null Beeld Unsplash
Beeld Unsplash

ColumnBettina Voos

Waarom is bloot anno 2021 toch nog steeds zo’n taboe?

Begin juli schreef ik Waren we vroeger minder preuts dan nu? naar aanleiding van de Libelle-podcast De Vagina Dialogen. Was in de jaren zeventig en tachtig bijvoorbeeld topless zonnen normaal, tegenwoordig lijkt het not done. Wat zijn we eigenlijk opgeschoten in de afgelopen decennia? Dat vroegen de jonge makers van de webserie Naakt! zich ook af.

Toen ik in 1985 klaar was met de havo, was het juni en prachtig weer. Ik groeide op in een kustdorp en de meest logische plek om met vrienden te verzamelen, was het strand. Een gemengd gezelschap trof elkaar daar regelmatig om een beetje te hangen, roken (jaja, slecht) en zonnen. Een groot deel van mijn vrouwelijke klasgenoten liet daarbij het topje uit. Niemand die daarvan opkeek. Hield je je bovenstukje aan? Ook helemaal prima. Op het strand lagen veel vrouwen topless: jong, oud, strak of gerimpeld. Natuurlijk vonden we de een mooier dan de ander, maar daar gíng het op dat moment niet om. Je deed gewoon je ding en wat een ander daarvan vond, was totaal niet interessant of belangrijk. Je hoorde er trouwens ook niemand over.

Alle feminisme ten spijt: een vrouw die veel huid laat zien, wordt anno 2021 meteen veroordeeld. Journaliste Linda de Munck legt in het begin van de aflevering de vinger op de zere plek: “Vooral voor vrouwen werkt naaktheid stigmatiserend. Als je veel van je lichaam laat zien, dan heb je blijkbaar weinig zelfrespect, ben je minder waard dan een ‘net’ meisje en word je misschien zelfs een slet genoemd.” Vrouwelijk bloot wordt in de westerse wereld bijna altijd geseksualiseerd, terwijl bloot en sex natuurlijk niet inwisselbaar zijn.

Christine Kouman, directeur NFN Open en bloot (de Nederlandse Federatie van Naturistenverenigingen) ziet met lede ogen aan dat veel jongeren, door de toegenomen beschikbaarheid van porno, zichzelf gaan vergelijken met die het lijf van de acteurs en denken dat dat van hen niet goed (genoeg) is. “Je ziet bijna geen echt bloot meer”, zegt ze. “Ik maak me zorgen over deze generatie jongeren. Bloot is nu vaak porno en jongeren denken dan: maar zo zie ik er niet uit.” Ik ben er, net als zij, van overtuigd dat we allemaal opknappen als we geregeld worden geconfronteerd met ‘gewoon’ bloot.

Opvallend detail: het aantal naaktrecreanten in Nederland blijft al tien jaar stabiel. Volgens onderzoek van Motivaction in opdracht van NFN Open en bloot waren het er in 2019 zo’n 2,5 miljoen. Maar, zegt Kouman, mensen praten er liever niet over. “Wellicht is dat niet uit schaamte, maar bloot is nog steeds wel een taboe.” Dat recreëren gebeurt veelal niet op openbare plekken, maar in sauna’s, op naaktstranden en andere locaties waar naturisme expliciet wordt toegestaan.

De opkomst van sociale media heeft de preutsheid of schaamte omtrent blootheid nog eens versterkt. Nu kan er zomaar een foto van jouw blote lijf op het web terechtkomen met eventuele vervelende reacties tot gevolg. Hopelijk komt hier, onder meer door de body positivity-beweging én voortschrijdend inzicht, de komende jaren verandering in. En gaan we bloot weer zien voor wat het is: het menselijke lichaam in al z’n volle glorie. Mooi, lelijk, dik, dun, oud, jong, gevlekt, gestreept, ziek, gezond, gehavend… En laten we daar allemaal een beetje respectvoller mee omgaan. Daar doe je niet alleen jezelf, maar ook de generaties na je een plezier mee.

Naakt! is een driedelige webserie van HUMAN voor 3LAB, waarin Linda de Munck en Arda Kaya onderzoeken hoe het ruim een halve eeuw na de seksuele revolutie is gesteld met de seksualiteit én schaamte van Nederlandse jongeren. De eerste aflevering gaat over grenzen stellen en daarin komen, naast Christine Kouman en ik, ook Nederlandse beachvolleyballers aan het woord. In de tweede aflevering, die op zondag 26 september online komt, gaat de serie dieper in op het effect van sociale media op preutsheid.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden