null Beeld

Tanja: “Als ik Afrika was bevallen, was het einde oefening geweest”

In aanloop naar Moederdag is deze week elke dag om 13.30 uur bij RTL4 een aflevering van de serie 'Ik word moeder' te zien. Hierin volgen Tanja Jess en Anousha Nzume bevallingen in Oeganda om moedersterfte onder de aandacht te brengen.

Jullie willen moedersterfte onder de aandacht brengen. Zien we dan ook moeders sterven op tv?

Tanja: “Nee, gelukkig niet zeg. Vorig jaar zag ik bij de opnames hoe een jonge moeder in Kameroen overleed na een ogenschijnlijk makkelijke bevalling. Het verdriet bij haar dochter is toen ook uitgezonden, ja. In Oeganda is de situatie gelukkig al beter. Dat is mooi, dan zie je hoeveel vooruitgang er mogelijk is met hulp van Cordaid Memisa.”

Hoe was het om die vrouw te zien sterven?

Tanja: “Ik vergeet nooit het verdriet van haar dochter. Haar schreeuw, haar pijn, het ging door merg en been. Dat heeft me zó diep geraakt. Als je daar als meisje je moeder verliest heeft dat nog zoveel meer consequenties dan hier.”

Wat gebeurt er dan?

Tanja: “Dan stopt je school, je hele kindertijd, moet je zorgen voor de rest. En wordt je pasgeboren broertje of zusje waarschijnlijk nog geen vijf jaar.” Anousha: “Het gaat zoveel verder dan alleen het verhaal van de moeder en het kind. Het heeft ook invloed op de ontwikkeling van de andere kinderen, en omdat het probleem zo omvangrijk is, op de hele gemeenschap en uiteindelijk de economie.”

Is moedersterfte in Afrika overal even hoog?

Tanja: “In Oeganda zaten we in een gebied waar het merendeel van de zwangere vrouwen toegang heeft tot medische begeleiding. Ze maken er niet altijd gebruik van, maar het kán daar in ieder geval wel. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het gebied in Kameroen waar we vorig jaar zaten. Daar waren nog veel traditionele vroedvrouwen actief zijn."

Wat moet ik me daarbij voorstellen?

"Ze voelen wat aan je buik en borsten. Dan zit je als zwangere vrouw in een lemen hut en krijg je misschien zelfs kruidenthee via je achterste toegediend. Bij de eerste de beste tegenslag hebben die vroedvrouwen geen idee wat ze moeten doen. Aanstaande moeders daar hebben dezelfde complicaties als wij. Aan hun bevalling kleven net zoveel risico’s. En méér. Want zij krijgen geen zorg, geen kamer vol kaarsjes...”

Stond jouw kamer vol kaarsjes toen je beviel?

Tanja: “Nou, nee. Bij mij ging alles mis. Als ik in Afrika was bevallen, was het bij de eerste bevalling – een keizersnede – al einde oefening geweest.” Anousha (zelf ook twee lastige bevallingen achter de rug en een kind verloren, red.) kan daarover meepraten: “Ik heb in het happy westen al gevoeld wat er allemaal mis kon gaan. In Kameroen, het geboorteland van mijn vader, had ik het niet overleefd.”

LEES OOK: INTERVIEW CHARLY LUSKE EN TANJA JESS

Is het bieden van medische hulp voldoende?

Anousha: “Een moeder die dood gaat omdat ze bloed heeft verloren tijdens de bevalling; een baby die stikt omdat er geen luchtpompje is waardoor de longetjes niet op gang kunnen worden gebracht... dat is onnodig. Maar er moet ook worden gewerkt aan de bewustwording.”

Wat voor bewustwording?

Tanja: “Sommige vrouwen zijn bang voor het ziekenhuis, ze denken dat ze er niet levend vandaan komen.” Anousha: “Anderen denken dat ze een bevalling in het ziekenhuis niet kunnen betalen. En dat terwijl opname met hulp van Cordaid Memisa bijna gratis is.”

LEES OOK: EU-BERAAD OVER VLUCHTELINGEN

Sommige mensen zeggen dat het nu eenmaal de natuur is. Ze vergelijken het met konijnen: “Er worden er veel geboren en er gaan er ook veel weer dood.”

Tanja: “Als je deze mensen met konijnen vergelijkt, ben ik uitgepraat.”

Don't shoot the messenger.

Tanja: “Ik ben geschokt over wat mensen allemaal zeggen. Ook nu weer, op social media, na die ramp met die boot met vluchtelingen. Het is schokkend. Wij zijn hier heel erg verwend. En nee, je hoeft heus niet alles aan Afrika te doneren, geniet gewoon van je leven maar – als het even kan – déél je rijkdom met anderen.”

Lost geld alles op?

Tanja: “Geld lost niet alles op, maar wel veel. Cordaid Memisa investeert in scholing en ziekenhuizen zodat er in landen als Kameroen en Oeganda een goede gezondheidszorg komt voor iedereen, die ook draait zonder onze hulp. Zo kan moedersterfte worden tegengegaan."

Bekijk hier het fragment waarin de Kameroense Nellie bevalt (Let op: dit zijn beelden van vorig jaar)

Meer afleveringen zien? Klik hier!

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden