null Beeld

PREMIUM

Waarom kleinschalige feestjes tijdens de feestdagen ook gezellig zijn

De feestdagen worden dit jaar waarschijnlijk anders dan anders. Maar is dat eigenlijk erg? Introverte mensen weten het allang: ook rustige, kleinschalige feestjes kunnen heel gezellig zijn.

Een jaar geleden gaf ik een training voor introverte professionals bij een groot bedrijf. Dat doe ik vaker, maar deze keer was er iets bijzonders aan de hand: hun personeelskerstfeest stond voor de deur, inclusief verkleedthema, een enorm discofeest met ‘verrassingsact die je niet mag missen’ én de jaarlijkse karaokecompetitie tussen alle afdelingen. De groep had er nu al buikpijn van en ik voelde met hen mee, want ook ik kende ooit tijden waarin ik met buikpijn ‘uitkeek’ naar alles wat te maken had met collectief opgelegde gezelligheid. In grote of drukke gezelschappen ben ik het kalme type, en als ik zelf een feestje vier, doe ik dat vrijwel altijd en petit comité. Niemand zal mij ooit uit een taart zien springen en aan een polonaise doe ik alleen mee als ik eerst onder hypnose word gebracht. Dat betekent overigens niet dat ik een norse kluizenaar ben die mensen haat. Wél dat ik nogal gesteld ben op mijn rust en zelfbeschikking. In mijn eentje (of met een of twee anderen die ik heel goed ken) heb ik het prima naar mijn zin, vaak zelfs beter.

Grijze muis

Misschien klinkt dat ongezellig, niet sociaal of gewoon raar, maar ik weet al jaren dat ik niet de enige ben. Wereldwijd heeft 1 op de 3 mensen introversie als natuurlijke en deels aangeboren gedragsvoorkeur en dat is altijd al zo geweest. Dit betekent onder andere dat deze mensen energie verliezen bij drukke sociale interactie met anderen, waarna ze tijd nodig hebben om de accu weer op te laden. Eigenschappen als beschouwend en rustig zijn, goed kunnen luisteren, het hoofd koel kunnen houden en een lange concentratieboog hebben horen er ook bij, net als moeite hebben met kletspraatjes maken met wildvreemden of onverwacht in het centrum van de aandacht worden gezet.

Op zich is dat alles geen probleem, want introversie is geen medische of psychische diagnose. Introverte mensen vinden door ervaring meestal wel een gezonde balans tussen meedoen en niet-meedoen. Het punt is alleen dat onze westerse samenleving kalme mensen ten onrechte als ongezellig of ronduit saai ervaart. Want spontaan en competitief zijn, jezelf hardop laten horen, outgoing zijn met elkaar en dat vooral ook leuk vinden is al decennialang ons maatschappelijke ideaal. Daardoor kunnen introverten het gevoel krijgen dat er iets mankeert aan hun voorkeur en gedrag. Of ze krijgen dat gewoon hardop te horen: “Ik vind jou eigenlijk een beetje een grijze muis, je zegt zo weinig.”

Die opmerking kreeg Annemieke (42) van haar schoonmoeder na afloop van een kringverjaardag. “Ik ben inderdaad rustig en houd niet zo van feestjes. Maar dat ik was rondgegaan met hapjes en de afwasmachine tussendoor had aangezet en uitgeruimd, was haar volledig ontgaan. Ik heb er echt wakker van gelegen, want ik deed die avond mijn best om sociaal te zijn op mijn eigen manier, maar dat was blijkbaar niet genoeg. Ik heb mijn schoonmoeder daarna nog maandenlang gemeden.”

Te veel prikkels

Feesten en partijen zijn als het leven zelf: als er respect is voor ieders behoeften blijft het gezellig voor iedereen. Maar in de praktijk ontbreekt het nog weleens aan dat inzicht en ontstaat sociale stress. Dat zegt ook Susan Cain in haar boek Stille kracht, de geheime voordelen van introvert zijn. Die stress kan al jong beginnen. Cain schrijft: ‘Op schoolfeesten ging ik met vrienden de dansvloer op, maar als het aan mij had gelegen hadden we met z’n allen bij iemand thuis gezeten. Later ging ik naar lawaaiige feestjes of discotheken, maar kon dan het gevoel niet loslaten dat ik liever uit eten was gegaan, of naar de bioscoop. Mij hoorde je nooit klagen, ik dacht dat ik die dingen moest doen om normaal gevonden te worden.”

Het is precies die drang om ‘normaal’ te moeten of willen zijn waardoor kalme mensen zichzelf soms in de verkeerde richting willen oprekken. Zo begreep Ineke (54) een tijdlang niet waarom ze elke zondagmiddag zo gestrest en humeurig was. “Tot ik mijn agenda eens goed ging bekijken: op vrijdagavond had ik korfbaltraining waarna het vaste gewoonte was om met het team te borrelen. Op zaterdagochtend stond ik langs de lijn bij mijn zonen of reed ik hun voetbalteams af en aan naar uitwedstrijden, ’s avonds hadden mijn man en ik vaak een verjaardag, soms twee. En elke zondagochtend was gereserveerd voor mijn moeder, die alleen woont. Het was te veel sociale interactie voor mij, maar ik wilde de harmonie niet verstoren. Intussen had ik geen moment voor mezelf om even bij te komen, en maandag begon de werkweek alweer.”

Social distancing

Voor wie zichzelf introvert noemt, kan te veel sociale aanpassing uiteindelijk dus uitputtend zijn, en is het belangrijk om andere keuzes te maken. Zoals een duidelijke agenda, waarin ook regelmatig dingen niet gebeuren. Voldoende tijd inbouwen om alleen te zijn, of alleen met het gezin. Niet alle verjaardagen bezoeken, maar alleen gehoor geven aan uitnodigingen die er écht toe doen en dat alles ook nog eens zonder schuld- of faalgevoelens, maar omdat het beter is voor een gevoel van zelfbehoud en het eigenwaarde en ontspanning oplevert. Het grappige is: zo ontstaat vaak juist ruimte om daadwerkelijk gezellig mee te doen op een manier die bij je past. Het is namelijk een misverstand dat kalme mensen niet houden van mensen of een feestje, ze hebben alleen zo hun voorkeuren en die kunnen juist in deze tijd van social distancing en lockdowns misschien ook wat troost en relativering bieden. Want alleen rust en kalmte kunnen ons redden, ook voor wie dat liever anders had gezien.

Een fijne kerst in 10 tips:

1. Heb er vrede mee

Niet alleen met de kerstgedachte, maar vooral met het feit dat het feestje plaatsvindt omdat je wilt stilstaan bij een moment. De vorm maakt dan minder uit. En ga anders zelf in de feestcommissie: een slimme manier om invloed uit te oefenen op het hoe & wat.

2. Omarm je behoefte

Introvert, extravert, ambivert, er is niets mis mee. Zorg er vooral voor dat je dat zelf niet gaat denken en luister naar de eigen behoeftes en voorkeuren: ze zijn er niet voor niets.

3. Vier het klein

Ook al is groots en meeslepend feestvieren nog steeds de sociale norm, een klein feest is ook een feest. Waarschijnlijk is er tijdens een klein feestje zelfs meer tijd en ruimte om erachter te komen hoe het écht met iedereen gaat.

4. Bereid het voor

Dit geeft tijd en rust om van het moment en het gezelschap te genieten. Ergens op visite? Kom dan vroeg: dat biedt de mogelijkheid om mee te helpen met de voorbereidingen, wat je ontslaat van sociale interactie.

5. Ga naar buiten

Wandelen of andere buitenactiviteiten in de natuur zijn gezond, geven iedereen iets te doen en zorgen voor andersoortige gesprekken.

6. Creëer iets

In 2020 werd de legpuzzel weer helemaal hip, beleefde online platform TikTok een doorbraak dankzij de vele ‘lockdownfilmpjes’ en ontstond een run op bakproducten in de supermarkt. Samen iets maken is leuk, de tijd vliegt en het voorkomt dat je moet zoeken naar een

gespreksonderwerp.

7. Zoek het in films, boeken en series

Voor geen enkele introvert een straf, en voor de meeste anderen trouwens ook niet. Organiseer eens een filmavond of boekbespreking, dat kan ook prima online en er is toch sociaal contact.

8. Zeg eens niets

Luister gewoon en vind dat prima. Niemand vindt het vervelend als er aandachtig wordt geluisterd naar wat hij of zij vertelt. Of, nog leuker, om een goede vraag te krijgen naar aanleiding van dat verhaal.

9. Stel een tijdlimiet

Aan alles komt een eind, spreek dus van tevoren met jezelf af wanneer die tijd is gekomen. En ga dan ook: neem afscheid en ga lekker naar huis.

10. Ontspan en laad weer op

You did it. Geniet ervan!

Verlegen of introvert?

Introvert zijn is niet hetzelfde als verlegen zijn. Introverte mensen kunnen verlegen zijn, maar er bestaan ook extraverten die dat zijn. Verlegenheid kan te maken hebben met nervositeit of onzekerheid, de angst om niet te worden geaccepteerd door anderen en dus te ‘falen’. Een verlegen kind zal de hand dus niet opsteken in de klas omdat hij of zij bang is een verkeerd antwoord te geven, een intro-vert kind zal dat niet doen omdat hij of zij niet de behoefte heeft om iets te zeggen of nog bezig is de vraag te verwerken.

Je zult nu maar extravert zijn

Hoewel een lockdown voor niemand een pretje is, kan zoiets vooral bij extraverte mensen hard aankomen. Want voor wie energie krijgt van sociale interactie en prikkels, graag onder mensen is en daar ook een gezond zelfbeeld uit haalt, is het aanpassen geblazen. Maar aan alles komt altijd een eind en als dat zover is, is dat vast dubbel en dwars genieten.

Meer lezen:

  • Stil – De kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsenSusan Cain € 15,99
  • Ik moet nog even kijken of ik kan – de stille revolutie van de introverte mensLiesbeth Smit € 17,50

Tekst Liesbeth Smit. Beeld: iStock

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden