null Beeld

Ontroerend: Auschwitz-geliefden ontmoeten elkaar weer na 72 jaar

Na 72 jaar hebben Auschwitz-geliefden David Wisnia en Helen Spitzer elkaar weer ontmoet. David kreeg eindelijk antwoord op zijn prangende vraag. 

Demi Schoenmakers

David en Helen zagen elkaar voor het eerst in 1943 bij het crematorium van Auschwitz. David was gelijk onder de indruk. Op verzoek had een medegevangene hen aan elkaar voorgesteld.

Geheime afspraakjes

Vanaf dat moment ontmoetten de Joodse geliefden elkaar ongeveer elke maand in hun schuilhoek boven de crematoria. Ze waren eerst wel bang ontdekt te worden, want dat zou hun dood hebben betekend. Maar het ging zo goed, dat ze elke keer weer uitkeken naar hun volgende afspraakje.

Warschau

Maar op een middag in 1944 beseften David en Helen dat ze waarschijnlijk voor de laatste keer naar hun liefdesnestje klommen. De nazi’s hadden de laatste gevangenen op dodenmarsen gestuurd en waren bezig de sporen van hun misdaden uit te wissen. Ze beloofden elkaar na de oorlog op te zoeken in Warschau.

Toekomst in Amerika

David werd inderdaad met een van de laatste transporten uit Auschwitz weggevoerd. Hij belandde in een concentratiekamp in Dachau en later werd hij op dodenmars gestuurd. Onderweg vond hij een schop waarmee hij een SS-bewaker neersloeg. Hij raakte op de vlucht en kwam uiteindelijk bij een Amerikaanse tank aan. Zijn toekomst lag niet langer in Warschau, maar in Amerika. Hierdoor dacht hij niet meer aan wat hij en Helen hadden afgesproken.

Kamp

Helen wist te ontsnappen uit het kamp in Auschwitz. Ze wist het eerste kamp voor Joodse ontheemden in de Amerikaanse zone te bereiken. Kort daarna trouwde ze met een politiecommandant van het kamp. Ze woonden samen buiten het kamp en emigreerden uiteindelijk naar Amerika.

Bijzondere ontmoeting

Jarenlang heeft David getwijfeld om contact op te nemen Helen. Pas in 2016 heeft hij daadwerkelijk de stap gezet. Na enig aarzelen stemde ze toe met een ontmoeting. Ze hadden elkaar maar liefst 72 jaar niet gezien. Hij had gehoord van haar slechte gezondheid, maar wist verder weinig van haar leven.

Ziek

Tijdens de ontmoeting lag Helen ziek in bed. Haar man was in 1996 overleden. Sindsdien is ze helemaal alleen geweest. Het echtpaar had geen kinderen. Zowel haar gehoor als haar zicht is sindsdien steeds verder achteruitgegaan. Ze herkende David dan ook niet gelijk, totdat hij dichter bij haar kwam.

Gaskamer

"Haar ogen gingen wijd open, bijna alsof ze terug­keerde in haar oude leven", zegt Davids kleinzoon Avi Wisnia. De twee oud-geliefden spraken 2 uur met elkaar en bij het afscheid kon David het niet laten te vragen of hij het aan haar te danken had dat hij Auschwitz had overleefd. Ze hield haar hand omhoog en stak 5 vingers op. "Ik heb je 5 keer gered van de gaskamer", zei ze.

Zingen

Ook vertelde Helen dat zij op hem heeft gewacht in Warschau. Dat vond David verschrikkelijk om te horen. Zij had zich dus wel aan hun afspraak gehouden, maar hij niet. Ze vertelde hem dat ze altijd van hem heeft gehouden. En hij van haar, zei David. Voordat hij wegging, vroeg Helen hem om voor haar te zingen. Hij pakte haar hand en zong het Hongaarse liedje dat zij hem in Auschwitz had geleerd. Hij kende de woorden nog.

Het was de laatste keer dat David en Helen elkaar hebben gezien. Helen overleed vorig jaar, ze werd 100 jaar oud.

De mooiste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Bron: Het Parool. Beeld: iStock

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden