier stemmen merendeels en letterlijk in rook opgingen. Niet-weten als bron van misplaatste weemoed over vervlogen tijden, waaruit ook hedendaagse politici nog gretig tappen.”

Gisten tot het pijn doet

De terugkerende ophef over delen van onze geschiedenis bewijst volgens Roxane dat een collectieve identiteit, als de al bestaat, niet kan leunen op een incompleet verhaal. “Of het nu gaat over trauma’s van de Tweede Wereldoorlog, Nederlands-Indië, de koloniale tijd, Srebrenica, de Molukkers of de veteranen: de last van het onbedwongen verleden wordt pas verlicht als de mythe plaatsmaakt voor weten. Dat vergt rouwarbeid. Afdalen, stil zijn en álle stemmen aanhoren, ook de diepste uithalen van smart en van angst.” Ze sluit de toespraak af met de ‘bloedmooie zin’: “Morgen vieren we de vrijheid, vandaag mag het gisten tot het pijn doet.”

“Brok in mijn keel”

Met haar toespraak maakt ze veel indruk. De reacties stromen binnen. “Wat was Roxane van Iperen meesterlijk. Wat een eerlijkheid, wat een woede, wat een waarheid”, reageert cabaretier Claudia de Breij. Ook anderen zijn onder indruk. “Wow. Respect voor dit gedicht. Bijna muziek. Nogmaals wow” en “Brok in mijn keel. Herkenbaar. Ben te jong om er bij geweest te zijn, maar oud genoeg om de verhalen van mijn oma gehoord te hebben”, klinkt het op Twitter.

De hele toespraak van Roxane van Iperen is hier te lezen.

Lovende reacties

Bron: Nationaal Comité 4 en 5 mei. Beeld: Brunopress

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden