null Beeld

Sjaak Rijke: 1224 dagen in handen van ontvoerders in Mali

Op een afgelegen plek, midden in de woestijn in Mali. Daar vonden Franse troepen gisteren de Nederlandse Sjaak Rijke, na 1224 dagen gevangenschap. Vandaag wordt hij herenigd met zijn vrouw. Wanneer hij terugkeert naar Nederland is nog onduidelijk.

Meike Bergwerff

Sjaak Rijke maakt het goed, vertelt een generaal wiens troepen bij de bevrijding betrokken waren, op radiozender Europe 1. "Hij viel ons in de armen en leek er mentaal en fysiek goed aan toe te zijn." Volgens de generaal is Sjaak positief gebleven, ondanks 1224 dagen gevangenschap. "Hij werd in isolatie gehouden en praatte alleen met zijn bewakers."

Steen voor steen

De Nederlander uit Woerden heeft nog niet veel gezegd over zijn gevangenschap, maar vertelde wel aan zijn bevrijders dat zijn huis een belangrijke rol speelde. "Hij heeft in gedachten zijn huis nagebouwd. Hij heeft zelfs een maquette gemaakt in het zand en van materiaal dat hij kon vinden. Hij concentreerde zich op wat hem dierbaar was. Elke dag weer bouwde hij zijn huis en tuin na. Steen voor steen." Bovenstaande foto is gemaakt nadat Rijke door de Fransen was bevrijd.

Terugkomst

Het ministerie van Buitenlandse Zaken verwacht in de loop van dinsdagmiddag iets te kunnen zeggen over de terugkeer van Sjaak Rijke. De gemeente Woerden praat met de familie over een feestelijke ontvangst. "Het is nog niet duidelijk of Sjaak en zijn familie daar prijs op stellen'', aldus een woordvoerder. Inwoners van Woerden reageren opgelucht op zijn vrijlating. Ook minister Koenders noemt het "fantastisch nieuws" dat Sjaak en zijn familie kunnen worden herenigd.

Tijdlijn

In november 2011 wordt de Woerdense treinmachinist samen met een Zweed en een Zuid-Afrikaan in Mali ontvoerd tijdens een verblijf in Timboektoe. Zijn vrouw weet te ontkomen. De ontvoerders blijken deel uit te maken van Ansar Dine, een groep die verbonden is aan Al-Qaida. Op dat moment is het al onrustig in het land en is het reisadvies negatief. Sjaak en zijn vrouw besluiten het reisadvies naast zich neer te leggen.

In juni 2012 komt er voor het eerst een teken van leven vanuit Mali. Sjaak is te zien in een filmpje. In een blauw gewaad en voor een vlag met islamitische teksten zegt hij op beeld: "Ik ben Sjaak Rijke, ik ben uit Nederland, ik ben bij al-Qaida en ik word goed behandeld. Ik heb deze brief uit Nederland ontvangen." Vijf dagen daarna laat Ansar Dine drie westerse gijzelaars vrij, in ruil voor gevangen genomen strijders, maar Sjaak zit daar niet bij.

Op 21 augustus 2012 verschijnen Sjaak, de Zweed en de Zuid-Afrikaan opeens op de nieuwszender Al Jazeera. Alledrie vragen hun regering meer actie te ondernemen om ze vrij te krijgen. Dat dan toe heeft Sjaak Rijke geen enkel contact met de Nederlandse regering.

In september 2013 komt er weer een levensteken van Rijke via een video, die twee maanden eerder opgenomen zou zijn. "Ik vecht voor mijn vrijheid, jullie moeten ook vechten voor mijn vrijheid. Anders is er geen uitweg", zegt hij.

Het duurt daarna een jaar voordat er weer nieuws komt. In november 2014 is er een nieuwe video waarin Rijke de Nederlandse regering aanspreekt. "In de meer dan duizend dagen sinds mijn ontvoering heb ik nooit officieel iets gehoord van Nederlandse kant. Terwijl de Amerikanen vijf Talibanstrijders hebben geruild voor één ontvoerde Amerikaan", zegt Sjaak Rijke. Emotioneel heeft hij het zwaar. Hij vertelt dat hij rugklachten heeft en hij richt zich daarna tot zijn familie en kinderen. Ten slotte smeekt hij het Nederlandse volk om de regering onder druk te zetten om op zoek te gaan naar een oplossing of aan de eisen van de ontvoerders tegemoet te komen. "Alsjeblieft, help me. Alsjeblieft."

Op maandagochtend 6 april bevrijden Franse troepen de Nederlander. Hij lijkt in gezonde staat te zijn en wordt naar de Franse basis in Tessalit gebracht. Inmiddels is Rijke in Bamako, de hoofdstad van Mali. Daar is hij na 1224 dagen met zijn vrouw herenigd. Hij trekt zich eerst met zijn vrouw terug op een plek waar ze samen rustig kunnen bijkomen. Er wordt niet bekend gemaakt wanneer ze terugkomen naar Nederland. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt er niets over omdat Rijke en zijn vrouw "een moment van rust" willen inbouwen.

Bron: ANP, NOS Beeld: ANP

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden