Een moeder en haar zoon.  Beeld Getty Images/iStockphoto
Een moeder en haar zoon.Beeld Getty Images/iStockphoto

Seksuele intimidatie: opvoedtips voor moeders met zonen

Nadat Tim Hofman donderdagavond met zijn programma #BOOS de seksuele misstanden bij The voice aan het licht bracht, worden er op sociale media massaal quotes gedeeld met de boodschap dat we onze dochters niet moeten beschermen, maar onze zoons moeten opvoeden. Volgens pedagoog en opvoedexpert Marina van der Wal (57) is dat makkelijker gezegd dan gedaan.

Elselien van DierenGetty Images/iStockphoto

“Nooit alleen naar huis fietsen, niet met een vreemde mannen meegaan en ‘nee’ zeggen als een man iets tegen je zin doet.” Hoor je het je moeder nog zeggen? Generaties meisjes zijn gewaarschuwd voor grensoverschrijdend gedrag van mannen en geven zichzelf daardoor vaak de schuld als ze er toch mee te maken krijgen.

“Het verbaast me dat we vooral bezig zijn met het waarschuwen van meisjes en jonge vrouwen, terwijl als een paal boven water staat dat we onze zoons moeten opvoeden”, vertelt Marina van der Wal. De pedagoog is blij dat er de laatste jaren steeds meer aandacht is voor de seksuele opvoeding van jongens, maar stelt ook dat er meer nodig is dan een Instagram-post. “Ik denk dat wordt onderschat hoe ingewikkeld het is. Als we onze zoons écht willen opvoeden, moeten we enorm aan de bak. Je eigen gedrag heeft namelijk een enorme invloed op de manier waarop kinderen denken over relaties en intimiteit.”

4 opvoedtips van Marina van der Wal

Geen kus voor tante

Van der Wal ziet dat ouders vaak te weinig oog hebben voor de lichamelijke integriteit van hun kinderen. “Je kind leren om iemand aan te kijken en een hand – of tegenwoordig boks – te geven, is niet meer dan normaal, maar waarom moeten ze bij iemand op schoot zitten of tante verplicht een kus geven als ze daar geen zin in hebben? Door kinderen in dit soort situaties te dwingen, leren ze al jong dat anderen over hun grenzen gaan. Hoe kun jij dan leren om de grenzen van een ander wel te bewaren?” De opvoedexpert leerde haar zoons van jongs af aan de leus ‘jouw nee is oké’. “Dat is soms pijnlijk omdat ze óók tegenover jou hun grens bewaken. Zo had ik laatst behoefte aan een knuffel en zei mijn zoon ‘nee is oké’. Maar ja, het is de enige manier.”

Weg met ‘vrouwtjes’

Veel ouders doen hun best om niet te vloeken in het bijzijn van de kinderen, maar volgens Van der Wal zijn er qua taalgebruik meer dingen om op te letten. “Er wordt bij ons thuis niet gepraat over wijven, vrouwtjes of vriendinnetjes. Dat ‘tjes’ maakt het kleiner en daardoor minder waardevol. Als je dat van jongs af aan hoort, heeft dat invloed op jouw beeld van vrouwen.” En hoeveel dagen huisarrest er ook staan op schelden, vroeg of laat vliegt er tóch een nare verwensing door het huis. Volgens Van der Wal is het belangrijk om op zo’n moment als ouders sámen in te grijpen. “Als je zoon jou een ‘kutwijf’ noemt, moet je partner zeggen dat hij niet wil dat er zo gepraat wordt over iemand om wie hij veel geeft. Maar je moet zelf ook opstaan. Tolereer het niet”, aldus de pedagoog.

Moeders zijn de schakel

Hoe jouw zoon later naar andere vrouwen kijkt, heeft volgens Van der Wal alles te maken met hoe jij als vrouw in het leven staat. “Moeders zijn de belangrijkste schakel in de seksuele opvoeding van jongens. Wat laten wij toe in onze relaties? Hoe groot is onze eigenwaarde?” En dat het tonen van die eigenwaarde soms voor het schaamrood op de kaken van de puberzoon zorgt, is dan maar zo. “Mijn zoon had zijn vrienden op bezoek en ik hoorde steeds ‘kut dit’ en ‘kut dat’. Toen ben ik de kamer ingelopen en zei ik: ‘riep iemand mij?’ Die jongens riepen knalrood dat het niet om mij persoonlijk ging, toen heb ik uitgelegd dat ik het als vrouw vervelend vind dat iets dat onderdeel van mijn lichaam is, wordt gebruikt in zo’n negatieve context.”

Kijk om je heen

Wat als het niet je zoon is die zich schuldig maakt aan grensoverschrijdend gedrag, maar hij het wél in zijn omgeving ziet gebeuren? “Dat is het allermoeilijkste”, stelt Van der Wal. “We wíllen bij een groep horen, dat zit in ons systeem. Wie vroeger uit een groep viel, was aangeschoten wild. Mijn advies zou zijn om eerst naar het slachtoffer te stappen. Vertel haar of hem - laten we niet vergeten dat ook veel jongens slachtoffer zijn van grensoverschrijdend gedrag - wat je gezien hebt en vraag of het klopt. Het kan zijn dat diegene er nog helemaal niet aan toe is om ermee naar buiten te treden. Dan kan je ervoor zorgen dat hij of zij niet meer alleen is.”

Ja, ik wil?

In 2018 werd in Zweden de ‘sekswet’ ingevoerd, waarin staat dat alle partijen expliciete, mondelinge toestemming moeten hebben gegeven voor zij met elkaar naar bed gaan. In Nederland bestaat dergelijke wetgeving nog niet, al wordt er wel over nagedacht. Van der Wal heeft twijfels over de effectiviteit van zo’n sekswet. “Het is een goed begin en een geweldig idee op papier, maar als de piemel in hoera-stand staat, gaan bij sommige mannen de oren dicht. Er is helaas een categorie mannen dat overtuigd is van hun eigen seksuele goddelijkheid en dat moeten we onze dochters blijven vertellen.” Ook moet er volgens de pedagoog in de maatschappij meer ruimte komen om seksuele intimidatie bespreekbaar te maken. “Speak up! Vertel wat er misgaat, zodat ook mannen die zich niets kunnen voorstellen bij het wangedrag van hun seksegenoten, begrijpen wat er misgaat en ervan kunnen leren. En daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen.”

Meer lezen? Marina van der Wal schreef samen met psycholoog Bram Bakker het boek Vrij(be)wijs, waarin ze uitleggen hoe je met pubers praat over liefde en seks (€29,99, Kosmos Uitgevers).

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden