null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Vrouwen met een groot geheim: “Toen ik van de GHB af was, besefte ik niet dat ik verslaafd raakte aan alcohol en cocaine”

Huiselijk geweld, psychische problemen, een verslaving. Schaamte en schuldgevoel zorgden ervoor dat Anita e en Saskia jarenlang rondliepen met een geheim. 

Getty Images/iStockphoto

null Beeld


Anita werd mishandeld door haar vriend

“Zelf dacht ik ook altijd: als je geslagen wordt, ga je toch weg?”

Anita Wix (57): “Als je wordt geslagen, dan ga je toch weg? Dat dacht ik vroeger ook als ik dat soort verhalen las. Maar de psychische terreur die eraan voorafgaat, is de reden waarom je blijft. Die gaat onder je huid zitten. Je begrijpt jezelf niet meer als je keer op keer hoort dat je beter je best moet doen voor zijn liefde. Wat is nou de waarheid? Want behalve gewelddadig was Jaap ook lief en zorgzaam en onze seksuele relatie was geweldig. Ik was verslaafd aan hem.”

Eigen schuld

“De eerste keer dat ik hem zag, tijdens een opleiding tot financieel adviseur, was ik meteen onder de indruk. Hij was rustig, intelligent en knap. Hij had iets geheimzinnigs en gaf me aandacht, iets wat ik op dat moment enorm miste. Ik was op mijn 19e getrouwd met mijn jeugdvriendje en samen kregen we 3 kinderen. Ons leven was oké, maar niet zo hartstochtelijk als ik had gehoopt. Bij Jaap voelde ik die hartstocht wel. Hij vond me slim en aantrekkelijk. Ik had het gevoel dat er eindelijk écht naar me geluisterd werd. Al snel was ik smoorverliefd en ik verliet mijn man voor Jaap, maar de scheiding werd een drama. Achter mijn rug om creëerde Jaap allemaal ingewikkelde situaties. Hij isoleerde me. Als mijn ouders bijvoorbeeld belden, zei hij dat ik ze niet wilde spreken. Al snel kreeg ik het gevoel dat er iets niet klopte, maar dat werd overstemd door mijn liefde voor hem. Tijdens een tripje naar Parijs raakten we elkaar kwijt in een warenhuis. Toen we elkaar terugvonden, schold hij me uit en liet hij me uren alleen zonder geld of telefoon. Daarna eiste hij excuses omdat ik hem alleen had gelaten. En ja, ik zei sorry. Na 4 jaar begon ook het fysieke geweld. Ik had hem gestoord tijdens een telefoongesprek en moest dat bekopen met harde stompen op mijn bovenarm. ‘Nu is het afgelopen!’, riep ik. Vervolgens praatte Jaap 3 uur lang op me in en geloofde ik dat het mijn eigen schuld was.”

Niet uit te leggen

“Over onze thuissituatie sprak ik met niemand. Het taboe op fysiek geweld is groot, en psychisch geweld valt bijna niet uit te leggen omdat je het zelf niet eens snapt. Vrienden zagen weleens dat hij bot tegen me deed, ze zagen zelfs een keer dat hij me sloeg, maar dat deed ik af als speldenprikjes. Niemand wist hoe ernstig de situatie was. In 2009 werd mijn dochter in het ziekenhuis opgenomen met anorexia. Dit is Jaap zijn schuld, besefte ik. Toen ze nog thuis woonden, mishandelde hij ook mijn kinderen. Toch duurde het nog een jaar voordat ik bij hem wegging. Een hulpverlener die langskwam voor mijn dochter, zag toevallig hoe Jaap haar naar de keel vloog en begon over huiselijk geweld. Zo erg is het toch niet, dacht ik geschrokken.

Aan een hulpverlener van Veilig Thuis heb ik later voor het eerst het hele verhaal verteld. ‘Je kroop als een beest over de grond, zo erg was je de weg kwijt’, vertelde zij later over dat moment. Als slachtoffer van huiselijk geweld kun je pas alles vertellen als je weet dat je veilig bent. Dat gevoel had ik bij haar. Ze luisterde naar me en ik zag dat ze ieder woord geloofde.”

Staande ovatie

“Jaap en ik waren 10 jaar bij elkaar toen ik vluchtte naar een vrouwenopvang. 3 maanden later begon ik mijn omgeving beetje bij beetje te vertellen wat er aan de hand was. ‘Waarom heb je dit niet eerder gezegd?’, vroegen vriendinnen. Tijdens het schrijven van mijn boek #Jehebtaltijdeenkeuze# kon ik het antwoord op die vraag beter formuleren. Ook voor mezelf. Ik las veel over psychopathie en leerde dat Jaap een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft. Langzaam kreeg ik inzicht in het complexe proces waar je als slachtoffer doorheen gaat.

Omdat ik dat goed onder woorden kon brengen, vroegen hulpverleners of ik eens wilde spreken voor een groep studenten sociaal pedagogische hulpverlening. Ik vond het doodeng en deed huilend mijn verhaal, maar ik kreeg na afloop een staande ovatie. In theorie zit in iedere klas wel 1 persoon die te maken heeft met huiselijk geweld. Tijdens het praten voelde ik dat de studenten zich herkenden in mijn verhaal. Door mijn openheid durfden ze voor het eerst over hun eigen leven te praten. De wetenschap dat zij hierdoor niet nog jaren met een groot geheim hoeven te leven, heeft al mijn schaamte weggenomen.”

Met haar website wil Anita anderen helpen de kracht in zichzelf te vinden. Jaap is een gefingeerde naam.

null Beeld


Saskia was verslaafd aan drank en drugs

“Toen ik van de GHB af was, besefte ik niet dat ik verslaafd raakte aan alcohol en cocaine”

Saskia de Boer (37): “Mensen reageren vaak verbaasd als ze mijn verhaal horen: ‘Jij? Verslaafd?’ Ik zie er ook niet uit als een verslaafde die onder de brug woont. Maar dat geldt voor meer mensen. 10 procent van de bevolking is verslaafd. Moet je nagaan hoeveel mensen dag in dag uit zo’n geheim met zich meedragen…”

Onzekerheid dempen

“Mijn jeugd in Friesland was prettig, ik ging naar de havo en had veel vrienden. In mijn puberteit gingen mijn ouders uit elkaar. Dat maakte zeker indruk op me, maar mijn leven ging door. Op mijn 17e verhuisde ik naar Amsterdam, weg uit Heerenveen waar de sociale controle me benauwde. Als student ging ik voor het eerst naar housefeestjes. Ik experimenteerde met drugs en rookte vaak jointjes. Ik voelde me er lekker door, het nam mijn onrust weg. Sinds mijn puberteit had ik al last van onzekerheid. In de vriendengeroep werd veel geroddeld, maar ook de scheiding van mijn ouders had mijn zelfvertrouwen aangetast. Jointjes roken dempte dat gevoel.

In 2000 werd de partydrug GHB populair. De 1e keer dat ik die gebruikte, dacht ik meteen: dit is wel héél lekker. Ik begon meer en vaker te gebruiken en langzaam begon het mijn dagelijkse leven te belemmeren. Ik had een hoge managementfunctie maar desondanks meldde ik me steeds vaker ziek op maandag. Op mijn 29e verjaardag ging het mis. Toen iedereen om 6 uur ’s ochtends weg was, nam ik nog meer drugs en begon obsessief het hele huis schoon te maken. Aan het eind van de middag stapte ik onder de douche en raakte bewusteloos. 2 uur later werd ik wakker onder een stromende douche. Ik had wel dood kunnen zijn.”

Zelfafwijzing

“Ik had de bodem bereikt en besloot een afspraak met de huisarts te maken. Ik kreeg eens per week therapie en in 2011 lukte het me, puur op wilskracht, te stoppen met GHB. Mijn vrienden die ook gebruikten wisten het, voor de rest niemand. Ik schaamde me en wilde mijn familie en vrienden er niet mee belasten. Had ik dat toen maar wel gedaan, dan was ik misschien niet van de ene verslaving in de andere gerold. Want stoppen met drugs is één ding, maar de onderliggende oorzaak aanpakken is iets heel anders. Daarop lag niet voldoende focus in de therapie die ik volgde. Ik was zo trots dat ik van de GHB kon afblijven, dat ik niet besefte dat ik verslaafd raakte aan alcohol en cocaïne. Mijn leven werd steeds leger. Op ’t laatst fietste ik iedere ochtend huilend naar de supermarkt voor witte wijn. Wat was er mis met mij? Ik was er heilig van overtuigd dat ik dit in mijn eentje moest oplossen, en dat idee voedde juist mijn verslaafde gedrag.

In 2016 nam ik ontslag om een eigen bedrijf te beginnen. Mensen met een verslaving hebben vaak een enorme drive. Ook een vorm van obsessief gedrag, net als de verslaving. Om te besparen op de woonlasten, trok ik tijdelijk in bij een vriend. ‘Wat is er toch met jou aan de hand?’, vroeg hij na een week. Het lukte me niet om de hele dag mijn verslaving te verbergen. Ik hield het niet meer en biechtte mijn geheim op. Hij zei: ‘Óf je gaat nu hulp zoeken, óf ik gooi je eruit.’ Precies de reactie die ik nodig had. Ik sloot me aan bij een zelfhulpgroep en dat voelde als thuiskomen. Het machteloze gevoel, de verstopte drankflessen, de schuldgevoelens waar anderen over vertelden, ik herkende het allemaal. Hier begon mijn weg naar herstel en een beter leven. Mijn motto werd: ‘Ik weet dat ik het zelf moet doen, maar ik hoef het niet alleen te doen.’ Mijn omgeving reageerde geschrokken, maar ook begripvol en gaven steun. Ze waren blij dat ik hulp had gezocht.”

Verbinding

“Ik ben nu bijna 3 jaar clean, maar zal altijd verslavingsgevoelig blijven. Op momenten dat ik me slecht voel, pak ik de telefoon en bel ik iemand uit de zelfhulpgroep. Mijn officiële coming out als verslaafde was in juli 2018, op social media. Voor een training moest ik een vlog opnemen en ik besloot over mijn verslaving te vertellen. Want mijn directe omgeving was wel op de hoogte, maar voor de buitenwereld hield ik het nog altijd verborgen. De waarheid vertellen, werkt zo verbindend. Echt, door zoiets groots voor je te houden, kom je geen stap verder.”

Saskia begeleidt als life coach onder meer mensen die last hebben van verslaving, burn-out en keuzestress. helderhelen.nl

Interviews: Martieke Ordelmans. Fotografie: Petronellanitta. Beeld: iStock

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden