Waarom heb ik toen niets gezegd? Beeld Libelle
Waarom heb ik toen niets gezegd?Beeld Libelle

Waarom heb ik toen niets gezegd?

Sandra (52): “Mijn basisschoolleraar misbruikte me”

Grensoverschrijdend gedrag is - helaas - van alle tijden en daarom iets waar we het over moeten blijven hebben. Als les voor daders, als steun voor slachtoffers. Omdat victim blaming écht moet stoppen. In de wekelijkse rubriek ‘Waarom heb ik toen niets gezegd?’ delen lezeressen grensoverschrijdende situaties waarin ze niet wisten wat te doen. Deze week Sandra (52), die als 15-jarige werd misbruikt door haar leraar.

Eva BredaLibelle

“We liggen op een picknickkleed in Hoge Vuursche, het natuurgebied waar Frank en ik bijna wekelijks samen stiekem wandelen. Frank* is mijn oud-leraar en al 33 jaar. Ik ben pas 15. Toch heeft Frank oog voor me. Vanaf de dag dat ik hem vertelde over mijn misbruikverleden, was hij er voor me. Hij nam me mee naar dit natuurgebied om te wandelen en te praten. Sinds kort stelt hij steeds vaker voor om ook te picknicken. Ik vind alles goed. Ik vind het allang leuk om bij hem in de buurt te zijn. Zelfs nu het vandaag bloedheet is. ‘Doe anders je blouseje uit’, zegt Frank tegen me. ‘Dan word je nog een beetje bruin ook.’ We zitten op een beschutte plek, dus ik besluit het te doen. Ik trek mijn blouse uit en als ik even later op mijn buik lig, besluit ik ook mijn bh los te maken. Ik realiseer me pas dat ik ben weggedoezeld als ik even later wakker word van Franks vingers die over mijn rug kriebelen.”

Misbruik

“Op mijn elfde moesten mijn moeder en ik noodgedwongen verhuizen. Dat mijn stiefvader dingen deed die niet mochten, wist ik al een tijdje. Hij raakte me aan op plekken die niet oké waren en dwong me altijd om mijn mond te houden. ‘Als je hier iets over zegt, beland ik in de gevangenis en is het jouw schuld dat je moeder heel verdrietig wordt’, zei hij dan. Toen in het dorp uitkwam dat hij kinderlokker was, was het echt foute boel en vertrokken mijn moeder en ik halsoverkop naar Hilversum.

Ik kwam op een nieuwe basisschool terecht waar destijds pas zes leerlingen in de bovenbouw zaten. We hadden samen één docent: Frank. Na een misbruikverleden en met een moeder die zei dat ik niet geboren had moeten worden, kreeg ik van meester Frank wel de aandacht die ik nodig had. Ik durfde hem te vertellen over het misbruik. En hij leek me onder zijn hoede te nemen. Toen ik naar de middelbare school ging, bleef ik hem opzoeken op mijn oude basisschool. ‘Zullen we anders eens wandelen na schooltijd? Dan kunnen we over je thuissituatie praten’, vroeg hij. Dat wilde ik maar wat graag.”

Geheime afspraakjes

“Ik vond het wel spannend dat Frank wilde dat onze afspraakjes geheim bleven. Hij was namelijk ook getrouwd en had twee jonge kinderen. Niet gek dat hij me alleen op de hoek van de straat wilde ophalen en afzetten. Achteraf zie ik in dat het tekenen waren dat Frank wist dat het niet oké was. Toen voelde ik me juist speciaal.

Frank ging steeds een stapje verder. Tijdens het wandelen sloeg hij steeds vaker een arm om me heen. Het moet er vreemd uit hebben gezien voor passerende wandelaars, zo’n jong meisje met een volwassen man. Maar niemand zei iets. Na een jaar werd wandelen picknicken zonder shirt. En over mijn rug kriebelen werd naakt op elkaar liggen. ‘Dit is heel normaal’, zei hij dan. ‘Dat doen mensen als ze elkaar leuk vinden.’ Vaag herinner ik me de dag dat hij voor het eerst zijn geslachtsdeel uit zijn broek haalde en mij het liet aanraken. Ik vond het allemaal wel opwindend, maar ook raar. Ik wist niet goed wat er gebeurde. Vanaf een heel jonge leeftijd was ik al in aanraking gekomen met seks, maar nooit leerde ik wat het precies was. Ik mocht er thuis nooit over praten. Ook dit durfde ik tegen niemand te zeggen.

Al met al duurde mijn omgang met Frank een paar jaar. Ik kreeg een vriendje van mijn leeftijd, mijn moeder hertrouwde met mijn stiefvader, ik ging het huis uit en verhuisde naar een andere stad en verloor Frank uit het oog. Jarenlang stopte ik mijn misbruik en de herinneringen aan Frank weg. Het ging goed met me. Ik wantrouwde mannen regelmatig, had verlatingsangst en schrok soms hevig van harde geluiden. Maar ik functioneerde, ontmoette een lieve man waarmee ik trouwde en ging werken in de zorg.”

Eigen schuld

“Tien jaar geleden ging het pas mis. Tijdens mijn werk viel een cliënt me aan. Dat iemand me tegen mijn wil aanraakte, viel bij mij verkeerd. Ik schoot uit mijn slof en meldde me na het incident ziek. Via mijn werk kwam ik bij een psycholoog terecht voor de verwerking van de aanval op mijn werk, dacht ik. Maar tijdens het gesprek kwam ook mijn misbruikverleden én mijn omgang met Frank naar boven. ‘Realiseer je je dat het echt niet in orde is wat Frank bij jou heeft gedaan?’, vroeg de psycholoog me. Die vraag haalde een heleboel boosheid naar boven. Ik was woest op hem, maar voelde ook walging tegenover mezelf. Waarom had ik het laten gebeuren? Waarom was ik ingegaan op Franks voorstel om te wandelen? Ík had me uitgekleed, ík genoot van zijn aandacht. Toen mijn stiefvader me misbruikte, was ik nog een kind. Maar met Frank was ik al 15 jaar geweest. Ik had beter moeten weten. Mijn hele ‘relatie’ met Frank voelde als mijn eigen schuld.”

Machtsmisbruik

“Dankzij therapie leerde ik dat dat allemaal niet waar was. Frank was 18 jaar ouder, volwassen, getrouwd, had twee kinderen en ik was een kwetsbare leerling. Hij had moeten weten dat het niet oké was om intiem met mij te worden. Ook al genoot ik van de aandacht, ik was kwetsbaar en verwaarloosd en Frank maakte daar misbruik van. Machtsmisbruik. Dat is niet mijn schuld, maar de zijne. Ik denk dat ik dat inmiddels wel durf te geloven.

Frank heb ik nog één keer gesproken. Een paar jaar geleden heb ik hem opgezocht op Facebook. Ik móést weten hoe hij er nu aan toe was. Hij was zowaar blij verrast door mijn berichtje. ‘Wat leuk om te zien dat je goed terecht bent gekomen!’, zei hij. Ik vroeg hem of hij enig idee had wat hij me had aangedaan als 15-jarige. ‘Daar kan ik nu niet op ingaan’, reageerde hij. ‘Ik ben heel ziek.’ Een paar weken later las ik dat hij was overleden. Maar het feit dat hij niet wilde reageren op mijn berichtje, zegt voor mij dat hij dondersgoed wist dat hij fout zat.”

Nooit mijn schuld

“Met mij gaat het inmiddels redelijk. Tijdens mijn therapie kwam er zo veel woede omhoog, dat ik in een crisisopvang terechtkwam. Ik zag het leven niet meer zitten. Ik herbeleefde zo veel trauma en verdriet dat ik er niet mee kon dealen. Gelukkig heb ik altijd goed kunnen praten over mijn problemen, dat is mijn redding geweest. Het heeft ervoor gezorgd dat mijn partner en ik elkaar niet zijn verloren in mijn therapieproces en dat ik er vandaag de dag nog ben. Ik slik medicatie om mijn depressieve gevoelens, traumaherbelevingen en slapeloze nachten tegen te gaan. En draag de gevolgen van het misbruik en machtsmisbruik van vroeger nog altijd met me mee. Als een man vriendelijk tegen me doet, denk ik altijd: wat wil je van me? Maar ik weet nu in ieder geval zeker dat andermans slechte bedoelingen nooit mijn schuld zijn.”

* De naam van Frank is om privacyredenen gefingeerd.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden