null Beeld

Opvallen in je eigen omgeving: “De liefde voor mij toch sterker dan hun principes”

Ze vielen op in hun omgeving: Harriette, Sandra en Rianne. Waar de één geaccepteerd werd in het dorp waar ze woonde, was dat voor de ander ingewikkeld. “Ik wil kunnen zijn wie ik écht ben.”

null Beeld

Vrachtwagenchauffeur Harriette Faber (60) is de enige transgender in een Fries dorp.

“Na een huwelijk van vijfentwintig jaar heb ik mijn vrouw Siepie verteld dat ik liever door het leven ga als vrouw dan als man. Al van jongs af aan wist ik dat ik in het verkeerde lichaam ben geboren. Ik heb lang geprobeerd om deze gevoelens weg te drukken, tot het echt niet meer ging. Siepie had het er wel moeilijk mee, zij had het totáál niet zien aankomen. Hoe moest het verder tussen ons als ik in een vrouw zou veranderen? Als ze toen had gezegd dat ze dan niet meer met mij verder wilde, had ik het niet doorgezet. Siepie is de liefde van mijn leven, ze is zo belangrijk voor me. Uiteindelijk heeft ze het wel geaccepteerd, vooral omdat ze zag dat ik als vrouw veel gelukkiger ben. Ik zit nu beter in mijn vel en straal van oor tot oor.”

Wennen

“Tijdens carnaval en dorpsfeesten ging ik voor het eerst als Harriette de deur uit, maar verder hebben we het de eerste jaren stilgehouden. Buitenshuis was ik Harm en thuis was ik Harriette. Dan deden we de lamellen dicht en de deur op slot, zodat niemand mij als vrouw kon zien. Het is nu zo’n zeven jaar geleden dat ik de beslissing nam om écht als vrouw door het leven te gaan. Ik wilde starten met een hormoonkuur en het transitieproces in gang zetten. Ik koos er ook voor om dat niet in één keer wereldkundig te maken. Mensen raakten er langzaam aan gewend. We woonden destijds in Wommels, een dorpje in Friesland. Ondanks de Friese nuchterheid is er nooit vervelend gereageerd. Misschien ook omdat ik er zelf altijd open over was en de tijd nam om het mensen uit te leggen. Een religieuze buurman snapte er niks van. Ik vertelde dat Onze Lieve Heer ons heeft gevormd, maar er niet altijd over heeft nagedacht dat de binnen- en buitenkant wel bij elkaar moeten passen. Daar kon hij zich in vinden. Er zal ook vast geroddeld zijn, maar heeft niet iedereen daar weleens last van?

Ik denk dat je als transgender beter in een dorp kunt wonen dan in een grote stad. Als ik die horrorverhalen hoor van mensen die zomaar in elkaar worden geslagen, vreselijk. Dat heb je in een dorp niet, omdat iedereen elkaar kent. Natuurlijk moesten mensen wennen, maar ze accepteerden het wel. Hetzelfde geldt voor mijn ouders, mijn zus, collega- vrachtwagenchauffeurs. Iedereen op z’n eigen manier, de een maakt grapjes, de ander vraagt mij het hemd van het lijf.”

Zachter

“Eén moment is me heel erg bijgebleven. Mijn moeder mopperde tijdens de periode dat ik nog als Harm door het leven ging altijd op mijn kledingkeuze. Toen ik op een gegeven moment als Harriette bij haar op visite kwam, was ze helemaal overdonderd: ‘Wat zie jij er mooi uit!’ zei ze. De tranen sprongen mij in de ogen. Dat was zo’n bijzonder moment. Het voelt bevrijdend om eindelijk mezelf te kunnen zijn. Mijn geslachtsoperatie, nu drie jaar geleden, heeft me compleet gemaakt. Sindsdien voel ik mij écht vrouw. Het heeft mij als persoon ook enorm veranderd. Ik ben veel rustiger, zachter en geduldiger. Als Harm was ik altijd haantje de voorste, maar dat was puur om mijn ware ik te verbergen en dat hoeft nu niet meer. Ik hoop dat ik met mijn verhaal mensen kan inspireren om hun hart te volgen, om zichzelf te durven zijn. Je leeft maar één keer, waarom zou je daar niet het allermooiste van maken? De relatie tussen mij en Siepie is door de jaren heen alleen maar sterker geworden. We hebben elkaar in onze waarde gelaten. We hebben misschien geen seks meer zoals vroeger, maar we knuffelen nog steeds elke dag en we houden zielsveel van elkaar. Zij is mijn alles en dat zal ze altijd blijven.”

null Beeld

Sandra van Houwelingen (57) was het enige zwarte meisje in het witte Sliedrecht.

“Ik zie mezelf nog staan in de aankomsthal van Schiphol met mijn felrode jas en zwarte lakschoentjes, klaar om aan een nieuw avontuur te beginnen. De eerste acht jaar van mijn leven woonde ik in Suriname. Toen ik een jaar of vijf was, vertrok mijn moeder naar Nederland om daar een nieuw leven voor ons op te bouwen. Mijn biologische vader is nooit in beeld geweest, dus woonde ik drie jaar lang bij mijn Surinaamse opa en oma om daarna naar hét beloofde land te vertrekken. Mijn moeder had een huis in Sliedrecht voor ons geregeld, werkte als verpleegkundige en was inmiddels getrouwd met een Nederlandse man. In Sliedrecht was ik meteen het middelpunt van de belangstelling. Een donker meisje hadden ze nog nooit gezien.”

Onbegrepen

“Ik herinner me dat ik bij mijn Nederlandse oma achter op de fiets zat. Een mooie, waardige vrouw met prachtige grijze krullen. Iedereen sprak ons aan, want we waren zo’n opvallend duo. ‘Wil je misschien een snoepje?’ is wat mensen mij maar bleven vragen. Ik weet nog dat ik dat heel gek vond, want in Suriname kenden we dat helemaal niet. Het leven daar was zo anders. Daar was ik de hele dag buiten met mijn neefjes en nichtjes, we speelden op straat en bouwden hutten. Mijn moeder vertelde dat ik toen ik net in Nederland woonde op het balkon van ons appartement druk in de weer was met stokken en takken. Ik heb me in die tijd ook best eenzaam gevoeld, want opeens was ik enig kind, zonder al mijn neefjes en nichtjes.

Rotterdam

Ook op de basisschool kon ik mijn plek niet helemaal vinden. Ik ging naar een christelijke school met alleen witte kinderen, waar ik werd overspoeld met vragen. ‘Waarom ben je hier?’, ‘Waarom ben je bruin?’, ‘Waarom zijn je handpalmen wit?, ‘Geef jij ook af?’ Ik was nog heel jong, dus of die vragen echt tot mij doordrongen weet ik niet. Ik herinner me wel dat ik het niet prettig vond. Ik voelde me anders dan de kinderen in mijn klas. Ik vond het vervelend als mijn moeder Surinaams sprak in het bijzijn van vriendinnetjes, dan had ik weer het gevoel dat ik er niet echt bij hoorde. Dat gevoel had ik op de middelbare school ook. Dat veranderde pas toen ik ging studeren in Rotterdam, opeens werd ik omringd door mensen zoals ik, verschillende talen, internationale winkels en… al die verschillende geuren! Het voelde als thuiskomen, ik ben er nooit meer weggegaan.”

Verbinden

“Onzeker over mezelf ben ik nooit geweest. Ik kom uit een warm nest en mijn moeder zei altijd dat ik prachtig was. Mede dankzij mijn moeder en mijn lieve Nederlandse familie heb ik in Sliedrecht goed kunnen aarden, maar ik weet dat er genoeg mensen zijn die dit moeilijk vinden. Daarom heb ik er mijn missie van gemaakt om culturen met elkaar te verbinden. Pas als je elkaar ziet, kun je elkaar ook écht begrijpen. Dat heb ik jaren gedaan met mijn Surinaamse restaurant Sorgh en Hoop in hartje Rotterdam en probeer ik nu met mijn kruidenpasta’s waarmee iedereen snel een Surinaams gerecht op tafel kan zetten. Een groot deel van de opbrengst gebruik ik om vrouwen en kinderen in Suriname te ondersteunen. Zo is de cirkel voor mij rond. Mijn moeder en ik voelen ons daar nog steeds thuis, elk jaar gaan we terug naar Suriname – we hebben er een huis. Maar Nederland is net zo goed mijn thuis. Ik houd van de fietspaden, de kaas, de hartelijkheid en het dorp waar ik met liefde ben grootgebracht. Het is de combinatie van die twee landen die mij heeft gevormd als mens, een gelukkig mens.”

null Beeld

Rianne van Harten (44) groeide op in een streng reformatorisch gezin in een dorpje in de Biblebelt. Op haar 17e ontdekte ze dat ze op vrouwen valt.

“Zeventien was ik toen ik voor het eerst verliefd werd op een meisje, al had ik op dat moment nog geen idee dat het verliefdheid was. Ik ben opgegroeid in een streng reformatorisch gezin in de Biblebelt, waar een huwelijk tussen een man en vrouw de norm was en over homoseksualiteit niet werd gesproken. Als tiener wist ik niet eens dat je als vrouw verliefd kon worden op een vrouw. Ik begreep dan ook niet waarom ik haar niet uit mijn hoofd kon krijgen.

Het kwartje viel pas toen zij kort na onze allereerste ontmoeting uit de kast kwam. Compleet overstuur ben ik naar huis gegaan. Ik was in de war en dacht dat mijn gevoelens verkeerd waren. Diezelfde nacht schreef ik alles van me af in een brief. Mijn ouders vonden de brief en door hun felle reactie wist ik meteen dat ik mijn gevoelens heel diep moest wegstoppen. Verliefd worden op een vrouw kon écht niet, het was iets duivels, een psychische aandoening.”

Man en kinderen

“Lange tijd heb ik geworsteld met mezelf. Ik was verliefd, maar tegelijkertijd wist ik ook dat ik veel zou verliezen als ik zou toegeven aan mijn gevoelens. In de kerk zouden ze mij niet meer accepteren, ik zou mijn ouders kwijtraken en nergens mee bij horen. Dat durfde ik allemaal niet op het spel te zetten. Ik besloot te kiezen voor het traditionele plaatje. Ik trouwde met een lieve man en kreeg drie prachtige kinderen, maar echt gelukkig was ik niet. Hoe hard ik ook mijn best deed, ik raakte mezelf steeds meer kwijt. Ik was somber en soms zelfs een beetje depressief.

Pas toen ik járen later opnieuw verliefd werd op een vrouw, realiseerde ik me dat ik mijn gevoelens niet kon blijven wegstoppen. Ze maakten deel uit van mijn identiteit. Dat was confronterend, omdat het inging tegen mijn geloof en alles wat ik in mijn opvoeding had meegekregen. Uiteindelijk ben ik ervan overtuigd dat God iemand nodig heeft die klaarstaat voor de medemens, die liefde kan geven. Dat kon ik alleen bereiken als ik mezelf kan zijn. Mijn man en ik besloten te scheiden. Met de vrouw op wie ik verliefd werd, is het niets geworden, maar inmiddels ben ik al wel een aantal jaar samen met mijn huidige partner. Zij is ook christen, dus we begrijpen elkaar als geen ander.”

Ware ik

“Mijn beslissing om te kiezen voor mezelf en een relatie met een vrouw viel niet bij iedereen in goede aarde. In de Biblebelt is homoseksualiteit nog steeds een ding. Mensen spreken het niet hardop uit, maar ik voel aan alles dat ik niet aan het plaatje voldoe. Ik word niet voor vol aangezien. Dat doet pijn, want als mens wil ik niets liever dan geaccepteerd worden zoals ik ben. Mijn ouders konden dat in het begin ook niet, maar inmiddels hebben ze mij en mijn vriendin geaccepteerd. Uiteindelijk was de liefde voor mij toch sterker dan hun principes. Al staan ze nog steeds niet achter het homohuwelijk.

Mijn vriendin en ik gaan volgend jaar trouwen en ik heb besloten om mijn ouders niet uit te nodigen. Daar hebben we allemaal vrede mee, omdat we elkaar respecteren – en daar draait het uiteindelijk om. Ik weet hoeveel lichamelijke en mentale problemen het oplevert als je niet kunt zijn wie je écht bent. Daarom pleit ik nu met Stichting Verscheurd voor een platform waar gelovige jongeren op een open en respectvolle manier kunnen praten over homoseksualiteit en kunnen ontdekken wie ze zijn. Je kunt wel een masker opzetten, maar uiteindelijk ben je het gelukkigst als je je ware ik kunt laten zien.”

Interviews: Eline Doldersum. Fotografie: Petronellanitta.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden