null Beeld

Psychologie: 7 stappen waarmee je de liefde een handje kunt helpen

Wil je een relatie laten groeien en bloeien, dan is het een goed plan om de liefde goed te verzorgen. Daarom: 7 stappen die de liefde een handje helpen.

Hoe doen ze het toch, stellen die elkaar na 20 jaar samen nog verliefd in de ogen kijken? Hebben ze nooit ruzie? Zijn ze elkaar nooit zat? Hebben zij nooit tijden waarin ze nauwelijks verbondenheid voelen? We kennen de cijfers: één op de 3 huwelijken eindigt in een scheiding, die andere 2 huwelijken dus niet. Welke vaardigheden zijn volgens deskundigen onmisbaar bij de groei en bloeien van een lange liefdesrelatie? Hieronder de 7 belangrijkste.

1. Zorg voor jezelf

In een relatie houd je rekening met de ander, maar het is minstens net zo belangrijk om te weten wat je zelf nodig hebt. Relatietherapeut en seksuoloog Nynke Nijman ziet in haar spreekkamer dat de meeste stellen vastlopen omdat een van beiden zichzelf heeft weggecijferd. Dat gebeurt vaak in het belang van partner of kinderen, maar gaat uiteindelijk ten koste van degene die zich wegcijfert. Nijman: “Uiteindelijk ben je zelf het belangrijkst in een relatie, net zoals je partner dat voor zichzelf is. Het is je taak om goed voor jezelf te zorgen, dat kun je niet van de ander verlangen.” Neem dus tijd om te sporten, met vriendinnen af te spreken, alleen te zijn en aan te geven wat belangrijk is in de omgang met elkaar. Wie niet goed voor zichzelf zorgt, kan er op den duur ook niet meer voor een ander zijn.

2. Geef elkaar de ruimte

Die maffe hobby, de behoefte om soms de clown uit te hangen, maar ook de stress die iemand krijgt van familiebezoek: accepteer het. Gun de ander zijn plezier, zijn gekte, zijn behoeften en gevoelens, al snap je ze niet altijd. Of niet méér, want soms wordt iets wat in het begin van de relatie zo charmant leek, later een bron van irritatie. ‘Hoe beter je de ander leert kennen, hoe meer de dingen die je in eerste instantie leuk vond de dingen zullen worden die maken dat je gillend wilt wegrennen’, aldus journalist Belinda Luscombe in haar boek Nog lang en gelukkig. Misschien is het een beetje overdreven geformuleerd, maar ze heeft een punt. Ze schrijft ook: ‘Je partner zal niet veranderen wanneer jij dat wilt. Die zal veran-deren wanneer je dat juist niet wilt.’ Eigenlijk zouden we dat niet moeten willen, onze partner veranderen. Vaak zijn de dingen die ons ergeren uitvergrotingen van goede eigenschappen. Neem bijvoorbeeld stress over familiebezoek - waarschijnlijk zit daar een fijngevoelige partner achter die het graag goed wil doen. Dat maakt het gestress makkelijker te accepteren. Neemt niet weg dat het natuurlijk niet ten koste van jezelf moet gaan. Vragen of het misschien íetsje minder kan, mag altijd.

3. Echt luisteren

Het klinkt makkelijk, maar echt naar elkaar luisteren is niet eenvoudig. Filosoof Reine Rek geeft bij The School of Life de cursus 'Blijvende liefde' en weet hoe snel we geneigd zijn om te stoppen met luisteren omdat we ongeduldig zijn, zelf willen praten of onze eigen kijk op de zaak willen geven. “Niet oordelen over wat iemand vertelt, geen oplossingen aandragen maar luisteren, invoelend zijn en iemand op die manier troosten, levert meer op.” Neem de tijd, geef aandacht, wéés er voor de ander. Zeg bijvoorbeeld alleen: wat vervelend voor je. Of: ik weet niet wat ik moet zeggen, maar ik vind het heftig om dit te horen. Ook als iemand met onterechte verwijten komt, kun je ervoor kiezen om in eerste instantie alleen aan te geven dat je het naar vindt. Zeg bijvoorbeeld: het raakt me om te horen dat je vindt dat ik niet genoeg aandacht voor je heb. Kun je dat nog wat meer uitleggen? Reine Rek: “Ik denk dat het goed is om het te benoemen als je zo geraakt bent dat je helemaal geen ruimte hebt voor het perspectief van de ander. Misschien heb je dan even tijd nodig. Maak een wandeling, ga even naar de wc, haal een paar keer goed adem, neem een dag voor jezelf. Begraaf je niet in je eigen gelijk, dan kom je niet verder. Aan de andere kant is het ook belangrijk om vrijmoedig te spreken over je eigen perspectief is, wat jíj vindt en voelt.” Zoek het midden tussen openhartig luisteren en vrijmoedig spreken.

4. Verwachtingen uitspreken

Vergeet het Hollywood-ideaal van een relatie waarin de een de ander perfect aanvoelt en gewoon wéét dat zij het liefst wakker wordt gemaakt met een croissantje/verse jus/zachtgekookt ei en verleid wil worden in een bed vol rozenblaadjes. De meeste mensen kunnen nu eenmaal geen gedachten lezen. Soms is één keer iets zeggen genoeg, soms moet het 10 of 20 keer. Er bestaan uitzonderingen; partners met bovengemiddeld lange voelsprieten. Maar er zijn vooral veel relaties waarin onuitgesproken verwachtingen leiden tot teleurstellingen, verwijten en verwijdering. Dan is het toch handiger om op tijd te vragen om die knuffel, dat ontbijt op bed of een andere verdeling van de huishoudelijke taken.

5. Dankbaar zijn

Vaak letten we meer op wat er ontbreekt in een relatie dan op wat er al goed is. Som de fijne dingen eens op. Ook de kleine, misschien vanzelfsprekende. Dat hij bijvoorbeeld altijd precies die yoghurt die je lekker vindt meebrengt uit de supermarkt. Zie het en wees er dankbaar voor. Uit onderzoek van VU-psycholoog en pedagoog Catrin Finkenauer blijkt: hoe dankbaarder we voor elkaar zijn, hoe groter de kans is dat we bij elkaar blijven. Journalist Belinda Luscombe bedacht er de volgende oefening voor die ze vaak binnen haar eigen relatie toepast:

• Merk het op als je partner iets goed doet (zoek er zo nodig actief naar).

• Bedank hem of haar ervoor.

• Laat op deze uiting van dankbaarheid niet onmiddellijk een portie kritiek volgen (bedankt dat je…, maar…)

Het mooie van iemand bedanken is dat je de daad, en daarmee de persoon, niet als iets vanzelfsprekends ziet. Florida State University heeft bovendien aangetoond dat we een positiever beeld van iemand krijgen als we hem of haar geregeld prijzen.

6.Wees bereid om te investeren

Het is een cliché, maar daarom niet minder waar: investeren in een relatie is nodig om deze te laten groeien en bloeien. De belangrijkste investering is tijd. Ga bijvoorbeeld elke maand een avond samen op pad, of ga desnoods ‘thuis uit eten’ als de kinderen in bed liggen. Plan elk jaar een weekendje weg met z’n tweeën. Dan kom je tot nieuwe gesprekken en het is goed om de ander in een andere, vrijere hoedanigheid te zien. Dat is Pokon voor de liefde. Zeker in moeilijke tijden, bijvoorbeeld bij ziekte of verlies, is het belangrijk elkaar op te blijven zoeken. Dat hoeft niet per se met woorden, het kan ook met een gebaar. Blijf de ander letterlijk en figuurlijk zíen, anders groeit het risico op uit elkaar groeien. Filosoof Reine Rek: “Investeer ook in openheid. Geef iets prijs, al voel je je er onzeker over. Het is een van dé ingrediënten voor duurzame liefde.” Dat laatste ontdekte ook VU-psycholoog Catrin Finkenauer: hoe groter het (wederzijds) vertrouwen, hoe groter de kans op echtelijk geluk. Moeite willen doen voor de ander en de relatie, de intentie hebben om samen oud te worden, maakt de kans op succes groter.

7.Weet je nog…

Het is een beproefd recept voor mensen die twijfelen: ga terug naar de begintijd. Wat was er ook alweer zo leuk aan de ander? Die twinkelende ogen, een passie voor architectuur, dat hij zo zorgzaam was voor zijn moeder… Relatietherapeut en seksuoloog Nynke Nijman: “Ga weer op zoek naar die kanten. Wat deden jullie in het begin? Wat deden jullie om de leukste versie van elkaar te zien? Onverwacht een nachtje weg? Een avond naar een concert? Of juist samen dansen in de huiskamer op jullie favoriete muziek? Opnieuw dit soort dingen doen, werkt verbindend.”

En sex dan?

Relatietherapeut en seksuoloog Nynke Nijman benadrukt dat sex geen voorwaarde is om bij elkaar te blijven. “Niet iedereen heeft er behoefte aan, en al helemaal niet per se 2 keer per week. Dit gemiddelde wordt ons door de maatschappij opgelegd. In de praktijk merk ik dat het een verademing kan zijn als ik stellen adviseer om hier hun eigen weg in te volgen. Je hoeft aan niemands verwachtingen te voldoen.”

“We zijn naar elkaar blijven luisteren”

Stephanie Osunwokeh-van Buitenen (32) is 15 jaar samen met Morgan. “We hebben een hoop meegemaakt samen: een auto-ongeluk, postnatale depressie, ontslag. We zijn altijd blijven praten over hoe we dingen ervaarden. En nog belangrijker: we zijn naar elkaar blijven luisteren. Morgan kan bijvoorbeeld nogal wispelturig zijn. Het ene moment belooft hij iemand naar diens verjaardag te komen, het volgende moment zegt hij dat hij er niet voor in de stemming is. Daar heb ik aan moeten wennen, maar ik ben naar zijn kant van het verhaal blijven luisteren. Ik weet nu dat het nooit over de persoon gaat, en ik maak meteen een kanttekening als hij iets toezegt. Zelf kan ik nogal overgevoelig zijn. Als hij zwijgt en zegt dat er niks aan de hand is, denk ik snel dat ik iets verkeerd gedaan heb. Hij geeft nu sneller aan dat het niet aan mij ligt, en ik accepteer zijn antwoord als hij zegt dat er echt niks is.”

“We weten wat we aantrekkelijk vinden in elkaar”

Saskia van Alphen (49) is 22 jaar samen met Eef. “Wij hebben ups en downs gehad, maar we zijn nooit vergeten wat we zo woest aantrekkelijk vonden in elkaar. Het helpt ook als je ‘hobby’s’ deelt: de natuur in, reizen, lekker eten, sex. Humor en sex, om precies te zijn. Deze ingrediënten maken dat onze relatie blijvend geolied wordt. Natuurlijk zijn er onvolkomenheden. Eef is heel rationeel, ik vaar meer op gevoel. Hij komt vaak meteen met een praktische oplossing terwijl ik alleen m’n hart wilde luchten. Dat snapt hij dan niet. Uiteindelijk hebben we dat van elkaar geaccepteerd. Daarnaast heb ik geleerd dat ik moet zeggen wat me dwarszit, al ben ik daar van nature niet toe geneigd. Een relatie is ook werken. Soms moet je jezelf een duwtje geven en niet bang zijn om de balans te verstoren. Het levert altijd wat op.”

“Je moet ook om jezelf kunnen lachen”

Erna Roothooft (57) is 41 jaar samen met Kurt. “We waren 5 jaar getrouwd en in die tijd hadden we 3 kinderen gekregen. Dat was pittig, zeker omdat Kurt net met zijn eigen bedrijf was begonnen. Ik nam de opvoeding van de kinderen voor mijn rekening, daarna ben ik weer parttime gaan werken. Maar ook in drukke tijden hebben we altijd gezorgd voor quality time: een etentje zonder de kinderen, naar een concert, een weekendje weg. Zo konden we weer opladen. We doen ook allebei weleens water bij de wijn. Dat hij bijvoorbeeld niks kan weggooien, vind ik lastig. Soms doe ik het dan uiteindelijk zelf. En ik kan zeuren over kleinigheden. Dit soort dingen weten we van elkaar en, nog belangrijker, van onszelf. Zelfkennis is belangrijk in een relatie, en je moet ook om jezelf kunnen lachen.”

Tekst: Catelijne Elzes Beeld: Istock

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden