null Beeld

Renny’s dochter kwam om in Afrika: “Het vergt moed om door te gaan”

Eerder deze week werd bekend dat de Nederlandse Kris en Lisanne, die maandenlang vermist waren in Panama, waarschijnlijk door een ongeval om het leven zijn gekomen. Twee jaar geleden vertrok ook de dochter van Renny Bos naar een ver land om nooit meer terug te keren. Ze werd bij een overval doodgeschoten.

Helene van Santen

Afke was 25 jaar toen ze voor een project tegen kinderarbeid naar Ghana vertrok. Renny (54) kan zich het moment dat ze haar dochter voor het laatst zag nog goed herinneren. “Ze bleef daar maar staan bij de douane op Schiphol, alsof ze die laatste momenten wilde rekken", vertelt ze. "Het was heel raar, ik heb echt anders afscheid van haar genomen dan alle andere keren dat ik voor een van mijn dochters op Schiphol stond. Een voorgevoel was het niet, maar het was wel de eerste keer dat ik huilde toen een van mijn kinderen wegging."

Levenslustig

Voordat Afke naar Ghana vertrok, had ze zelf twee vrienden verloren.“Dat in vijf jaar tijd plotseling twee van Afkes vrienden overleden, zorgde ervoor dat ze heel erg over de dood ging nadenken. Maar waar anderen misschien angstig worden door zo’n verlies, werd zij er alleen maar levenslustiger van. Volg je hart en laat je niet belemmeren door angsten, maar leef het leven ten volle, was Afkes motto. Door het verlies van haar vrienden was ze zich ervan bewust dat het leven zomaar over kon zijn, dat het leven kwetsbaar is. De avond voor haar vertrek gaf ze me een dichtgeplakte brief. ‘Alleen openen als ik er niet meer ben, liefs Afke’, stond erop. Ik had geen idee wat erin stond en heb er eerlijk gezegd niet zwaar aan getild. Die brief zou ik toch nooit nodig hebben."

In shock

Vijf weken na haar vertrek kwam het nieuws dat Afke met een groep andere vrijwilligers op klaarlichte dag was overvallen in de stad Tema. Afke werd doodgeschoten. Renny vertelt: "Ik was bij vrienden op bezoek toen het nieuws kwam. Ik versteende, was in shock, meer wil ik niet kwijt over die eerste uren. In het bijzijn van mijn andere twee dochters, mijn zus, schoonzus en een dierbare vriendin heb ik later die avond haar brief geopend. ‘Het kan zomaar zo zijn dat morgen mijn leven voorbij is’, luidde de eerste zin. ‘Dat zou natuurlijk verschrikkelijk zijn, maar denk maar zo: ik heb een fantastisch mooi leven gehad. Wanneer ik dood zou gaan, dan moet het maar zo zijn. Ik zou er vrede mee hebben'."

Navelstreng

Renny ging niet zelf naar Ghana, omdat ze wist dat ze daar toch niets kon doen. "Het ‘toeval’ wilde dat een man op wiens kinderen Afke ooit had gepast, op dat moment voor zijn werk in Ghana was. Hij werd mijn navelstreng met mijn dochter, zocht haar op in het mortuarium en vertelde haar namens mij dat ze niet alleen was en dat we van haar hielden. Na een week kreeg hij toestemming om foto’s voor ons te maken, het eerste bewijs dat ze echt dood was. Twee weken na haar dood konden we Afke eindelijk ophalen van Schiphol. Afdeling vracht.”

Moed

Renny heeft veel steun gehad van haar vrienden. "Het verlies van een kind eist dat je goed voor jezelf zorgt", legt ze uit. "Ik heb echt een appèl gedaan op mijn vrienden, zeker omdat ik als gescheiden moeder geen partner heb om het verdriet mee te delen. Ik had structuur nodig, een invulling van de dag. Daar zorgden mijn vrienden voor. Een wandeling, een massage, een etentje, ze regelden het voor me. Nog steeds ga ik er veel op uit, weekendjes weg. Ik zie dat niet als vluchten. Als je vlucht, wil je de werkelijkheid niet onder ogen zien, ik doe het omdat het beter voor me is om niet alleen te zijn met mijn verdriet. Maar het vergt moed om weer dingen voor jezelf op te pakken, om verder te gaan.”

Levensvuur

Door het verlies van haar dochter staat Renny anders in het leven.“Wekenlang was ik de moeder van Afke, nu ben ik weer gewoon Renny. Het klinkt misschien gek, maar ik heb meer rust en balans in mijn leven na haar dood, omdat ik besef dat het leven maar kort is. Echt leven, zoals Afke dat deed, dat doe ik nu meer dan vroeger. De opdracht om van het leven te genieten, is het mooiste wat ze heeft achtergelaten. Gek genoeg kan ik ook weer genieten. Vooral van kleine dingen zoals muziek luisteren, een eind wandelen, een wijntje in de kroeg, afspreken met vriendinnen. Ik wil mijn eigen levensvuur voelen in plaats van me onder te dompelen in verdriet, terwijl het verdriet zó vreselijk groot is.”

Interview: Maaike Boersma. Beeld: Bernice van Wissen

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden