null Beeld

Robbert verloor zijn broer, schoonzus en neef: “Vlucht MH17 was op een verkeerd moment op de verkeerde plaats”

De broer, schoonzus en neef van Robbert van Heijningen (62) kwamen om bij de ramp met de MH17 in 2014. Hij en zijn vrouw Loes hebben de daders vergeven. “Dat was nodig om te kunnen rouwen. En rouwen is nodig om verder te kunnen.”

Maandag kregen de eerste nabestaanden het woord in het MH17-proces. De komende weken zullen ruim 90 familieleden van slachtoffers gebruikmaken van hun spreekrecht in de rechtszaal. Dit is wat Robbert ons vertelde in maart 2020:

“Toen het net was gebeurd, was ik buiten zinnen van woede. Ik heb het uitgeschreeuwd. Ik wilde wel naar Oekraïne rénnen om wraak te nemen. Na anderhalve dag zakte dat gevoel. Ik las de koppen in de krant, dat het een oorlog was, dat er soldaten naartoe moesten. Voor mijn gevoel lag dat anders. Al heel snel kwam het besef dat Nederland moet proberen om eruit te komen met Rusland en Oekraïne, in gesprek gaan. Dan helpt het niet om er keihard tegenin te gaan. Ook met haat kom je niet verder, het blokkeert het vergeven en maakt ons immense verdriet niet minder.

Inderdaad, Loes en ik hebben de daders vergeven. Vlucht MH17 was op een verkeerd moment op de verkeerde plaats. Die daders hebben niet moedwillig Erik, Tina en Zeger willen vermoorden. Vergeven is nodig om te rouwen en is nodig om verder te kunnen leven. Niet alleen voor ons als nabestaanden, maar ook voor de bewoners van dit gebied in Oekraïne.

Op 9 maart begint het proces tegen de daders. Ik verwacht niet dat zij aanwezig zullen zijn, maar ik ga spreken in de rechtbank, absoluut, dat ben ik verplicht aan Erik. Ik wil voor mijn broer en zijn gezin opkomen nu hij dat niet meer kan. De rechter moet weten dat wat er is gebeurd niet alleen impact had op de levens van de mensen die omkwamen, maar ook op die van de nabestaanden. Het is niet zomaar te vergelijken met een auto-ongeluk, het is een nationale ramp. MH17 is een rugzak met stenen die ik altijd meedraag. Ik wil die tas zo graag eens neerleggen en naar zolder doen. Misschien lukt dat als het juridische verhaal is afgehandeld, de strafmaat bepaald en zo mogelijk uitgevoerd. Dat laatste zal moeilijk worden. Ik hoop zó dat Rusland en Oekraïne hun verantwoordelijkheid nemen en openheid gaan geven. Dat zou een lichtpunt zijn dat de bitterheid kan verzachten.”

Terug naar vandaag. Robbert neemt, zoals hij in 2020 al zei, het woord. Hij vertelt openhartig en indringend over de tijd na de ramp. “Mijn broer Eric kregen we in 7 of 8 delen terug. Hij werd zonder kleding en zonder voeten teruggevonden. Tina's resten lagen kilometers verderop.” Robbert vertelt dat er één vraag steeds blijft knagen. “Hebben onze geliefden pijn en angst ervaren?” Hij zegt dat het in delen terugkrijgen van de lichamen heftig was. “We hebben meermalen afscheid moeten nemen omdat er steeds nieuwe lichaamsdelen werden gevonden. Ik zal u de details besparen.”

"Rouw is een soort snelweg en ik parkeer vaak dingen op de vluchtstrook"

Loes (54): “Onze zoon was elf toen het gebeurde. In het begin negeerde hij het en dacht dat Erik, Tina en Zeger weer zouden terugkomen. Dat ze gewoon op een heel lange vakantie waren. Dan kun je als moeder wel zeggen dat hij erover moet praten, maar het doet zo’n pijn. Ook voor een kind. MH17 is een diepe wond die langzaam heelt. Elke keer als er iets over in het nieuws is – en dat is best vaak – wordt de pleister er weer afgetrokken. De scherpte wordt iets minder, maar er zijn periodes dat ik denk: nu even niet, niet wéér die pijn en het venijn. Het is niet uit te leggen wat wij hebben doorgemaakt. Elke keer moeten Robbert, onze zoon en ik weer terug naar de basis van ons gezin: waar staan we, wat willen we? Daarin hebben we veel steun aan elkaar. Rouw is een soort snelweg en ik parkeer vaak dingen op de vluchtstrook. Als die te vol wordt, komt er weer wat de snelweg op. Soms mooi voorgesorteerd en bewust, maar soms ook pats-boem, waardoor er file ontstaat. Inmiddels weet ik dat ik wel weer op het goede spoor kom, dat is een geruststellende gedachte. Ik weet ook dat ik af en toe de pijn in moet. Het is een pijn uit het binnenste van mijn hart, die heel zeer doet, maar ik af en toe toch toelaat. Anders vreet het je op. Woede en haat, ik wil me er niet verliezen, het houdt de verwerking tegen.

Als nabestaanden hebben wij te maken met een ramp na de ramp. Voor onze zoon bijvoorbeeld, hij heeft therapie gehad, het heeft hem een jaar van school gekost. Ik raakte mijn baan kwijt, omdat mijn werkgever niet begreep dat ik er niet altijd kon zijn. Uiteindelijk heeft dat iets goeds gebracht, want ik heb een carrièreswitch gemaakt en heb nu een eigen praktijk voor omgaan met verlies en rouw en specialistische begeleiding. Ik ben er trots op dat het ons drieën is gelukt om door te gaan, dat we kunnen genieten van het leven.”

Beeld: Karlien van der Geest

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden