null Beeld

Sylvia over kerstliedjes: “Wie is Emmanuel?! En waarom zou je zijn voeten kussen?!”

Sylvia Witteman (54) is getrouwd, heeft een dochter (21), 2 zoons (18 en 15) en katten Lola en Siepie.

Het leuke van oude kerstliedjes is dat kinderen de tekst vaak niet goed begrijpen en er daarom hun eigen draai aangeven. Berucht is natuurlijk het geval ‘midden in de winternacht, ging de Hema open’. Een logische vergissing, want wat stelt een kind zich voor bij een hemel die opengaat? Niets. Maar een winkel die midden in de nacht opengaat, en dan zeker een winkel die allerlei lekkers en speelgoed verkoopt, dat heeft iets buitengewoon feestelijks.

Vorig jaar rond kerst heb ik me tranen gelachen om een achternichtje. Van de fraaie tekst ‘In Bethlehems stal lag Christus de Heer, in doeken gehuld, als kindje teneer’ maakte ze: ‘In Bethlehems stal lag gisteren de beer, in boeken geluld, als kindje de beer’. Ja, zo komt het wel dichter in de buurt van de belevingswereld van kinderen.

'Waarom mocht dat kindeke niet krijten?'

Maar ook ‘De herdertjes lagen bij nachte’ wordt zelden correct gezongen. Van ‘Hun liederen vloeiend en klaar’ maakte ik zelf jarenlang ‘hun liederen vloeibaar, en klaar!’. Pas rond mijn 12e hielp mijn moeder me uit de droom. Ik weet ook nog hoe verward ik was door de tekst ‘hoe leit dit kindeke, hier in de kou/ziet eens hoe alle zijn ledekens beven/ziet eens hoe dat het weent en krijt van rouw/nananananana kindeke teer/ei, zwijg toch stil sus, sus/en krijt niet meer.’ Dat ‘leit’ interpreteerde ik als ‘lijdt’, dat viel nog wel te duiden. Maar ‘ledekens’? Geen idee. En ‘krijt niet meer’? Ik wist wel wat krijten was, dat deed je op een stoep of een schoolbord. Waarom mocht dat kindeke niet krijten? En was hij daar sowieso niet te klein voor, zo pasgeboren?

'Wie is Emmanuel?! En waarom zou je zijn voeten kussen?!'

Bij de nachtmis, in de kerk, werd het nog ingewikkelder. Ik vond het meezingen heerlijk. ‘Wij komen tezamen, onder ’t sterreblinken’ was een van mijn lievelingsliederen, en ik begreep ook wel waar het over ging, want dat ‘kom laten wij aanbidden onze heer’ kwam er wel 10 keer in voor. Maar dan opeens die wonderlijke strofe: ‘Ook wij uitverkoren mogen u begroeten/en kussen uw voeten, Emmanuel.’ Wie was nou opeens die Emmanuel?! En waarom zou je zijn voeten kussen?! Dat was toch vies, en bovendien, zou dat niet vreselijk kietelen?

Kracht van (kerst)muziek

Grappig is wel dat ik van al die liedjes nog woordelijk de tekst weet. Muziek maakt het ons makkelijker om dingen te onthouden. Zo ken ik nog heel wat reclamedeuntjes van 50 jaar geleden uit mijn hoofd, met de volledige tekst. Wie niet? Toen mijn dochter klein was, leerde ik haar voor de grap een Russisch kerstliedje. Het ging over een kerstboompje dat mooi versierd wordt, ‘opdat elk naaldje ons verblijdt'. Ik heb zelf jaren in Rusland gewoond, dus voor mij was de tekst volkomen begrijpelijk. Voor haar uiteraard niet. Zeker 10 jaar had ik niet meer aan dat liedje gedacht, maar gisteren kwam het opeens weer in mijn hoofd op, en ik begon te zingen. Mijn dochter zong meteen mee: een tekst die ze zeker 10 jaar niet gehoord had, foutloos, in een voor haar volkomen vreemde taal. Dat is de kracht van muziek.

Tekst: Sylvia Witteman. Beeld: iStock

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden